Wat zijn dit voor vragen? Zeven dilemma’s voor acteur Soufiane Moussouli (37), die na meerdere solovoorstellingen in het theater en bijrollen in tv-series nu in de film iHostage zijn eerste hoofdrol speelt. ‘Ik haal steeds meer kracht uit mijn religie.’
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Gijzelnemer of gegijzelde?
‘Dan toch de gijzelnemer, die ik speel in de Netflix-film iHostage, gebaseerd op de gijzeling in de Apple-store in 2022. De rol van gegijzelde draait meer om pure angst, terwijl ik tijdens het spelen vooral moest denken vanuit een positie van macht en controle. Maar tegelijkertijd is deze jongen ook voortdurend in de war. In het eerste script stond bijvoorbeeld een scène waarin hij vroeg om een helikopter. Toen dacht ik: dit is te rationeel, zo helder kan hij op dat moment helemaal niet nadenken. Hij gelooft heel erg in zijn eigen fantasie, en hij vraagt pas om een helikopter zodra hij buiten een helikopter hoort. Dan zegt hij ineens vanuit het niets: bro, ik ga een helikopter vragen.
‘Die chaos probeerde ik zelf een beetje te vinden, ook omdat we nog steeds niet precies alles weten over het motief van de gijzelnemer. Ook op de momenten waarop hij zich openstelt, zie je vooral een verward persoon met problemen. Hij schiet alle kanten op qua emoties, en dat maakt het interessant voor mij als acteur: je range is heel breed. Maar ik kan verder heel makkelijk in en uit een rol stappen. Ik ben geen Heath Ledger, die ook buiten de opnamen (van The Dark Knight, red.) voortdurend op de set rondliep alsof hij de Joker was. Zodra er ‘cut’ wordt geroepen, is het voor mij klaar.’
Film of theater?
‘Ik was al bang voor deze vraag. Film is financieel vaak wat aantrekkelijker, maar ik kies toch voor het theater. Dat komt vooral omdat je veel langer de tijd hebt om je personage te kneden. In een film heb je dat minder. Toen ik tijdens het draaiproces voor iHostage een scène moest doen, dacht ik na drie takes: ik zit er lekker in. En dan hoor je: ja, we hebben ’m, en moet je door. In het theater heb je meer tijd om te repeteren, en een beetje te leren spelen met je tekst.
‘Die liefde voor het spelen zat er al in van kleins af aan, toen ik op school meedeed met de weekafsluiting. Ik vond het heerlijk dat mensen naar me keken. Ik wilde ook altijd de hoofdrol: dan heb je veel tekst en je staat in de picture. Een ander bepalend moment kwam op de middelbare school, toen onze klas werd uitgekozen om een instructievideo op te nemen over pesten. De cameraman zei toen tegen mij: je doet het echt goed man, je moet hier iets mee doen. Dat vond ik zo gruwelijk! Je hebt iemand nodig die je zo’n zetje geeft. Een paar maanden eerder was er op school juist nog een dramadocent die mij niet liet meedoen met de theaterklas. Ik deed vmbo-basis, en de theatervoorstellingen waren alleen bedoeld voor havoleerlingen en hoger.
‘Op zo’n moment creëer je eigenlijk al een soort onderscheid in de samenleving. Dat is volgens mij helemaal niet goed. Werelden lopen dan steeds meer uiteen, en je krijgt minder de kans om elkaar te leren kennen, zeker als dat al begint op school. Nu zie je vaak dat een advocaat met een rechter gaat trouwen, maar waarom zou een rechter niet kunnen trouwen met iemand die in de fabriek werkt of vuilnisman is? Als je de hele tijd in je eigen bubbel blijft hangen, begrijpen we elkaar vanzelf niet meer.’
Uitvoeren of bedenken?
‘Wauw, deze is nog moeilijker man. Bij het uitvoeren van andermans script komt veel minder stress kijken dan wanneer je zelf iets bedenkt, zoals ik nu een paar keer heb gedaan met mijn solovoorstellingen. Maar het voordeel daarvan is dat je het precies zo kunt neerzetten als je het in je hoofd hebt. Daarom kies ik toch voor zelf dingen bedenken.
‘Ik heb vaak gespeeld in gezelschappen, maar ook alleen. Dat is heel vet, omdat je dan de controle hebt en helemaal je eigen verhaal kunt vertellen. Maar het samenspel, de chemie en het plezier, dat mis je dan. Dan kan het toch snel eenzaam worden.
‘Ook in iHostage merkte ik dat een tegenspeler je veel beter kan maken. Ik speel de meeste van mijn scènes met Admir Sehovic, die mijn gegijzelde speelt. In de film reageert hij woedend als ik vraag om een limousine. Dat speelde hij zo intens, dat ik toch dacht: wauw, deze gozer is echt serieus. Een tegenspeler kan je ineens cadeautjes geven waardoor je zelf ook scherper moet zijn en automatisch lekkerder gaat spelen.’
Een of meerdere identiteiten?
‘Ik ben trots op veel projecten, maar misschien nog wel het meest op mijn eerste solovoorstelling, Marokkanen huilen niet. Die voorstelling ging over mijn identiteitscrisis: ik ben hier geboren, maar in Nederland ben ik toch vooral Marokkaan. Als je hier een andere kleur hebt, sta je sowieso al 1-0 achter, en moet je je altijd verantwoorden voor wat anderen hebben gedaan. Met die voorstelling wilde ik proberen te laten zien van: joh, heb een beetje mededogen. Ik wilde laten zien dat er heus meerdere identiteiten door elkaar kunnen lopen.
