Voor Noord-Nederland kwam er woensdag goed en slecht nieuws uit Den Haag. De Nedersaksenlijn tussen Veendam en Emmen komt er, maar die wordt betaald met geld dat was bedoeld voor de Lelylijn. Dat besluit zorgt voor verdeeldheid.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Euforisch zijn Oost-Groningers niet gauw, zo wil het vooroordeel. Maar de vermeende ‘het kon minder’-mentaliteit liet voorman Melle Mulder van de Stichting Nedersaksenlijn woensdag varen. ‘Onwerkelijk is het. Ik was blij en ook wel emotioneel. Dit betekent echt een enorme boost voor de regio.’
Al sinds 2019 spant Mulder, een ondernemer uit Ter Apel, zich in voor de verbinding die een witte vlek op de spoorwegkaart van Nederland moet invullen: de Nedersaksenlijn, 44 kilometer ontbrekend spoor tussen Veendam en Emmen. Toen zijn eigen dochter voor een vervolgopleiding naar Groningen wilde, bleek dat ze met het openbaar vervoer bijna twee uur onderweg zou zijn – enkele reis. Dat ging er bij Mulder niet in.
Woensdag besloot het kabinet in de Voorjaarsnota de benodigde 1,9 miljard euro voor de lijn op te nemen. Met spoor dat er al ligt, is het de ontbrekende schakel tussen Groningen en Enschede. Zelfs de stichting die al jaren ijvert voor het stuk spoor had er niet op gerekend. Weer in- en uitstappen op het perron in Dideldom, de beoogde stationslocatie in Stadskanaal, is niet langer een poëtische utopie.
‘De Nedersaksenlijn verbindt’, is het motto waarmee jarenlang gelobbyd werd. Maar woensdag bleek al gauw dat er ook verdeeldheid dreigt. Het geld voor de Nedersaksenlijn komt namelijk uit een pot die was bedoeld voor een andere spoorlijn waar de noordelijke provincies al jaren naar smachten: de Lelylijn, een snelle verbinding met de Randstad.
‘De bank is beroofd’, klaagde René Paas, de teleurgestelde Groningse commissaris van de Koning, meteen.
Het kan geen verrassing zijn dat de Lelylijn, waarover onder verschillende noemers al bijna een eeuw wordt gepraat, op een dood spoor dreigt te raken. In september bleek al dat de opzij gelegde 3,4 miljard euro bij lange na niet zou volstaan. Er is nog op zijn minst 10 miljard extra nodig; een bedrag dat in deze tijd niet makkelijk te vinden is.
‘Tot dusverre heb ik nog niet gelezen dat er een financieel plan ligt om deze belangrijke lijn voor Noord-Nederland op termijn te realiseren’, merkte de burgemeester van Stadskanaal, Klaas Sloots, fijntjes op. Dat de Nedersaksenlijn er komt, is volgens hem ‘geweldig nieuws voor 200 duizend inwoners van Oost Groningen en natuurlijk ook de inwoners van Oost-Drenthe, Twente en Vechtdal.’
Verrassender is het hoe snel de politieke wissel is omgezet naar een in praktisch en financieel opzicht behapbaarder project. In december nam een brede meerderheid in de Tweede Kamer een motie aan van regeringspartij NSC: het voor de Lelylijn gereserveerde geld mocht absoluut niet worden gebruikt voor andere zaken.
Zo bezien is de opsteker voor Stadskanaal en omstreken een fikse tegenvaller voor de rest van het noorden. Als Den Haag wikt en beschikt, blijft het landsdeel verdeeld achter.
Een schrale troost is dat misschien wel de grootste ergernis voor de spoorminnende noorderlingen, de broze verbinding tussen Meppel en Zwolle, ook wordt aangepakt. Daarnaast komt er geld voor de verbreding van de sluis in de Afsluitdijk bij Kornwerderzand en de N50 en N36 in Overijssel.
‘Politiek is een vreemd gebeuren’, leerde Melle Mulder inmiddels. Hij vindt het vervelend dat de Nedersaksenlijn ten koste gaat van de Lelylijn. ‘Maar we moeten ook eerlijk zijn: die 3,4 miljard was veel te weinig.’ De kwalificatie van de Groningse commissaris van de Koning Paas vindt hij bovendien ‘iets te sterk’. ‘Wij hebben altijd gezegd: als er geld bestemd voor de Lelylijn wordt gebruikt, moet dat ook weer terug.’
Liever stelt hij vast dat het budget in elk geval voor het Noorden behouden is gebleven, ‘terwijl iedereen er op aasde’. In 2033 moet de trein rijden. ‘Bij ons ligt alles klaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant