is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Op de Nederlandse kantoren, die tegenwoordig deels aan de keukentafel thuis zijn gevestigd, wordt massaal met de duimen gedraaid. Tenminste, die indruk geven bedrijven als ze reorganisaties aankondigen. Die worden steevast naar buiten gebracht met de ‘troostende’ mededeling dat ze vooral plaatsvinden onder wat vroeger de witte boorden werden genoemd en nu de overhead heet.
KLM schrapt 250 kantoorbanen en de NS 500. De piloten of machinisten hoeven niet te vrezen, maar wel de mannen en vrouwen die op kantoor calculeren welke vliegtuigstoel wat moest kosten of op welke uren de meereiskorting kan worden verleend zonder inkomsten te missen.
Unilever kondigde aan in heel Europa 7.500 kantoorbanen te schrappen. Zelfs de FNV, die 250 van de 1.650 fte’s schrapt, meldde dat de ‘meeste banen verdwijnen bij de ondersteunende diensten op kantoren, zoals advies en dienstverlening’.
Ook bij Tata is het kantoorpersoneel de klos. De afslanking met 1.600 fte’s (1.800 personen, berekenden de vakbonden) wordt gericht op het management en de ondersteunende diensten. In IJmuiden wordt daar flink gelummeld. Alleen wordt niet duidelijk gemaakt wie allemaal lummelen. Op de vraag hoeveel mensen er op dit moment eigenlijk werken in wat ‘het management en de ondersteunende diensten’ wordt genoemd, komt geen antwoord. Eigenlijk weten ze het zelf niet. Tata zou eerlijker zijn geweest als het 1.800 ontslagen had aangekondigd zonder een specifieke groep te noemen.
Het lijkt erop dat werkgevers denken dat ontslagen in het management en ondersteunende diensten tot minder onrust zullen leiden. Bij Tata zijn de gestaalde kaders nu eenmaal vooral onder het fabriekspersoneel te vinden. Daar is de organisatiegraad het hoogst. Als daarin het mes wordt gezet, is het meteen hommeles.
De mensen die tussen 9 en 5 werken, gaan niet zo snel de barricades op. Daar zijn de zogenoemde ‘bullshitbanen’ te vinden: academici die dure rapporten schrijven over stroomlijning van activiteiten, diversiteit, nieuwe werkmethoden en vermindering van uitval. Hun werk kan weliswaar verbeteringen opleveren, maar rapporten worden niet verkocht aan de auto- en verpakkingsindustrie.
Dat in de kantoren 1.800 mensen weg kunnen, lijkt nogal hoog gegrepen. Tata Steel in IJmuiden heeft wel degelijk berekeningen nodig over de grondstoffen die volgend jaar worden ingekocht. Kunnen de ertsen beter vanuit Zweden dan vanuit Australië worden verscheept? Wat zijn de koersrisico’s van de Zweedse kroon en de Australische dollar? Een verkeerde inschatting en het bedrijf verliest miljoenen. Daarnaast is er het risico dat de werkzaamheden toch nodig blijken en door dure inhuurkrachten moeten worden gedaan.
Stel dat van de 9.200 werknemers van Tata in IJmuiden een derde actief is in een ondersteunende functie of baasje speelt: 3.066. Dan zou de helft van hen overbodig werk doen. Of werk dat met artificiële intelligentie net zo goed kan worden gedaan. Hopelijk wordt niet gedoeld op de mensen die research doen voor het groene staalproject. Dat onderzoek levert vooralsnog niets op, maar is essentieel om de toekomst veilig te stellen.
Het zou merkwaardig zijn als Tata, dat al decennialang hoge bergen en diepe dalen kent, een zo groot waterhoofd heeft dat nu aan de keukentafel de koppen rollen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns