In de Gazastrook hoor je zelden kritiek op Hamas, maar door het geweld, de honger en de wanhoop zetten veel Palestijnen hun angst opzij. Dinsdag klonk het plotseling uit honderden kelen: ‘Weg met Hamas’ en ‘Hamas, terroristen’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël, het Midden-Oosten en België.
In Beit Lahia, in het uiterste noorden van de Gazastrook, gingen inwoners de straat op om een einde aan de oorlog te eisen – iets wat niet eerder gebeurd is sinds deze anderhalf jaar geleden begon. Op sociale media zijn video’s en foto’s gedeeld van honderden mannen die tussen de verwoeste gebouwen hun vuisten ballen en woedend roepen dat zij ‘in vrede willen leven’.
Het is onduidelijk hoe de demonstratie is ontstaan, maar er zou in elk geval één oproep tot protest in een chatgroep van het netwerk Telegram zijn rondgegaan. ‘De mensen zijn moe’, zei Majdi, een man die zijn achternaam niet wil geven, tegen persbureau AFP. ‘Als de oorlog stopt zodra Hamas de macht uit handen geeft, waarom doet zij dat dan niet? Hamas moet de mensen beschermen waarvoor zij verantwoordelijk is.’
Er kwamen ook video’s van een kleiner protest uit het vluchtelingenkamp Jabalia, het westelijke gedeelte van Gaza-Stad. Tientallen mensen staken autobanden in brand en riepen eveneens op tot het einde van de oorlog. ‘We willen eten!’, riepen zij.
Twitter bericht wordt geladen...
Protest tegen Hamas is zeldzaam. Een enkeling durft zich tegen de organisatie uit te spreken, maar wordt over het algemeen direct met geweld tot de orde geroepen.
Dat is al het geval sinds de organisatie in 2007 de macht greep in Gaza. In een rapport uit 2018 beschuldigt de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch Hamas ervan tegenstanders en critici stelselmatig op te pakken en te martelen. De kleinschalige protesten die er soms waren, werden keihard uiteen geslagen, waarbij armen en benen van demonstranten werden gebroken.
Ook tijdens de oorlog treedt Hamas op tegen Palestijnen die zich tegen hen uitspreken. Vorig jaar zomer bijvoorbeeld, werd Amin Abed, een van de weinige prominente critici die nog in Gaza verblijft, ingesloten door de gevreesde veiligheidstroepen van Hamas. De gemaskerde mannen sloegen hem met hamers en ijzeren staven in elkaar, vertelde hij internationale media later vanuit het ziekenhuis.
Israël is de grote vijand voor Palestijnen, en de schuld voor alle verwoesting en dood wordt door de inwoners van Gaza zonder enige twijfel bij deze staat gelegd. Maar in een uitgebreid artikel van The New York Times over de wreedheid van Hamas zeiden sommige Palestijnen dat hun eigen leiders hen in gevaar brachten door aanvallen vanuit woonwijken uit te voeren, tunnels onder appartementencomplexen te graven en gijzelaars in dichtbevolkt gebied vast te houden.
‘Als ze raketten en kogels afvuren vanuit een gebied waar zich veel burgers bevinden, dan geven ze niets om burgers’, zei Abu Shaker (zijn bijnaam) tegen de Amerikaanse krant. ‘Als je tegen Israël wilt vechten, is dat prima. Maar waarom verberg je je dan tussen gezinnen?’
De oorlog brak op 7 oktober 2023 uit na de bloedige aanval van Hamas op Israël, waarbij 1.200 mensen werden vermoord. Israël heeft de hele Gazastrook vervolgens verwoest: woningen, ziekenhuizen, moskeeën, winkels en restaurants, alles is met geweld tot puin geslagen en zeker 50 duizend mensen zijn om het leven gekomen.
Twitter bericht wordt geladen...
Toen in januari een bestand in ging, kreeg de bevolking even rust. Wel werd direct duidelijk dat Hamas nog lang niet is verslagen: ze organiseerden uitgebreide ceremonies als Israëlische gijzelaars werden vrijgelaten, waarbij de strijders in vol ornaat (maskers, Hamas-vlaggen, automatische geweren) aanwezig waren. Ook de orde in het gebied wordt nog steeds met grof geweld door duizenden strijders van Hamas bewaakt.
Begin maart wankelde het fragiele bestand alweer, en blokkeerde Israël alle hulptransporten. Sindsdien komt er wederom geen voedsel meer naar binnen. Ook de stroom, nodig om water te ontzilten, is door Israël afgesloten. Sinds de hervatting van de bombardementen vorige week zijn er zeker 792 Palestijnen gedood, onder wie veel vrouwen en kinderen.
Het lijkt erop dat de honger, de vele doden en de wanhoop de reden zijn dat burgers nu hun angst opzij hebben geschoven en de straat op zijn gegaan. Vooropgesteld: het is onmogelijk in te schatten in hoeverre de steun voor Hamas in Gaza is afgenomen, en veel Palestijnen zien in Hamas een organisatie die tenminste vecht tegen de Israëlische onderdrukker.
Maar de protesten in Beit Lahia kwamen nadat vanuit deze plek raketten op Israël waren afgevuurd, waarop Israël direct besloot dat burgers uit dit gebied geëvacueerd moesten worden, waar door de inwoners woedend op werd gereageerd.
‘We willen voor niemand sterven, ook niet voor de agenda van een of andere partij of de belangen van buitenlandse staten’, zei inwoner Mohammed Diab dinsdag tegen de BBC. ‘Hamas moet opstappen en luisteren naar de stem van de mensen die rouwen, de stem die oprijst uit de puinhopen om ons heen. Het is de enige ware stem hier.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant