Alle politieke partijen kregen hun strooigoed, bij elkaar gescharreld op tal van willekeurige posten. Zo is elk begrotingsbeleid zeer beperkt houdbaar.
Er is een Voorjaarsnota, het kabinet leeft nog en kennelijk was de opluchting onder de fractieleiders van de regeringspartijen daarover zo groot dat ze stralend voor de camera’s verschenen. Extra geld voor defensie en de boeren! De huren bevroren! Een boodschappenbonus!
Het was opluchting na zelfgecreëerde hoogspanning. De Voorjaarsnota is doorgaans een tamelijk technische exercitie waarbij de stand van zaken wordt opgemaakt van het lopende begrotingsjaar. Dit keer waren de coalitiepartners de hele winter druk met het luidkeels uitventen van hun eigen wensen.
De Voorjaarsnota werd opgeblazen tot mythische proporties, net zolang tot in het land de verwachting was gewekt dat nu dan toch echt het stikstofbeleid van vele miljarden extra zou worden voorzien, het leger zich kon opmaken voor een miljardeninjectie en de koopkracht een enorme impuls zou krijgen.
Nu de stof is opgetrokken, is duidelijk dat minister Eelco Heinen van Financiën de zaken tot handzame proporties heeft teruggebracht. De Voorjaarsnota voorziet in een paar al eerder toegezegde correcties, zoals het definitief schrappen van de btw-verhoging op sport, cultuur, boeken en kranten. En omdat niemand met lege handen naar buiten wilde, kregen alle partijen hun strooigoed.
Vrijdag kwam de keerzijde aan het licht: de eerder beloofde verlaging van de inkomstenbelasting wordt deels ongedaan gemaakt, de beloofde invoering van de gratis kinderopvang wordt weer uitgesteld, het budget voor de Lelylijn naar het Noorden is geplunderd en er wordt opnieuw bezuinigd op het onderwijs, onder meer op de regeling voor extra hulp aan kwetsbare leerlingen. De bevriezing van de huren in de sociale sector zorgt voor acute financiële hoofdbrekens bij de woningbouwcorporaties.
Veel rust gaat dat allemaal niet brengen, want zelfs de ministersploeg toont zich totaal overvallen door de gang van zaken. Zorgminister Fleur Agema kon donderdag niet uitleggen wat er met haar begroting was gebeurd, staatssecretaris Mariëlle Paul van Onderwijs snapt dat haar sector woedend is, minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken hoopt ‘niet te hoeven wennen’ aan deze uiterst rommelige gang van zaken en premier Dick Schoof ziet ‘terechte zorgen bij de woningcorporaties’ over de uitkomsten.
Aangezien geen van de besluiten uit een diepe politieke overtuiging is genomen, en deze coalitie gevoelig is voor elk maatschappelijk protest, is het nu weer wachten op de volgende reparatieronde.
Dat gebrek aan een ideologisch fundament wreekt zich ook in de cijfers. Heinen jubelde vrijdag dat hij de ‘begrotingsdiscipline’ gehandhaafd heeft, maar intussen lopen de tekorten toch echt fors hoger op dan in de laatste ramingen. Nog niet zo lang geleden had Nederland ministers van Financiën die pas trots waren als er een begrotingsevenwicht in zicht was. Die tijd is kennelijk voorbij.
Nou zijn er genoeg economen die vinden dat een welvarend land met een bescheiden staatsschuld de teugels best wat meer kan laten vieren dan in de afgelopen decennia, maar dan alleen als dat geld bedoeld is voor structurele investeringen in de versterking van de economie op de lange termijn.
Met een coalitie die het streven naar een gemeenschappelijke visie beperkt tot een permanente blik op de opiniepeilingen, zit dat er voorlopig niet in.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant