• Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Honderden Palestijnen zijn gisteren in de Gazaanse stad Beit Lahiya de straat op gegaan om te demonstreren tegen Hamas. Dat meldt de Britse omroep BBC. Beelden op sociale media tonen betogers die ‘weg met Hamas’ scanderen tussen de verwoeste gebouwen.
Het gaat volgens de BBC om de grootste demonstratie tegen Hamas sinds de oorlog op 7 oktober 2023 begon. Demonstraties zijn zeldzaam, mede omdat Gazanen represailles van Hamas vrezen. De Gaza-correspondent van de BBC schrijft dat gewapende Hamas-strijders gisteren inderdaad ingrepen en de demonstratie met geweld uiteendreven. Verschillende demonstranten werden aangevallen.
Een mogelijke aanleiding voor de demonstratie is woede om een raketaanval op Israël van Islamitische Jihad, een militante beweging die gelieerd is aan Hamas. Hierna riep Israël Palestijnen op om uit Beit Lahiya te evacueren, tot woede van de inwoners.
Israël heeft deze maand grootschalige lucht- en grondoffensieven in Gaza hervat, nadat onderhandelingen met Hamas over de verlenging van een staakt-het-vuren waren vastgelopen.
Ook over deze vastgelopen onderhandelingen uitten Palestijnen gisteren hun woede. Zo bestaat het verwijt dat Hamas meer kan doen om de oorlog tot een einde te brengen: ‘We weigeren te sterven voor de agenda van welke partij dan ook’, zei één demonstrant tegen de BBC. ‘Hamas moet aftreden en luisteren naar de stem van de rouwenden, de stem die opkomt van onder het puin.’
Frank Rensen
Artsen van het Rode Kruis in Gaza kunnen niet opboksen tegen de instroom van gewonden en moeten regelmatig het werk neerleggen door Israëlisch geweld. Dat schrijft het Nederlandse Rode Kruis vanochtend in een persbericht.
Israël heeft deze maand grootschalige lucht- en grondoffensieven in Gaza hervat, nadat onderhandelingen met Hamas over de verlenging van een staakt-het-vuren waren vastgelopen. Palestijnse autoriteiten en het Rode Kruis melden dat er sinds vorige week honderden Palestijnen zijn gedood.
‘De afgelopen dagen is geweld tegen burgers, hulpverleners en ambulances toegenomen’, meldt het Rode Kruis. Ook werd het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis aangevallen, waardoor de hulp daar stil is komen te liggen en de druk op andere medische centra is toegenomen.
Volgens het Rode Kruis is geweld tegen burgers en hulpverleners toegenomen. Zo werd maandag een kantoor van het Rode Kruis beschoten door Israëlische militairen. Volgens het Israëlische leger hadden zij het kantoor verward met een ander doelwit. ‘Het Rode Kruis blijft herhalen dat hulpverleners, ambulances en ziekenhuizen géén doelwit zijn’, schrijft de hulpdienst in de verklaring. ‘Als zij hun werk niet kunnen doen, kost dat nog meer mensenlevens.’
Frank Rensen
Vooruitlopend op een etnische zuivering van de Gazastrook heeft de Israëlische regering deze week alvast een loket geopend dat daarbij kan helpen: het ‘bureau voor vrijwillige migratie voor inwoners van Gaza die zijn geïnteresseerd in verplaatsing naar een derde land’.
Lees hier het hele bericht van buitenlandredacteur Sacha Kester.
Een groep bestaande uit enkele voormalig ministers van Buitenlandse Zaken en tientallen oud-diplomaten heeft de Nederlandse regering opgeroepen zich kritischer op te stellen tegenover Israël. In een ingezonden brief aan Trouw van vandaag vragen zij premier Dick Schoof hoe hij kan wegkijken van ‘misdaden die volgens het Internationaal Gerechtshof en andere gerenommeerde organisaties alle kenmerken van genocidevertonen’.
Binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken is al langer verzet tegen de pro-Israëlische koers van het kabinet. De ministers die de brief hebben ondertekend – Jan Pronk (PvdA), Jozias van Aartsen (VVD), Bernard Bot (CDA) en Laurens-Jan Brinkhorst (D66) – riepen het kabinet eerder al op tot het hervatten van de Nederlandse bijdrage aan de VN-hulp in Gaza.
