Woensdag vinden in Qatar de eerste officiële gesprekken plaats tussen vertegenwoordigers van de regering van de Democratische Republiek Congo (DRC) en rebellenbeweging M23. Als teken van goede wil hebben de rebellen zich teruggetrokken uit mijnbouwstadje Walikale in het oosten van het land.
De gesprekken in Doha zijn op zichzelf al een doorbraak. M23 is sinds 2022 opnieuw actief in de grondstofrijke grensregio met Rwanda, maar de Congolese president Félix Tshisekedi weigerde steevast met ‘terroristen’ te praten. Toen directe gesprekken vorige maand eindelijk op het programma stonden, was het juist de rebellenbeweging die het liet afweten.
Nu de strijdende partijen toch om de tafel gaan zitten, hebben de bemiddelaars goede hoop dat de gesprekken voor een oplossing voor het conflict in Oost-Congo kunnen zorgen of in elk geval kunnen voorkomen dat het conflict verder uit de hand loopt. Buurland Rwanda biedt volgens de VN actief militaire steun aan M23. Ook troepen uit Burundi en Oeganda zijn inmiddels actief in het gebied, waarmee het risico op een regionale oorlog toeneemt.
Afgelopen week vonden in Doha achter gesloten deuren al voorgesprekken plaats tussen vertegenwoordigers van beide partijen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een anonieme bron die betrokken is bij de vredesonderhandelingen. Die gesprekken zouden positief zijn verlopen met als eerste resultaat de terugtrekking van de rebellen uit de strategische plaats Walikale, locatie van belangrijke goudmijnen en de grootste tinvoorraden van het land.
Ondanks de voorzichtig positieve voortekenen wachten Congolezen in miljoenenstad Goma, sinds januari in handen van M23, de vredesonderhandelingen met gemengde gevoelens af. Inwoonster Ange Sango zegt tegen Africanews dat het geweld in de regio al jaren voortduurt en gesprekken nooit iets uithalen. ‘Moge God hun harten raken, zodat ze het eindelijk eens kunnen worden en wij eindelijk vrede kunnen krijgen’, aldus Sango.
Analisten zien echter een groot verschil met eerdere onderhandelingen die in Angola en Kenia werden gehouden. Volgens onafhankelijke analist Hubert Masomeko is het een goed teken dat de gesprekken discreet zijn en achter gesloten deuren plaatsvinden. ‘Dit is een enorme stap vooruit. Er bestond groot wantrouwen tussen de partijen, maar nu tonen ze bereidheid om in gesprek te gaan’, zegt Masomeko tegen Africanews.
Het oosten van de Democratische Republiek Congo is al decennialang toneel van conflicten, vooral gedreven door de grote hoeveelheden aan waardevolle grondstoffen die er in de grond zitten en door etnische spanningen. Volgens onderzoek bestrijden de laatste jaren meer dan honderd verschillende groepen elkaar om controle over grondgebied en mijnen. De in 2012 opgerichte groep M23 is een van de machtigste groepen.
M23 werpt zich op als beschermer van etnische Tutsi’s tegen aanvallen van Hutu-milities en ziet zich daarbij gesteund door Rwanda. Daar heeft de genocide tegen de Tutsi bevolking diepe sporen achtergelaten. Rwanda zegt te handelen uit zelfbescherming en beschuldigt de Congolese regering ervan niet op te treden tegen Hutu-milities, maar het buurland heeft ook grote economische belangen in Oost-Congo.
Sinds begin dit jaar hebben de M23 rebellen, zij aan zij vechtend met Rwandese soldaten, een pijlsnelle opmars gemaakt in de oostelijke provincies Noord-Kivu en Zuid-Kivu. De rebellen kregen daarbij ook controle over de twee grootste steden in de regio, Goma en Bukavu. Door het oplaaiende geweld vielen duizenden slachtoffers en sloegen honderdduizenden mensen op de vlucht.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant