Als het om frauderende politici gaat, hebben de inwoners van Hénin-Beaumont, thuisbasis van Marine Le Pen, een dikke huid. Het verschil: ‘Marine was niet uit op zelfverrijking, ze gebruikte het geld voor Frankrijk. Macron heeft de rechters in zijn zak.’
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Het beloofde land van Marine Le Pen ligt in Noord-Frankrijk, in het voormalige mijnwerkersstadje Hénin-Beaumont. Op het eerste oog een even onopvallend als typisch Noord-Frans geheel van rode bakstenen huizen en gesloten rolluiken, met hier en daar een dorpscafé waar de eerste rosé rond tienen wordt uitgeschonken.
Maar kijk nog eens, en je ziet rust, reinheid, regelmaat: veiligheidscamera’s, bloeiende voorjaarsbloemen, straten zonder afval, een blinkend gemeentehuis en een zorgvuldig opgeknapte kerk. De meeste discotheken hebben hun deuren gesloten, er is alleen nog de libertijnse club Le Libertin.
Ooit was Hénin-Beaumont een socialistisch bolwerk, maar dat was vroeger. Rond de millenniumwisseling besloot Le Pen hier aan een uitvalsbasis te bouwen voor haar partij. Met succes: in 2014 kwam dit stadje, waar de armoede groot is en de werkloosheid hoog (18,9 procent in 2021), in handen van Steeve Briois, burgemeester namens het radicaal-rechtse Rassemblement National. En dat is sindsdien zo gebleven.
Het vonnis voor Le Pen, die maandag werd veroordeeld wegens miljoenenfraude, is hier hard aangekomen. Naast vier jaar gevangenisstraf kreeg ze van de rechter vijf jaar onverkiesbaarheid opgelegd, met onmiddellijke ingang. Dat betekent dat ze niet kan meedoen aan de presidentsverkiezingen in 2027, waarvoor ze in de peilingen aan kop ging.
Luister ook naar onze podcast over de veroordeling van Marine Le Pen
Wie schuld heeft, moet straf krijgen, daar is men het in Hénin-Beaumont wel over eens. ‘Maar Marine wordt veel zwaarder aangepakt dan anderen’, zegt Cathy Courrier, administratief medewerker in de zorg. Ze stemt al jaren op de partij, vooral vanwege de anti-immigratiestandpunten. ‘Het is oneerlijk. Marine was niet uit op zelfverrijking. Ze gebruikte het geld voor Frankrijk, om hier iets te veranderen. Macron heeft hier een hand in gehad, hij heeft de rechters in zijn zak.’
Zelf pleitte Le Pen in het verleden nog voor levenslange onverkiesbaarheid voor frauderende politici. Denkt ze daar anders over nu ze zelf schuldig blijkt? Regioraadslid Arnould De Rigné durft het niet te zeggen. Hij is op het RN-partijkantoor in Hénin-Beaumont om sympathisanten op te trommelen voor een protestmars zondag in Parijs. ‘Maar kun je hier wel spreken van verduistering van publiek geld als de mensen die ervan betaald zijn, allemaal daadwerkelijk in de politiek aan het werk waren?’
Jarenlang werden assistenten van de landelijke partij illegaal betaald met Europees geld, bedoeld voor ondersteuning van het Europees Parlement. Maar volgens De Rigné berust de zaak op een ‘administratief meningsverschil’ over wat wel en niet mag. ‘Bij verduistering denken we aan zelfverrijking. Maar Marine Le Pen heeft nooit een cent in eigen zak gestoken’, verdedigt ook hij. Op de suggestie dat eigenbelang niet altijd financieel hoeft te zijn, maar ook komt in de vorm van politieke macht, slaakt De Rigné een diepe zucht. Smalend: ‘Die mensen werkten gewoon. Einde verhaal.’
‘Red de democratie. Steun Le Pen!’ staat op de flyers die burgemeester Briois dinsdag op de markt heeft uitgedeeld. Dat wordt de boodschap zondag, legt raadslid De Rigné uit: ‘In een democratie moet een rechter niet kunnen besluiten om de favoriete kandidaat uit de presidentsverkiezingen te weren. Dit is een politiek proces.’
In reactie op het vonnis heeft de partij deze week volop de tegenaanval ingezet op justitie. De boodschap dat de veroordeling politiek gemotiveerd is, echoot overal in Hénin-Beaumont. Ook bij de zeldzame inwoners die niet op RN zeggen te stemmen.
Aan de toog van café Le Chanzy schudt pensionado Jean-Marie zijn hoofd (net als veel stadsgenoten wil hij niet met zijn achternaam in de krant als het over politiek gaat). ‘Ik kom uit een mijnwerkersgeslacht, dan ben je socialistisch. Politiek is belangrijk, maar sinds Mitterrand heb ik niet meer gestemd. Alle politici graaien. Le Pen is niet anders, en daar hoort straf bij. Maar dat ze niet meer mee mag doen met de presidentsverkiezingen gaat veel te ver.’
Opvallend is dat vrijwel niemand zich druk lijkt te maken over de miljoenenfraude zelf. Als het om sjoemelende politici gaat, hebben de Fransen een dikke huid – en Hénin-Beaumont in het bijzonder. De voormalige burgemeester Gérard Dalongeville, een socialist, werd in 2013 eveneens tot vier jaar cel en vijf jaar onverkiesbaarheid veroordeeld vanwege verduistering van publiek geld.
In dezelfde Parijse rechtbank waar Le Pen en de rest van de partij maandag hun vonnis hoorden, vinden deze week ook de laatste zittingen plaats in het proces tegen oud-president Sarkozy. Hij wordt ervan verdacht zijn presidentscampagne in 2007 te hebben gefinancierd met geld van de voormalige Libische dictator Kadhafi. ‘Dit is Frankrijk. We worden bestuurd door klootzakken’, vat een voorbijganger in Hénin-Beaumont de toestand bondig samen. Zodra het woord politiek valt, maakt hij zich uit de voeten. ‘Want het is om je te schamen!’
Aan de toog in bar-tabac Le Galopin klinkt de hoop op ‘verandering’ harder dan de verontwaardiging over fraude. ‘Meer kiezers zullen nu RN gaan steunen om de democratie te redden’, zegt verwarmingstechnicus Jonathan. ‘De politiek is bang voor Marine, ook vanwege haar vader. Ze hebben haar willen tegenhouden. Maar de mensen hebben geen angst meer om op de partij te stemmen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant