Fotografie De blikvanger op de eerste solotentoonstelling van autosportfotograaf Frits van Eldik (55) is een reusachtige foto die hij in 2018 van de start van de F1-race in Monaco maakte, vanaf een berg hoog boven de stad.
Frits van Eldik werd geboren in mei 1969, als zoon van een garagehouder in Rhenen. Dat jaar won de Schot Jackie Stewart zijn eerste van drie wereldtitels in de Formule 1. Ook zíjn vader had een garage en verkocht auto’s. De eerste F1-race na Van Eldiks geboorte, tien dagen later, was de Grote Prijs van Monaco. Dat zou zijn favoriete grand prix worden. In het prinsdom maakte hij als autosportfotograaf zijn debuut in 1991 en in 2018 zette hij daar de kroon op zijn werk. Te zien in Ootmarsum, op zijn eerste solo-expositie.
Van het twintigtal foto’s in Museum Ton Schulten, op (soms zeer) groot formaat en veelal op ledlichtpanelen, zijn het de foto’s uit Monaco waar Van Eldik het meest trots op is. „Als ik in die eerste jaren na een trainingsdag naar mijn hotel in Menton reed, kocht ik onderweg een pizza en een colaatje en ging ik bovenop de berg zitten. Daar is het rustig, hoor je alleen de vogeltjes fluiten en heb je een fantastisch uitzicht over Monaco. Op die plek is het idee ontstaan de start van de race nog eens van bovenaf te fotograferen.” In 2018, met een uitgewerkt plan, acht camera’s, tig lenzen en vier helpers, was het zover.
Op de dagen voorafgaand aan D-day werd op de berg bij het dorp La Turbie proefgedraaid. Het zag er letterlijk en figuurlijk somber uit: dan weer mist, dan weer dikke wolken – Monaco was niet of nauwelijks te zien. „Elke dag kreeg ik van mijn helpers te horen, ‘Frits, het gaat niet lukken’.” Pas vlak voor de start werden de weersomstandigheden ideaal. „Het was perfect.”
Van Eldik maakte de foto’s zoals hij die al jarenlang in zijn hoofd had gezien, maar de euforie kwam pas toen in Nederland zijn magnum opus op reuzenformaat – in Ootmarsum op 1.40 bij 2.10 meter aan de muur – uit een enorme printer was gerold. Die piepkleine race-autootjes, de toeschouwers op balkons en luxe jachten in de haven, vrijwel direct na de start gefotografeerd – zo gedetailleerd, zo scherp. En wat een contrast met Van Eldiks eerste raceweekend in Monaco, in 1991, toen hij er vooral van onder de indruk was hoe dícht hij bij de auto’s op topsnelheid kon komen. „Dan zat of lag je naast kniehoge vangrails. Aan de andere kant schampten de auto’s de vangrail: veertig centimeter tussen jou en die auto! Dat kan nu niet meer. Maar je kunt je daar nog wel onderscheiden”, zegt hij over de race die hij ook dit jaar weer fotografeert. „In tegenstelling tot op de moderne circuits, zoals in de woestijn. Dat zijn gewoon saaie betonbakken waar je amper kunt laten zien waar je bent. Monaco blijft een verademing.”
In een carrière met ups en downs – in 2006 ging zijn archief in vlammen op en het eindeloze gesjouw met camera’s, accu’s en lenzen over de circuits bezorgde hem een versleten heup – heeft Van Eldik zijn droom verwezenlijkt. Met dank aan de monteurs uit het autobedrijf van zijn vader. Die gingen in de weekends naar rally’s en races, en dan mocht de jonge Frits mee. Gefascineerd was hij door racefoto’s in tijdschriften, vooral die van de Fransman Bernard Asset in Grand Prix International, hij verslond boeken uit de bibliotheek over fotografie. Zandvoort werd zijn leerschool. „Op zaterdag foto’s maken bij de Paasraces, zondag de hele dag in de donkere kamer en dan ging ik op maandagochtend eerst bij de coureurs langs om voor tien gulden foto’s te verkopen.” Decennia en honderden grands prix later verkoopt Frits van Eldik zijn mooiste foto’s in een museum, en rekent hij andere, ‘grote’, prijzen.
Frits van Eldik, ‘Racing Imagination’, Museum Ton Schulten, Ootmarsum, t/m 21 april.
Source: NRC