De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden zij hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Deze week Olena Kotenko, die vrijwilligerswerk doet bij het Oekraïens Huis in Rotterdam.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
Met een spiegelreflexcamera in de hand schuifelt Olena Kotenko om een ovalen tafel met negen cursisten. Zij hebben elk een kartonnen bordje voor hun neus met daarop een ei, een blokje bijenwas, een waxinelichtje en een obscuur instrumentje, waarvan het doel later duidelijk zal worden. Olena maakt foto’s, zoals ze wel vaker doet bij activiteiten in het Oekraïens Huis in Rotterdam.
De cursisten zijn op deze middag aangeschoven voor een workshop paaseieren versieren. Dat klinkt kneuterig, maar dat is het niet. In Oekraïne worden paaseieren uitermate serieus genomen: pysanka is een eeuwenoude kunstvorm waarbij priegelige patronen in verschillende kleuren op een ei worden aangebracht. Vorig jaar werd de traditie door Unesco uitgeroepen tot immaterieel erfgoed, waarmee het nu op een lijst staat naast Nederlandse tradities als het zomercarnaval, de corsocultuur en traditionele manieren van graslandbevloeiing.
Naam: Olena Kotenko
Leeftijd: 44
Komt uit: Oblast Kyiv
Woont in: Rotterdam, met haar man en dochter van 11
Werkte als: fotograaf en bakker
In Nederland sinds: augustus 2023
Tetiana Rumilets (39) legt de cursisten uit hoe het allemaal in zijn werk gaat. Eerst boort ze twee gaatjes in een rauw ei, waarna ze de inhoud in een glas laat stromen. Ze smeert de twee gaten dicht met warme Oekraïense bijenwas. Vervolgens tekent ze met het instrumentje – een pysachok – de eerste patronen met bijenwas op het ei. Als ze daarmee klaar is, gooit ze haar voorbeeldei in een pot met waterige verf. De schil zal overal oranje kleuren, behalve onder de strepen van was. Daar blijft het ei wit. De techniek doet denken aan batikken.
Olena komt graag in het Oekraïens Huis. Hier, in dit ruime pand aan de Pleinweg in de wijk Charlois, kunnen Oekraïense vluchtelingen terecht met praktische vragen. Ook worden er taalcursussen gegeven, er staat een boekenkast met Oekraïense boeken. Met kerst voerden kinderen hier samen een toneelstuk op. In een hoek staat een vrouw linten in verschillende camouflagekleuren in een groot net te strikken. Het net moet frontsoldaten beschermen tegen Russische drones. Laatst nog speelde een Oekraïense soldaat op een bandura, een traditioneel Oekraïens instrument met 68 snaren. Ook toen kwam Olena filmen en fotograferen.
Over deze serie
De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden ze hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Alle afleveringen vindt u hier.
Het Oekraïens Huis geeft haar een gevoel van geborgenheid: hier spreekt iedereen haar taal, hier worden de tradities waaraan ze hecht in leven gehouden. ‘Ik voel hier dat ik deel uitmaak van een gemeenschap’, zegt Olena. ‘Dat is belangrijk voor mensen, zeker als ze door oorlog naar het buitenland zijn gevlucht.’ En later: ‘Zolang onze taal en tradities bestaan, bestaat de Oekraïense natie. Rusland probeert ons land al vierhonderd jaar te vernietigen. Het is onze taak, als gewone mensen, om dat te voorkomen.’
Tetiana Rumilets heeft het oranje ei intussen met een lepel uit de verf geschept. Nadat ze het met keukenpapier heeft afgedroogd, begint ze met haar pysachok nieuwe lijnen te trekken, lijnen waaronder het ei oranje zal blijven. Dat tekenen vergt concentratie, zegt ze, waardoor de activiteit haast meditatief aanvoelt. Dan gooit ze haar ei opnieuw in een pot verf, ditmaal een andere kleur. Olena legt het vanuit verschillende hoeken vast.
Toen ze net in Nederland was, kwam Olena ook alleen met praktische vragen over openbaar vervoer en huisvesting naar het Oekraïens Huis. Ze woonde de eerste maanden met haar man en dochter bij vrienden, maar die ene kamer bleek toch te krap: het huis was te klein voor twee gezinnen en dus moesten ze iets anders vinden. In het Oekraïens Huis leerden ze dat ze daarvoor bij de gemeente moesten aankloppen. Zo kregen ze een plek in de noodopvang voor Oekraïners toegewezen.
Vorig jaar meldde Olena zich ook als vrijwilliger. Ze komt geregeld fotograferen en filmen, maar doet soms ook boodschappen of ze helpt met de voorbereidingen van een activiteit, zoals vandaag bij de workshop eieren versieren. Het geeft haar het gevoel iets nuttigs te doen, hoe klein het misschien ook is. ‘Ik kan niet naar het front, ik ben geen soldaat, maar zo lever ik toch een bijdrage. Stuk voor stuk zijn wij niet meer dan een druppel, maar samen vormen we een oceaan.’
Na ongeveer een halfuur heeft Tetiana Rumilets haar voorbeeldei voor de vijfde keer in de verf gedoopt. Het is tijd om de waspatronen te verwijderen. Ze houdt haar ei daarom even bij de vlam van een kaars – niet te lang, want dan slaan er roetvlekken neer op het ei – waarna ze met keukenpapier de strepen en stippen van het ei veegt. Wat overblijft, is eierkunst. Olena maakt er nog maar een foto van. En dan mogen de cursisten aan de slag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant