DEN HAAG - 'Hoe lang heeft u al een arbeidsongeschiktheidsuitkering?' Dat wil de rechter weten. Emine moet even nadenken. 'Sinds mijn dochter twee is en ze is nu 32, dus...' Al heel lang, concludeert de rechter en ze weet dus dat er regels zijn. Zo moet je het opgeven als er iets verandert in je situatie en dat heeft de vrouw niet gedaan.
Dit is een verhaal in onze serie Bij de Politierechter.
Emine is een kittige dame die er een stuk jonger uitziet dan haar 54 jaar. Met haar weelderige, geblondeerde haardos is ze een wandelende reclamezuil voor de kapsalon van haar dochter. Alleen is de vraag vandaag: wat deed zij steeds in die kapsalon?
De verdachte is stellig. Ze was er alleen om haar dochter te ondersteunen, vooral na corona. Beetje koffie zetten, praatje met de klanten, personeel helpen. Meer niet. 'Mijn medische toestand is zo slecht, ik kan niet eens werken. Ik zit nu, maar ik krijg nu al pijn.'
Trouwens, zoveel klanten waren er niet en na corona was er ook geen personeel meer, zo vertelt ze. Het ging best slecht met de kapsalon en toen had ze aan verschillende mensen gevraagd of het oké zou zijn als zij een beetje zou bijspringen. Anders zat ze toch maar thuis.
'Mijn boekhouder zei dat dat wel kon, omdat het om een familiebedrijfje ging', vertelt Emine vol overtuiging. Daarom heeft ze niks aan het UWV gemeld. 'Achteraf begreep ik dat het fout was.'
Controleurs van het UWV hebben op meerdere dagen geconstateerd dat Emine 's ochtends de salon opende, de reclamevlag buiten zette, daar de hele dag was, klanten knipte, föhnde, het haar verfde en 's avonds de zaak weer op slot deed.
'Dat is toch heel wat anders dan een beetje ondersteunen', stelt de rechter. Emine ontkent dat ze al die dingen deed, zelfs als de rechter zegt dat het zowel voor als na corona bij verschillende gelegenheden is gezien.
'Ik heb die controleur zelfs binnen uitgenodigd', vertelt ze. 'Zodat hij kon zien hoe het er aan toe gaat. Er waren toen niet eens klanten.'
De rechter gaat terug naar een van de verslagen van de controleurs. 'U kwam relaxed over. U was er als enige. Uw dochter was niet in beeld en uw telefoonnummer werd vermeld als contact.' Emine houdt vol: 'Dat is echt niet waar.'
Er is nog meer belastend materiaal. In de telefoon van de verdachte zijn Tikkie's gevonden met als betaalomschrijving 'knippen, twee keer'. Emine heeft eerder bij het UWV verklaard dat ze bijsprong met knippen en verven. Die verklaring heeft ze ondertekend.
'Maar dat gesprek duurde al drie uur', verdedigt Emine zich. 'Het was geestelijke mishandeling. Ik heb dat getekend om er vanaf te zijn, maar het is niet waar.'
De rechter vraagt zich af of de controleurs dan liegen. 'Het kan niet allebei waar zijn.' De verdachte schudt haar haren en haalt haar schouders op ten teken dat ze het ook niet meer weet. 'Ik heb niet gewerkt.'
De officier van justitie wil nog weten hoe Emine de boodschappen betaalt, want dat doet ze niet van haar bankrekening, terwijl er wel geld op wordt gestort voor boodschappen. 'Ruim drie maanden lang geen enkele uitgave in de supermarkt, de slager of waar dan ook. Dat lijkt te duiden op een contante geldstroom.'
Er volgt een lang en onsamenhangend verhaal dat ze eindigt met 'je hebt wel eens iets op zak of je krijgt wel eens iets van je kinderen'. Voor de officier van justitie is het wel duidelijk. De betalingen voor boodschappen zijn eigenlijk voor knipbeurten. Daarvan is vastgesteld dat ze die regelmatig en zelfstandig doet.
'Als ze zich in staat voelt om te werken dan moet ze dat melden', aldus de officier. In eerste instantie was berekend dat Emine voor ruim 50.000 euro onterecht WAO heeft gekregen, maar later is dat naar beneden bijgesteld naar minder dan 50.000 euro. Genoeg voor een eis van 220 uur werkstraf.
De advocaat van Emine vindt dat zijn cliënt verkeerd wordt begrepen. 'Het lijkt nu alsof ze jokt, maar haar interpretatie is: aanwezig zijn is geen werk en ik heb er geen salaris voor gehad. Ze ontkent niet en ze liegt niet over eerdere verklaringen, dat beeld wil ik wegnemen.'
'Formeel snap ik dat ze in vertreding kan zijn, maar die toko liep voor geen meter, is inmiddels opgeheven en ze zitten nu allebei in de problemen. Had ze beter moeten weten? Ja. Maar deze zaak is voor haar supereng, spannend en heel erg ingrijpend'. De raadsman vindt dat een voorwaardelijke straf genoeg zou moeten zijn.
In haar laatste woord herhaalt Emine nog één keer dat ze alleen haar dochter wilde steunen. 'Dat gaat zo in onze cultuur. Voor onze kinderen geven we ons leven op.' Ineens vloeit alle bravoure uit haar weg en barst ze in huilen uit. 'Ik wilde niet frauderen, anders had ik dat al wel eerder gedaan.'
'Ze zien me in de kapsalon, maar ze zien niet dat mijn kinderen thuis voor me moeten zorgen en ze zien me niet als ik pijn heb. Ik zal het nooit meer doen.' Ze ratelt door, een met tranen doordrenkte spraakwaterval die de rechter onderbreekt met haar uitspraak.
'U zegt: u wilt uw kind helpen en vanuit het perspectief van de moeder snap ik dat. Ik snap dat', benadrukt ze, 'maar u bent ook een moeder die een uitkering krijgt, omdat u zegt dat u niet kan werken en dan kan het niet zo zijn dat we u toch zien werken.'
'U had het moeten melden. U heeft die uitkering al heel lang dus dat had u moeten weten.' Ze veroordeelt Emine tot een taakstraf van 150 uur. 'Ik ga er geen voorwaardelijk deel bij doen voor een volgende keer, want ik geloof wel dat u het snapt.'
De naam van Emine is gefingeerd.
Source: Omroep West Den Haag