‘Mensen vragen na een voorstelling nog steeds vaak waar ik vandaan kom. Als ik dan zeg dat ik uit Lelystad kom, is de vervolgvraag vaak: nee, waar kom je écht vandaan? Dat blijft een dingetje. We zijn hier al vanaf de jaren vijftig, maar er zit toch weinig ontwikkeling in.’
Particulier of universeel?
‘Ik wil in de toekomst wat vaker mikken op universele verhalen. Natuurlijk wil ik mijn eigen ervaringen blijven gebruiken, maar het mag best wat minder persoonlijk. Ik ben er gaandeweg achter gekomen dat ik in eerdere voorstellingen toch wel erg veel blootgaf van mezelf, dat vind ik achteraf lastig. Je deelt toch iets met mensen die je nooit meer terugziet. Als je de verhalen wat universeler maakt, kun je alsnog eigen ervaringen gebruiken, maar houd je het misschien wat verder bij jezelf vandaan. Wat mensen er buiten de zaal vervolgens mee doen, maakt dan minder uit. Nu denk ik toch soms: had ik dit eigenlijk wel willen vertellen?
‘In dat opzicht pak ik het misschien liever aan zoals bij Volgens mij ben ik een Jood, de laatste solovoorstelling die ik heb gemaakt. Die ging over een islamitische jongen die verliefd wordt op een Joods meisje, waarbij natuurlijk allemaal moeilijkheden komen kijken. Dat heb ik niet zelf meegemaakt, en het was heel leuk om sommige situaties te verzinnen. In een van mijn eerste voorstellingen speelde ik bijvoorbeeld een Surinamer. Eerst zei ik: dat kan helemaal niet, maar de reactie was toen: in het theater kan alles. Dat is het magische van theater: je kunt alle kanten op.’
Hoofd- of bijrol?
‘Een hoofdrol brengt vaak meer verantwoordelijkheid met zich mee, omdat je het verhaal voor een groot deel draagt. Maar ik ben ook trots op de kleinere rollen die ik heb gespeeld. In Mocro maffia speelde ik bijvoorbeeld een personage dat een heel andere kant belicht dan alleen maar de zware criminaliteit die die serie laat zien. En eerder had ik een klein rolletje in Penoza, ik had volgens mij maar één zin. Maar dan denk ik: bro, je zit in Penoza, ga niet zeiken, ouwe. Gewoon je tekst leren, lekker spelen en het geloofwaardig maken.
‘Af en toe daalt het besef in wat er allemaal gebeurt nu ik voor het eerst een hoofdrol speel. Toen ik laatst aan het chillen was met mijn broertje, zei hij ineens: joh, besef: deze film is straks gewoon te zien in meer dan 190 landen! iHostage is voor mij een gigantisch visitekaartje, zodat ik kan laten zien wat ik kan. Dus ja, in dat opzicht is zo’n hoofdrol een droom.’
Gelukszoeker of geluksvogel?
‘We zijn allemaal gelukszoekers. Dat is ook waarom ik in 2017 de voorstelling Gelukszoeker maakte, over het verhaal van mijn neef Hamza, die vijf jaar als illegaal in België woonde. Hij was geen oorlogsvluchteling, maar een economische vluchteling. Hij had het er altijd over dat hij zo graag naar Europa wilde komen, zonder in te zien dat het hier ook niet altijd makkelijk is. Zelf dacht ik de laatste jaren juist vaker: ik ga weer in Marokko wonen, ook om dichter bij mijn religie te kunnen komen.
‘Ik denk dat we als mensen voortdurend op zoek zijn naar dat kleine beetje extra geluk. Die voorstelling stelde de vraag: wat is geluk eigenlijk? Zelf ben ik daar ook anders over gaan denken, omdat ik steeds meer kracht haal uit mijn religie. God zegt: kijk niet naar degene die het beter heeft, maar naar degene die het minder heeft dan jij. Geluk kan zomaar ineens verdwenen zijn. Het is leuk en aardig dat ik nu in iHostage speel, maar voor hetzelfde geld wordt de film slecht ontvangen, of breek ik mijn been en heb ik niks meer. Op dat soort zaken heb je geen enkele invloed, die heeft alleen God. Zelf kun je er hooguit het beste van maken. Zet je in, doe je best, maar of het geluk komt, is uiteindelijk niet aan ons.’
1987 Geboren in Lelystad
2009 Speelt bij jongerentheater Degasten
2015-2016 Solovoorstelling Marokkanen huilen niet
2017 Solovoorstelling Gelukszoeker
2018 Solovoorstelling Volgens mij ben ik een Jood 1.0
2018 Bachelor sociaal werk afgerond
2019-2021 Voorstellingen Achttien en #Hero bij Het Zuidelijk Toneel
2020 Solovoorstelling Volgens mij ben ik een Jood 2.0
2021-2022 Bijrol in tv-serie Mocro maffia
2021-2023 speelt bij Theatergroep Drang
2022-2025 speelt in voorstelling Future Citizens van New Dutch Connections
2025 Hoofdrol in film iHostage
Soufiane Moussouli woont in Lelystad.
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant