is columnist van de Volkskrant.
Beijing was optimistisch in de eerste dagen van de nieuwe regering-Trump. President Xi stuurde een hoge gezant naar Trumps inauguratie, in de hoop op een vruchtbare communicatie. Hoewel Trump tijdens de verkiezingscampagne had gedreigd China vanaf de eerste dag met nieuwe invoerrechten te zullen treffen, richtte Trumps tarievenwoede zich aanvankelijk vooral op buurlanden Mexico en Canada.
Bovendien had Trump aangegeven open te staan voor een deal met China, en Beijing hoopte op een handelsakkoord waarbij China meer Amerikaanse producten zou kopen en meer zou investeren in de Verenigde Staten. In de daaropvolgende weken stonden hoge Chinese functionarissen in Washington voor gesloten deuren. Ook Elon Musk, waar Beijing zijn hoop op had gevestigd, gaf niet thuis. Die was te druk om met DOGE, het nieuwe ministerie voor drastische overheidsbezuinigingen, de federale overheid ten gronde te richten.
Toen Trump in februari tot twee keer toe China generieke importheffingen van 10 procent oplegde, reageerde China relatief mild met eenzelfde heffing op specifieke Amerikaanse producten. Maar toen Trump frontaal de aanval op China koos door een additionele heffing van 50 procent op te leggen, keerde Xi niet langer zijn andere wang toe maar sloeg terug, waardoor de importheffingen die beide landen over en weer hanteren snel boven de 100 procent uitkwamen.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Xi had alleen maar de telefoon hoeven te pakken om deze escalatie van de handelsoorlog te voorkomen, aldus Trump,die pochte dat de andere regeringsleiders hem hadden gesmeekt een deal te sluiten (‘they kissed my ass!’). Maar Xi Jinping heeft er duidelijk geen zin in om Donald Trumps achterste te kussen. Beijing doet een beroep op de weerbaarheid van de Chinezen en citeert de grote leider Mao Zedong die de Verenigde Staten een papieren tijger noemde.
Trump krijgt er geen genoeg van om anderen erop te wijzen dat ze de ‘kaarten’ niet in handen hebben, zoals hij deed tijdens Zelensky’s bezoek aan het Witte Huis. Maar het is juist China die nu de troefkaarten in handen heeft. De export naar de Verenigde Staten betreft 3 procent van het Chinese bruto binnenlands product (bbp). China heeft echter 90 procent van de cruciale grondstoffen in handen en heeft de export ervan naar de Verenigde Staten al aan banden gelegd.
De Amerikaanse president broedt nog op importheffingen voor de farmaceutische industrie. Maar China produceert bijna de helft van de ingrediënten voor geneesmiddelen zoals antibiotica. Het is niet moeilijk te bedenken wie de meeste macht heeft. China bezit ook meer dan 760 miljard dollar aan Amerikaanse staatsobligaties. Als het daar een deel van verkoopt, zal de Amerikaanse rente snel stijgen. Of China dat vorige week heeft gedaan, is onderwerp van speculatie.
Als de spanningen verder oplopen kan China informatie, verkregen uit cyberaanvallen, als wapen inzetten tegen de Verenigde Staten, zei Wall Street Journal China-correspondent Lingling Wei afgelopen zondag tegen journalist Fareed Zakaria van CNN. Zakaria vroeg niet door waardoor we niet weten op wat voor soort informatie Wei doelde, maar het klonk onheilspellend. Zouden de Chinezen beschikken over ‘kompromat’ (compromitterende informatie) over Trump?
Terwijl Trump wordt gedreven door de wens zijn macht te etaleren en anderen aan zich te onderwerpen, bereidt Xi de Chinezen voor op een strategische strijd die lang zal duren. In de Chinese politiek wordt in andere tijdsdimensies gedacht dan in westerse democratieën. Omdat Xi niet afhankelijk is van een kiezersmandaat, kan hij van het volk offers vragen, hoewel de covidpandemie heeft laten zien dat ook daar grenzen aan zijn.
Trump heeft die luxe niet (hoewel hij er alles aan doet om de Amerikaanse democratie om zeep te helpen). Vrijdagavond werd bekend dat iPhones en chips uit China voorlopig zijn vrijgesteld van alle importheffingen. Dat betreft een kwart van de Chinese export naar de Verenigde Staten. Maandag kwamen daar auto-onderdelen bij. Trump bezweert dat de vrijstellingen tijdelijk zijn,
maar het is onwaarschijnlijk dat Trump straks wel over een ruggengraat beschikt.
In de ‘chicken game’ waarin Trump en Xi verwikkeld zijn, is het Trump die een ruk aan het stuur heeft gegeven om een frontale botsing af te wenden. Een voormalige hoge Chinese functionaris zegt dat China pas bereid is om te praten als de Verenigde Staten respect tonen. De vraag is alleen nog wanneer tarievenkoning Trump van de apenrots afklimt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant