De Italiaanse premier Giorgia Meloni bezoekt donderdag president Donald Trump in het Witte Huis. Meloni’s missie is duidelijk: de rechtse premier van Italië pleit bij haar Amerikaanse geestverwant voor het schrappen van de importheffingen. Vrijdag komt vicepresident JD Vance naar Rome.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
Bijna alle Europese leiders lieten de inauguratie van Trump, drie maanden geleden, aan zich voorbijgaan. Behalve Giorgia Meloni; de Italiaanse premier nam trots plaats naast de Argentijnse president Javier Milei en wenste Trump veel succes.
Begin januari bezocht ze de Amerikaanse president ook al in zijn buitenhuis in Mar-a-Lago, waarna Trump haar omschreef als ‘een geweldige vrouw’. De Italiaanse premier onderhoudt daarnaast warme banden met Trump-adviseur Elon Musk, wiens broer Kimbal ze een paar dagen na de inauguratie ontving in haar kantoor Palazzo Chigi in Rome.
De relatie tussen de regeringen van Italië en de VS is kortom uitstekend. De lijntjes zijn kort, onder meer via mannen als Trump-strateeg Steve Bannon, die veel tijd in de katholiek-conservatieve kringen in Rome doorbrengt, en Andrea Stroppa, de 30-jarige rechterhand van Elon Musk in Italië.
Van de veelal informele, maar warme vriendschap tussen Italiaans en Amerikaans radicaal-rechts hoopt Meloni donderdag de vruchten te plukken, tijdens haar bezoek aan het Witte Huis. Want hoewel de Italiaanse premier en de Amerikaanse president elkaar vinden op anti-migratiestandpunten en cultureel conservatisme, wacht deze week een kwestie waarop hun belangen frontaal botsen: de importheffingen.
Meloni zal pleiten voor een gemeenschappelijke handelszone van Europa en de VS, zonder importheffingen. Die wens delen ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en Musk.
Voor Italië is de deal van groot belang, want Amerika is de op twee na grootste afzetmarkt voor producten Made in Italy, na Frankrijk en Duitsland. Onder meer voor Italiaanse producenten van olijfolie en kaas zijn Amerikaanse afnemers essentieel. Volgens het Italiaanse consortium voor Parmezaanse kaas zijn de VS zelfs de grootste buitenlandse inkopers van hun wereldberoemde product, goed voor 22,5 procent van de totale Parmezaanse kaas-export.
Aan een gevoel van urgentie zal het Meloni tijdens haar reis naar Washington dus niet ontbreken. Ook benadrukte haar minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani deze week nog eens dat Meloni in Washington voor heel Europa opkomt, niet alleen voor Italië.
Maar wat kan de Italiaanse premier in de strijd gooien om haar Amerikaanse collega te overtuigen? Eén kaart die ze vrijwel zeker op tafel zal gooien, is de aangekondigde verhoging van de militaire uitgaven. Italië zit nog altijd onder de 2 procent-norm van de Navo. Daarmee is het land een van de acht achterblijvers, op in totaal 32 Navo-leden.
Achter dat plan schaarde ook vicepremier Matteo Salvini zich deze week; een opvallende draai, aangezien de Lega-politicus zich maandenlang nadrukkelijk uitsprak tegen oorlogsvoering en continu hamerde op het belang van onderhandelingen.
Maar in de wandelgangen van de Romeinse palazzi staat deze dagen alles in dienst van het hogere doel: het van tafel krijgen van Trumps importheffingen, zodat de rust bij Italiaanse ondernemers terugkeert.
Meloni krijgt een dag na haar bezoek aan Washington, op vrijdag, direct een tweede kans om haar zaak te bepleiten. Dan brengt de Amerikaanse vicepresident JD Vance een bezoek aan Rome. Vance profileert zich nadrukkelijk als katholiek, en bezoekt de Italiaanse hoofdstad dan ook niet toevallig tijdens Pasen.
Maar de drie dagen in Italië beloven geen Romeinse vakantie te worden. Vance gaat vrijdag op bezoek bij Meloni. En zaterdag vindt in Rome een tweede onderhandelingsronde over kernwapens tussen de VS en Iran plaats, maakte Tajani dinsdag bekend, al ontkenden Iraanse bronnen dat later.
Ook gaat Vance op bezoek in het Vaticaan, op een nog onbekend moment. Niet bij de paus zelf, maar bij kardinaal-staatssecretaris Pietro Parolin, de tweede man na paus Franciscus. De kerkleider is herstellende van een dubbele longontsteking, maar het niet ontvangen van Vance lijkt op zijn minst ten dele een politieke keuze.
Want ondanks zijn zwakke gezondheid begroette de paus vorige week wel het Britse koningspaar Charles en Camilla. Het is geen geheim dat de opvattingen van Vance, met name op het gebied van migratie, ver van de visie van Franciscus afstaan.
Maar ook zonder bezoek aan paus Franciscus ondergaat de warme band tussen het Italië van Meloni en de VS van Trump deze week een cruciale 48 uur durende relatietest. ‘Meloni is de meest geschikte Europese leider om met Trump te praten’, stelde haar defensieminister Guido Crosetto vol vertrouwen. ‘Trump is pragmatisch en wil weten wat er voor hem in samenwerking zit. Met Europa zijn er meer voor- dan nadelen.’
De Italiaanse oppositie is over de aanpak van Meloni minder te spreken. ‘Trump noemt ons, Italianen en Europeanen, parasieten’, verklaarde oppositieleider Elly Schlein. ‘De regering-Meloni doet net alsof ze dat niet hoort en stelt onze economie aan enorme risico’s bloot.’
Meloni spreekt al vanaf het begin van het handelsconflict over de-escalatie. De manier waarop doet denken aan haar houding tegenover Trumps Oekraïne-standpunten. In het openbaar strijkt ze diametraal tegenovergestelde standpunten het liefst routineus en joviaal glad, alsof het gaat om overkoombare verschillen op details.
De komende dagen moet blijken of die aanpak werkt om de Europese handelsbelangen veilig te stellen. Zo ja, dan krijgt Meloni niet alleen in Italië, maar ook in Brussel en andere Europese hoofdsteden – al dan niet schoorvoetend – de handen op elkaar.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant