De koppeling tussen het budget voor ontwikkelingshulp en het bruto nationaal inkomen (bni) wordt hersteld, staat in de Voorjaarsnota. Maar het gebeurt op een minimalistische manier en het aloude internationale streefcijfer van 0,7 procent naar ontwikkelingshulp (waar Nederland al sinds 2013 onder zit) wordt definitief losgelaten.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Binnen de coalitie had NSC er afgelopen jaar moeite mee dat de koppeling in de begroting voor dit jaar plotseling was losgelaten, een maatregel die boven op de structurele bezuinigingen kwam die al afgesproken waren in het hoofdlijnenakkoord. De partij heeft er in de onderhandelingen nu wat zij zelf noemt een ‘versoberde’ koppeling uitgesleept, waarbij vanaf volgend jaar weer sprake is van een koppeling aan de groei of krimp van de economie.
Maar de nu geïntroduceerde berekeningswijze getuigt van ‘koppeling-minimalisme’, waarbij er in 2026 maar 42 miljoen euro van de totale 114 miljoen (volgens de oude berekening van de koppeling) wordt hersteld. Voor de komende vier jaar gaat het om 193 miljoen euro in plaats van 439 miljoen die er onder de oude methodiek zou zijn bijgekomen.
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp Reinette Klever stelde vrijdag op X: ‘Het budget van ontwikkelingshulp vanaf volgend jaar wordt gekoppeld aan de groei van de economie. De Eerste Kamer heeft daar vorige maand een motie over aangenomen. In de voorjaarsnota geven we daar nu gehoor aan.’ Het gaat daarbij overigens om het officiële ODA-budget, waarbij Nederland de internationale definitie hanteert welke uitgaven onder Official Development Aid (ODA) vallen.
Klever verwijst naar de problemen van het kabinet in de Eerste Kamer, waar de begroting voor ontwikkelingshulp in zwaar weer terechtkwam wegens het loslaten van de koppeling. Zo werd er een motie aangenomen van Tineke Huizinga-Heringa (ChristenUnie) waarin de regering wordt verzocht ‘de huidige systematiek, waarbij het ODA-budget gekoppeld is aan het BNI, structureel te waarborgen; indien mogelijk terugwerkend per 2025, maar in ieder geval ingaande per 2026’. Of de Eerste Kamer genoegen zal nemen met dit uitgeklede herstel van de koppeling, moet nog blijken.
Opvallend is overigens dat minister Klever zelf niet gestreden heeft voor herstel van enige koppeling. In Kamerdebatten hield ze het er steevast op dat mogelijk herstel ervan zou worden bezien bij de opstelling van de Voorjaarsnota. In die nota zelf wordt nu opgemerkt dat Klever zelf ‘op dit moment geen voorstel heeft ingediend’ voor herstel van de koppeling.
Opmerkelijk is tevens dat de wijze waarop de koppeling hersteld is in de onderhandelingen ook op Klevers eigen departement vrijdag nog nader bestudeerd werd op zijn implicaties en ook bij hulporganisaties tot verwarring leidde. Paul van den Berg van Cordaid sprak van een ‘ondoorgrondelijk’ besluit. ‘Er wordt een rookgordijn opgeworpen, waarschijnlijk bewust.’
De ontwikkelingshulp en andere uitgaven die onder de ODA-definitie vallen, zijn dit jaar nog 0,6 procent van het bni. Dat percentage neemt de komende jaren af naar 0,43 procent in 2028 en 0,44 procent het jaar daarna.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant