Na een gesprek met premier Dick Schoof en minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken toonden vijf hulporganisaties zich maandag ‘verbijsterd’ over de houding van het kabinet tegenover Israël. Zij vragen zich af waar de ‘rode lijn’ ligt voordat Nederland overgaat tot het nemen van maatregelen.
De vijf directeuren van Oxfam Novib, Artsen zonder Grenzen, Amnesty International, PAX en Save the Children spraken maandag in het Catshuis met de bewindslieden. Zij traden gezamenlijk op in de hoop zo een signaal van ‘totale escalatie’ af te geven. De campagne ‘Niet in mijn naam’ vormde de aanleiding voor het gesprek. In december sloten honderdduizenden mensen zich bij dit initiatief aan, met als doel een koerswijziging van het Nederlandse beleid omtrent Gaza te eisen.
Naar aanleiding van die campagne werd Schoof eind vorig jaar tijdens zijn wekelijkse persconferentie gevraagd of er een ‘rode lijn’ voor Nederland was. ‘Nou, iedereen moet zich houden, en ook Israël, aan het internationaal oorlogsrecht. En daar zijn we ook altijd heel duidelijk over geweest’, aldus Schoof.
Maandagochtend, ruim vier maanden en een hervatte oorlog verder, bleek die rode lijn er volgens de betrokken organisaties niet meer te zijn voor het kabinet. De premier houdt in hun ogen te star vast aan zijn overtuiging dat je met diplomatieke middelen meer kunt bereiken.
Premier Schoof zelf liet maandag in een verklaring weten dat het kabinet niet doof is voor de kritiek en dat het kabinet Israël consequent blijft aanspreken op naleving van het humanitair oorlogsrecht en op de verantwoordelijkheid om veilige, ongehinderde humanitaire toegang tot Gaza te garanderen.
Gelijktijdig maakten Veldkamp en minister Reinette Klever van Buitenlandse Handel bekend dat Nederland de door- en uitvoer van alle militaire goederen naar Israël gaat controleren. In een brief aan de Tweede Kamer schrijven de bewindslieden dat het uitsluiten van Israël als land van eindbestemming voor militaire goederen wenselijk is ‘gelet op de veiligheidssituatie in Israël, de Palestijnse Gebieden en de bredere regio’. Dat betekent niet dat er geen wapens meer kunnen worden geëxporteerd, wel dat voor elke export een vergunning moeten worden aangevraagd die wordt getoetst aan de Europese regels.
Hoewel dat volgens Rolien Sasse, algemeen directeur van vredesorganisatie PAX, ‘een stap voorwaarts’ is, wijst ze ook op de militaire samenwerking die Nederland met Israël heeft. Zo heeft Nederland sinds 7 oktober voor bijna 1 miljard euro aan wapens gekocht van Israël. Vorig jaar moest Nederland de doorvoer van onderdelen voor het gevechtsvliegtuig F-35 van de rechter stoppen, omdat het risico bestaat dat ze gebruikt worden bij schendingen van het humanitair oorlogsrecht in de Gazastrook. Tegen die uitspraak is het kabinet in cassatie gegaan.
De regering leeft volgens Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes in een parallelle werkelijkheid, ‘een werkelijkheid die gaat over wat je wel en niet in vergaderzalen voor elkaar kunt krijgen, maar die op geen enkele wijze iets te maken heeft met de verschrikkelijke omstandigheden waaronder de Palestijnse burgerbevolking in Gaza naar de wereld kijkt’.
Pim Kraan, directeur van Save the Children, noemt het bevreemdend dat Nederland aan de ene kant spreekt over het belang van het internationaal recht, maar daar vervolgens zijn stemgedrag in vergaderingen van de Verenigde Naties niet op laat aansluiten.
Amnesty-directeur Dagmar Oudshoorn benadrukt dat Nederland zich bij andere grote internationale conflicten, zoals in Oekraïne of Syrië, heel anders opstelt. Ze noemt de kabinetshouding ten opzichte van Israël problematisch. ‘Wanneer je niet openlijk afkeurt wat er aan de hand is, leidt dat tot straffeloosheid en ondermijning van de internationale rechtsorde’, aldus Oudshoorn.
Zondag noemde minister Veldkamp in het tv-programma Buitenhof de Israëlische aanval op een konvooi ambulances in de Gazastrook ‘buitengewoon ernstig’, en een schijnbare schending van het oorlogsrecht.
Er moet volgens Veldkamp een ‘stevig onderzoek’ komen naar de Israëlische actie. Ook liet hij zich uit over de omstandigheden in Gaza: ‘Het Palestijnse lijden in de Gazastrook is niet te verdragen’, aldus de minister.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant