is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Decennialang weet de gordelroos zich te verschansen in een duister hoekje, om dan ineens duivelse pijnen te verspreiden.
Ook een seizoensverschijnsel, in de cyclus van een mensenleven: de gordelroos. Eind vorige week kwam die ineens volop in bloei, met alle symptomen van dien: vooral een niet te dempen zenuwpijn in de rechterflank berooft de patiënt van alle nachtrust.
Je hoort mensen weleens beweren dat ze niets met natuur hebben. Vergeef hen: ze weten niet wat ze zeggen. Wij zijn natuur, het zit in ons lijf, in ons hele wezen. Zo ook het gordelroosje, of beter: het varicellazostervirus, een sluimerend deeltje organisch materiaal (zoals elk virus) dat zich sinds de waterpokken uit je jeugd decennia lang weet te verschansen in een duister hoekje van je lijf, om op een onbewaakt moment ineens z’n drakenkopjes op te steken en duivelse pijnen te verspreiden.
De medische wetenschap had drie pijnstillers in de aanbieding, naar believen door en met elkaar te gebruiken om de werking te versterken. En dus sla je op je slapeloze uren cocktails naar binnen van paracetamol, ibuprofen en tramadol, die laatste met morfineachtige eigenschappen.
‘Er zijn gebruikers die hier olifanten en andere dieren van gaan zien’, waarschuwde de apotheker nog, met de verzekering dat autorijden minstens twee weken lang verboden is. Zo verandert je diagnose van het ene moment op het andere in een dagje dierentuin.
Omdat ik wel een dosis natuur kon gebruiken, bereikte ik met een clubje vogelaars afgelopen zondag zwevend de Oostvaardersplassen. Een helende trip op de werkelijkheid: vijf zeearenden deden zich in het open veld te goed aan een geslagen gans, hongerige raven pikten een graantje mee. De eerste blauwborsten zaten op hun rietstengels, grauwe klauwieren en boerenzwaluwen verwelkomden ons. Alles is weer begonnen, concludeerden wij verheugd. De wereld mag ten onder gaan, de mensheid omhult zich met duisternis, maar aan de natuur zal het niet liggen.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Hoe hemels ook, spoedig stonden we weer met beide benen op de grond door een nieuwsbericht. Bij een grenscontrole in Groningen waren twee Polen aangehouden met een bestelbusje waarin zebra’s, apen, een antilope, een serval, een buizerd en een zwaan werden vervoerd. Dierensmokkel naar Duitsland, was de conclusie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Die buizerd en zwaan vielen nog te bevatten: die vliegen bij ons rond, kwaadwillenden kunnen ze vangen en verhandelen. Maar waar haal je zebra’s, apen, antilopen en servals vandaan? Moeten we begrijpen dat die in Nederland worden gefokt? In de verborgen stal van een boerderij ergens achteraf?
Deskundigen schetsten de praktijk van dierensmokkel. ‘In Roemenië heb je webshops waar je allerlei diersoorten kunt bestellen’, verklaarde een vertegenwoordiger van de NVWA in NRC. ‘En ook in grote delen van Duitsland is het volstrekt legaal om dit soort dieren te houden.’
Ze repten van vondsten van ‘een houten kistje met daarin een leeuwenwelpje’. Van de aanhouding van een Renault Clio in Duitsland, ‘een tamelijk kleine auto waarin een houten kist werd aangetroffen met daarin helemaal platgedrukt een volwassen poema’.
Ooit, in juni 2005, leek een poema op de Veluwe te lopen. Totdat het beest moest worden omgedoopt tot komkommerdier, een fata morgana in het opgedroogde zomerse nieuwslandschap: zeer waarschijnlijk ging het om een verwilderde kat. Nu liggen de poema’s opgepropt in Renaults. De werkelijkheid is soms hallucinerender dan de bijwerkingen van een medicijn. Nu even gordelroosjes plukken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns