GOUDA - Burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda heeft activisten verboden om boterzuur te verspreiden tijdens een mogelijke demonstratie, komende zaterdag. Leden van Extinction Rebellion (XR) hadden aangekondigd actie te gaan voeren in het centrum.
In een brief die op 1 april naar 29 gemeenten was gestuurd, stond dat activisten zaterdag 12 april boterzuur zouden verspreiden in winkels met fast fashion. Onder meer Gouda en Leidschendam-Voorburg hoorden bij de ontvangers.
Boterzuur kan onder andere hoofdpijn en misselijkheid veroorzaken. Daarom verbiedt Verhoeve het gebruik van boterzuur of soortgelijke andere vloeistoffen. Verder wijst de Goudse burgemeester een locatie aan waar de demonstratie plaats mag vinden.
Donderdagmiddag liet XR weten dat de aangekondigde actie een 1 aprilgrap was. Volgens de actiegroep waren de activisten alleen van plan om zaterdag naar Rotterdam te gaan met de zure en stinkende stof.
Of het nu wel of niet om een 1 aprilgrap gaat, maakt voor burgemeester Verhoeve niet uit. Hij wil geen risico lopen heeft de demonstranten nu een beperking opgelegd 'vanwege de risico's voor de volksgezondheid'.
De gemeente Gouda geeft aan dat dit 'ongebruikelijk' is in Nederland. 'Burgemeesters hebben de wettelijke taak om de grondwettelijk vastgelegde vrijheden (zoals het recht op vrije meningsuiting en demonstratie) te faciliteren.'
Volgens de gemeente kan dit alleen worden beperkt 'bij (dreigende) wanordelijkheden, gevaar voor de volksgezondheid of ernstige verkeersproblemen'. De inhoud van een demonstratie mag bij die afweging geen rol spelen.
Donderdagmiddag liet de gemeente Leiden weten dat ook burgemeester Peter Heijkoop maatregelen heeft genomen voor komende zaterdag. Hij heeft besloten dat de actiegroep geen vloeistoffen mogen gebruiken en verspreiden.
De maatregelen in Leiden zijn de hele dag van kracht, meldt de gemeente. 'Bovendien heeft de politie extra instructies gekregen voor zaterdag.' De burgemeester laat weten dat demonstreren gewoon is toegestaan.
Eerder dit jaar werden mensen in een H&M in Naaldwijk onwel na een 'stinkactie' van XR. Toen hadden de actievoerders ook boterzuur gebruikt. Ze boden daarna wel hun excuses aan.
Het gaat om een groepje dat onderdeel is van XR, het noemt zich Ode Aux Rats. Dat is vernoemd naar de Franse beweging die al langer op deze manier actievoert in winkels.
Donderdagochtend werd bekend dat winkelcentrum Mall of the Netherlands een kort geding heeft aangespannen tegen de protestactie van XR, die ook voor komende zaterdag op de planning stond. Die zaak diende donderdagmiddag.
De advocaat van de eigenaar van Mall of the Netherlands benadrukte bij de rechtbank de 'zorgplicht om de gezondheid en veiligheid van haar bezoekers en werknemers' te willen waarborgen. 'Demonstreren mag, chemische stoffen verspreiden niet', zei de advocaat.
De raadsvrouw van de actievoerders zei tijdens de zaak dat XR nooit naar Mall of the Netherlands wilde gaan. De aankondiging van de actie met boterzuur was aan 29 gemeenten gestuurd, XR wilde alleen naar Rotterdam gaan. De rechter oordeelt vrijdag om 12.00 uur over de kwestie.
Burgemeester Martijn Vroom van de gemeente Leidschendam-Voorburg heeft inmiddels een demonstratielocatie aangewezen voor als XR tóch wil komen demonstreren. Dat is parkeerterrein P1, vlak naast de Mall.
'Met het aanwijzen van de locatie is het verboden om op andere plekken in Leidschendam-Voorburg actie te voeren.' De gemeente zegt geen enkel risico te nemen als de veiligheid en gezondheid van inwoners en bezoekers in het geding zijn.
Source: Omroep West L'dam