Voor het ministerie in Den Haag wordt sinds het uitbreken van de oorlog op 7 oktober 2023 wekelijks een stil protest gehouden. Tot onvrede van de ondertekenaars heeft dat verzet nog niet geleid tot een koerswijziging. Zij verwijzen onder meer naar het sluiten van een defensieverdrag met Israël, het leveren van onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen en het afbouwen van de steun aan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (Unrwa).
‘De kans verglijdt om toch aan de goede kant van de geschiedenis te gaan staan, (...) om niet langer schuldig te zijn aan het niet-voorkomen van genocide’, stellen de schrijvers van de brief. Door geen stelling te nemen, beschadigt Schoof zijn eigen positie en erodeert het kabinet ‘de status van Den Haag als hoofdstad van internationaal recht’, besluiten de auteurs.
Thom Canters
De Palestijnse regisseur Hamdan Ballal is na een nacht in detentie door de Israëlische autoriteiten weer op vrije voeten gesteld. Journalisten van persbureau AP ter plaatse meldden dat hij met blauwe plekken op zijn gezicht naar een ziekenhuis in Hebron is gebracht.
Ballal werd gisteren met enkele andere Palestijnen gearresteerd op verdenking van het gooien van stenen naar Israëlische kolonisten, iets wat zij ontkennen. Een groep kolonisten zou maandag voor de iftar Ballals dorp Susiya hebben bestormd en daarbij zijn huis hebben omsingeld. Volgens Ballals vrouw sloegen kolonisten hem in elkaar toen hij hen wilde stoppen zijn huis binnen te dringen.
De advocaat van Ballal, Lea Tsmel, verklaarde dat Ballal en zijn mede-arrestanten de avond door moesten brengen op de vloer van een militaire basis, zonder dat zij behandeld werden aan hun verwondingen.
Ballal is een van de regisseurs van de eerder deze maand met een Oscar bekroonde documentaire No Other Land. Daarin worden de inwoners van Masafer Yatta gevolgd, die zich verzetten tegen de kolonisatie van het gebied door Israël.
Thom Canters
Lees hier ook: Aangehouden Oscarwinnaar Ballal ligt op Westoever onder vuur sinds zijn documentaire furore maakt
De Verenigde Naties gaan een kwart van zijn internationale medewerkers in Gaza terugtrekken uit het gebied. Dat meldt een woordvoerder. Volgens de VN is het door de aanhoudende Israëlische bombardementen in Gaza niet veilig genoeg meer. Het gaat om ongeveer 30 van de 100 buitenlandse medewerkers in Gaza.
De secretaris-generaal van de VN, António Guterres, heeft volgens de woordvoerder ‘de middelen niet’ om de veiligheid van de VN-medewerkers in Gaza te kunnen waarborgen. Onder meer het Wereld Voedselprogramma de Wereldgezondheidsorganisatie en het kindagentschap van de VN zullen worden geraakt door het besluit.
Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat onder controle staat van Hamas, zijn sinds Israël de oorlog in Gaza heeft hervat zeker 792 mensen omgekomen. 1.663 mensen raakten gewond. Israël laat sinds begin maart geen humanitaire hulp toe, waardoor er een groot tekort is aan voedsel, medicijnen en andere medische apparatuur.
Nieuwszender Al Jazeera sprak dokters in Gaza. Die zijn verbaasd over het hoge aantal gewonde kinderen dat de ziekenhuizen in Gaza binnenkomt. ‘Kind na kind komt binnen’, zo citeert Al Jazeera een dokter van het Nasser-ziekenhuis. Volgens hulporganisatie Save The Children zijn er in Gaza zeker 270 kinderen omgekomen in een week tijd.
Yassin Boutayeb
De Nederlandse stichtingen Christenen voor Israël en Israël Heartland hebben in de afgelopen jaren de bouw van illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever gefinancierd. Israël Heartland zou mogelijk ook hebben bijgedragen aan de levering van wapens aan Israëlische kolonisten.
Dat blijkt uit onderzoek van Investico, BOOS, het Nederlands Dagblad en de Groene Amsterdammer. Zo zou Christenen voor Israël, in strijd met het internationaal recht, 300 duizend euro hebben bijgedragen aan de uitbreiding van de illegale Israëlische nederzetting Revava in 2022.
