De EU heeft plannen voor een ambitieus klimaatplan in de ijskast gezet. De Europese Commissie zou eigenlijk eind maart een nieuw klimaatdoel in het leven roepen, maar miste de deadline. "Als de EU nu stappen terug zet, doen andere landen dat ook."
De Commissie is op zoek naar manieren om het klimaatplan af te zwakken, schrijft Politico. In de onzekere wereldorde van nu staat de groene agenda van het blok onder druk. Een aantal lidstaten zou druk hebben uitgeoefend op Eurocommissaris Wopke Hoekstra. Hij moet ervoor zorgen dat er draagvlak is voor klimaatbeleid.
Volgens de politieke website, die is ingewijd in Brusselse zaken, liggen er "flexibele opties" op tafel bij de Commissie. Die opties moeten landen meer speelruimte geven. Zo zou er worden gekeken naar de mogelijkheid om CO2-reductie 'in te kopen' in het buitenland. Die technologie staat op dit moment nog in de kinderschoenen.
De Commissie laat aan NU.nl weten dat de conclusies van Politico "grotendeels kloppen", maar dat ze nog in gesprek is met verschillende belanghebbenden. Hoekstra verwacht dat het doel er "voor de zomer" is, zegt zijn woordvoerder.
Hoekstra kondigde het klimaatdoel vorig jaar nog groots aan. Als historisch grote uitstoter moest de EU het voortouw nemen in het oplossen van de klimaatcrisis. Dat betekent in de praktijk dat in de hele unie de uitstoot in 2040 met 90 procent omlaag moet zijn (vergeleken met 1990).
Het 2040-doel is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van de Europese Klimaatraad. Die groep prominente wetenschappers adviseerde dat de uitstoot van broeikasgassen met 90 à 95 procent omlaag moet zijn in 2040. Een 'tussendoel' is nodig om koers te houden richting netto nul uitstoot in 2050. Anders dreigen ook de wereldwijde klimaatdoelen uit zicht te raken.
Van alle continenten warmt Europa het snelst op. Het continent ervaart nu al directe gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen, bosbranden en langdurige droogte.
"De EU heeft het 1,5 gradendoel uit het Parijsakkoord omarmd", zegt hoogleraar milieukunde Detlef van Vuuren van de Universiteit Utrecht. Wil Europa daaraan voldoen, kom je snel bij 90 procent uit, berekent de wetenschapper. Kijk je naar historische verantwoordelijkheid, dan zou de EU eigenlijk hoger moeten inzetten dan 90 procent. Maar dat is volgens hem niet haalbaar.
Op dit moment zijn alleen de doelen voor 2030 (55 procent minder uitstoot) en 2050 (klimaatneutraal) wettelijk verplicht. Beide maken deel uit van de Europese Green Deal. Het plan voor een tussendoel was al vergevorderd bij de vorige Commissie; het kon alleen nog door nieuwe bestuurders aangepast worden. En dat lijkt nu te gebeuren.
Uitstel van het 2040-doel valt niet in de smaak bij klimaatorganisaties. Volgens beleidsdirecteur Sam Van den Plas van de ngo Carbon Market Watch waait er sinds de Europese verkiezingen in 2024 een andere politieke wind in Brussel. Waar de focus vijf jaar geleden op de Green Deal lag, ligt die nu eerder op veiligheid en de concurrentiepositie van de industrie, ziet hij.
Dat raakt het klimaatbeleid. Van den Plas noemt de opties die de Commissie onderzoekt "achterdeurtjes", die volgens hem afleiden van de prioriteiten: "Directe emissiereducties zijn nu hard nodig, vooral in sectoren die veel gebruikmaken van dure fossiele brandstoffen uit het buitenland." Daarmee bedoelt hij de elektriciteitssector, de industrie, het transport en de bouw.
Dat zegt ook Van Vuuren: "Ambitieus klimaatbeleid kan voordelen opleveren, zoals een voorsprong in de economie van de toekomst en een afname van de afhankelijkheid van fossiele brandstofimport."
Europa miste in februari al een ander belangrijk klimaatmoment, zoals heel veel landen. Wereldwijd moesten landen toen hun plannen om de CO2-uitstoot voor 2035 te verminderen aanleveren. Dat is vastgelegd in het Parijsakkoord en de plannen zijn het onderwerp van de klimaattop in november.
Beleidsmakers zouden zich ook bezig moeten houden met de lange termijn, vindt Van den Plas. "Over een paar jaar zit er weer een andere president in het Witte Huis, maar is er nog altijd een klimaatcrisis."
Van Vuuren ziet bovendien dat de wereld naar de EU kijkt voor klimaatbeleid. "Als de EU nu stappen terug zet, zullen andere landen dat waarschijnlijk ook doen."
Source: Nu.nl economisch