De uitbreiding van Israëlische nederzettingen op de Westoever past bij het toenemende geweld dat sinds de Hamas-aanval van oktober 2023 te zien is in de regio. In dat jaar alleen kwamen zeker 507 Palestijnen om het leven op de Westoever. Israëlische kolonisten vallen in toenemende mate Palestijnen burgers aan en ook het Israëlische leger voert regelmatig aanvallen uit op verschillende vluchtelingenkampen in de regio.
Christenen voor Israël zegt in een reactie tegen Investico ervan ‘op de hoogte te zijn dat er een claim van een Palestijnse burger op het land ligt waar de nieuwe wijk wordt gebouwd’. De stichting stelt dat het ‘de nieuw gebouwde huisjes zal verplaatsen als een Israëlische rechter oordeelt dat de uitbreiding illegaal is’.
Het geld dat bijdraagt aan de levering van wapens aan kolonisten komt van de in Leeuwarden gevestigde stichting Israël Heartland, bericht BNNVARA. De stichting zou het geld naar Or Ami sturen, een stichting van de Israëlische advocaat en activist Nati Rom. BOOS stelt dat Rom in een ‘undercovergesprek’ heeft gezegd dat ‘Nederlandse donaties ook gebruikt kunnen worden om kolonisten van wapens te voorzien’.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft dinsdagochtend vroeg twee militaire bases aangevallen in de provincie Homs, in het midden van Syrië. Het gaat om een basis bij de stad Palmyra en een basis zo’n 50 kilometer ten westen daarvan. Beide bases waren enkele dagen eerder ook al het doelwit van Israël.
Israël heeft de luchtaanvallen in Syrië de afgelopen maanden opgevoerd. Ze zijn gericht op militaire locaties waarvan het leger beweert dat ze gelinkt zijn aan Iraanse troepen en de Libanese Hezbollah, beide bondgenoten van de voormalige Syrische regering. De aanvallen zijn geïntensiveerd sinds islamitische rebellen op 8 december de Syrische president Bashar al-Assad hebben afgezet.
De buitenlandchef van de Europese Unie (EU), Kaja Kallas, bekritiseerde de Israëlische aanvallen op de bases maandag nog. ‘Met de aanvallen in Syrië en Libanon riskeert Israël verdere escalatie’, zei ze.
Redactie
De Palestijnse co-regisseur Hamdan Ballal van de bekroonde documentairefilm No Other Land is door een groep kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever aangevallen en vervolgens afgevoerd door Israëlische soldaten.
Dat meldden de Israëlische krant Haaretz en de Israëlische onderzoeksjournalist Yuval Abraham, die samen met Ballal en Rachel Szor de film maakte.
No Other Land, een film uit 2024, won bij de jongste editie van de meest prestigieuze filmprijzen in Hollywood een Oscar voor de beste documentaire. De makers filmden vanaf 2019 de stelselmatige Israëlische verwoestingen van de nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Volgens Abraham werd Ballal nabij een school in het dorp Susya geslagen en liep hij bloedige verwondingen op aan zijn hoofd en buik. ‘Soldaten vielen daarna de ambulance binnen die hij had gebeld en namen hem mee. Sindsdien is er geen teken van leven meer van hem’, schreef de journalist maandagavond op social mediaplatform X.
Haaretz meldde verder dat de kolonisten watertanks verwoestten, beveiligingscamera’s stalen en autoruiten insloegen. Ook gooiden ze met stenen en sloegen ze Palestijnse bewoners. Het Israëlische leger meldt in een reactie dat Ballal met stenen naar Israëlische militairen gooide.
Redactie
De Verenigde Naties gaan hun inzet in Gaza verkleinen. Dat meldt Stéphane Dujarric, woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN. Als reden voert hij de dodelijke aanvallen van het Israëlische leger op. Daarbij kwam afgelopen week ook een VN-medewerker om het leven, vijf anderen raakten gewond. ‘Het was een moeilijke beslissing’, aldus Dujarric.
Israël ontkent verantwoordelijk te zijn voor de aanval op een VN-locatie in centraal-Gaza, afgelopen woensdag. Dat weerspreekt de VN: ‘Volgens de informatie die we nu hebben zijn de aanvallen uitgevoerd door een Israëlische tank’, aldus Dujarric. Hoewel de ‘voetafdruk’ zal verkleinen, zal de VN niet volledig uit Gaza vertrekken, beklemtoont de woordvoerder.
Sinds begin maart blokkeert het Israëlische leger de toevoer van hulpgoederen in Gaza. Hulporganisaties waarschuwen voor de gevolgen die dat kan hebben. Zo neemt het risico op hongersnood snel toe: volgens de VN-organisatie UNWRA is de hoeveelheid bloem in het gebied nog genoeg voor enkele dagen.
Vooralsnog maakt Israël geen aanstalten om de blokkade van hulpgoederen op te heffen of de aanvallen in Gaza te verminderen. Vorige week dinsdag voerde het leger een grootschalige golf van bombardementen uit, waarbij naar verluidt zeker vierhonderd Palestijnen omkwamen. Sinds afgelopen zondag is volgens Palestijnse autoriteiten, die onder controle staan van Hamas, het dodental van de oorlog in Gaza de vijftigduizend gepasseerd.
Dana Holscher
Nieuwsomroep Al Jazeera meldt dat een journalist van de zender is omgekomen bij een Israëlische aanval op de Gazastrook. Het zou gaan om de 23-jarige Hossam Shabat. Ooggetuigen melden dat het Israëlische leger Shabats auto onder vuur nam in de Noord-Gazaanse stad Beit Lahiya.
In oktober vorig jaar beschuldigde de Israëlische regering Shabat ervan lid te zijn van Hamas. Shabat zelf ontkende dat, meldt de Amerikaanse non-profitorganisatie voor de bescherming van journalisten (CPJ). De autoriteiten in de Gazastrook, die onder controle staan van Hamas, hebben de dood van Shabat bevestigd. Ook zou Mohammad Mansour, een journalist van televisiezender Palestine Today, zijn omgekomen. Hij zou zijn gedood bij een luchtaanval op zijn huis in Khan Younis. Onder het internationale humanitair recht is het aanvallen van journalisten en burgers een oorlogsmisdaad.
Gedurende de oorlog in Gaza heeft de Israëlische overheid het vrijwel onmogelijk gemaakt voor internationale media om ter plaatse verslag te doen. Wel zijn er Palestijnse journalisten in het gebied aanwezig. Sinds vorig jaar september werkt Al Jazeera vanuit Jordanië, omdat de zender door zowel de Israëlische regering als de Palestijnse autoriteit verbannen is uit Israël en de door Israël bezette gebieden.
Bij een ander bombardement in Gaza raakte vandaag het kantoor van het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) beschadigd. Dat meldt de hulporganisatie in een persbericht. Er zouden geen gewonden zijn gevallen.
Dana Holscher
Egypte heeft een nieuw voorstel voor een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas voorgelegd aan onderhandelaars van Hamas, Israël en de VS. Dat meldt persbureau Reuters op basis van anonieme bronnen.
Het nieuwe voorstel verschijnt tijdens aanhoudende Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook. Volgens het Palestijnse gezondheidsministerie zijn de afgelopen 24 uur 65 mensen gedood. Op 1 maart eindigde de eerste fase van het staakt-het-vuren, zonder dat er een akkoord was bereikt voor een tweede fase. Afgelopen dinsdag hervatte Israël het luchtoffensief in Gaza. Sindsdien zijn er 700 Palestijnen, waaronder 400 vrouwen en kinderen, gedood door Israëlische luchtaanvallen, melden Palestijnse autoriteiten.
Egypte treedt op als bemiddelaar tussen Hamas en Israël. Volgens de bronnen van Reuters bevat het Egyptische plan een tijdlijn voor de volledige terugtrekking van Israël uit Gaza. In ruil hiervoor zou Hamas gedurende vijf weken de Israëlische gijzelaars vrijlaten die de militante groep nog in Gaza vasthoudt. Er zijn nog 59 gijzelaars in Gaza. Israël neemt aan dat van hen nog 24 in leven zijn.
Volgens de anonieme bronnen Reuters zijn onderhandelaars van de VS en Hamas al akkoord gegaan met het Egyptische voorstel. Een woordvoerder van Hamas ontkende of bevestigde dit niet richting Reuters. Israël zou nog geen formeel antwoord op het voorstel hebben geleverd.
Frank Rensen
Het Israëlische oorlogskabinet is akkoord gegaan met de oprichting van een dienst om het ‘vrijwillige’ vertrek van Palestijnen uit de Gazastrook te faciliteren. Dat laat Israel Katz, de minister van Defensie, weten in een verklaring.
Een woordvoerder van Katz zegt dat Palestijnen ‘die Gaza willen verlaten’ dat zouden moeten kunnen doen, ‘in lijn met de visie van de Amerikaanse president Donald Trump’. Trump opperde in februari dat de ruim 2 miljoen inwoners van Gaza het gebied zouden moeten verlaten, zodat de VS Gaza kunnen ‘heropbouwen’.
Het plan leidde tot woede in de Arabische wereld en daarbuiten. Het werd gelijkgesteld aan een gedwongen volksverhuizing. VN-chef António Guterres heeft gesproken van een poging tot etnische zuivering.
De nieuwe dienst komt onder de hoede van het Israëlische ministerie van Defensie, met een nog nader te benoemen leidinggevende. Volgens Katz krijgt de dienst onder meer de verantwoordelijkheid om routes vast te stellen waarover Israël de Palestijnen wil zien reizen.
Frank Rensen
Lees ook: Voor vastgoedbaas Trump is Gaza een kolossaal bouwproject – zonder ruimte voor Palestijnen
Ronen Bar, het hoofd van de Israëlische binnenlandse inlichtingendienst Shin Bet, wilde volgens premier Benjamin Netanyahu de regering omverwerpen. Dat meldt het kantoor van de premier in een verklaring, schrijft de Israëlische nieuwssite The Times of Israel.
Netanyahu voert een genegeerde opdracht aan Bar aan als grond voor zijn beschuldiging. Bar was in de zomer van 2024 naar Netanyahu gestapt met zorgen over de extreem-rechtse ex-minister Ben-Gvir. Die zou volgens Bar mogelijk een hand hebben in een infiltratie van extreem-rechts in de Israëlische politie. De premier verbood Bar hierop expliciet een onderzoek te starten. In plaats daarvan moest Bar het onderwerp direct bespreken met Ben-Gvir. Bar gaf hier volgens Netanyahu geen gehoor aan, wat de premier gelijkstelt aan een poging de regering te ontwrichten. In een verklaring ontkent de Shin Bet dat er een onderzoek is begonnen naar Ben-Gvir.
De Israëlische regering besloot Bar vorige week te ontslaan. Het Hooggerechtshof heeft dat ontslag tijdelijk opgeschort. Netanyahu meldde het vertrouwen in Bar te hebben verloren, maar volgens de Israëlische oppositie wil Netanyahu Bar uit eigenbelang wegwerken. Als hoofd van de Shin Bet zette Bar meerdere kritische onderzoeken naar het functioneren van de regering in. De poging tot het ontslag van Bar leidde in Israël tot grootschalige demonstraties.
Frank Rensen
‘Israël vecht voor zijn ziel’, klinkt het tijdens mars voor democratie in Tel Aviv’. Lees hier een reportage van correspondent Rob Vreeken over de demonstraties in Israël.
Bij een Amerikaanse luchtaanval in Jemen is zondagnacht één persoon gedood. Dat melden de Jemenitische Houthi-rebellen op hun televisiezender Masirah TV. Het doelwit van de aanval was volgens de Houthi’s een woongebouw in de hoofdstad van Jemen, Sanaa. Er raakten 13 mensen gewond, volgens de rebellengroep.
De Verenigde Staten voeren al meer dan een week aanvallen uit op Jemen met vliegtuigen en schepen. Dit is volgens de Amerikaanse president Donald Trump een antwoord op de aanvallen van de Houthi’s op schepen in de Rode Zee. De Houthi’s meldden recentelijk al zeker 53 doden door de Amerikaanse offensieven, die onder meer gericht waren op militaire installaties.
‘We hebben hun hoofdkwartier getroffen’, zei Mike Waltz, Trumps adviseur nationale veiligheid, op de televisiezender CBS over de luchtaanval van zondagnacht. Waltz vertelde dat het hoofd van de raketoperateurs van de Houthi’s is gedood. Of het slachtoffer dat Waltz en de Houthi’s melden hetzelfde persoon is, is niet duidelijk. Ook claimde Waltz dat er bij de luchtaanvallen ‘communicatieknooppunten, wapenfabrieken en zelfs een aantal van hun droneproductiefaciliteiten’ zijn getroffen.
Frank Rensen
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten van afgelopen week:
• In de Gazastrook is afgelopen dagen aan Palestijnse kant de 50 duizendste dode gevallen sinds oktober 2023, toen Israël een vergeldingsoorlog begon tegen Hamas, nadat de extremistische beweging bij een inval in Israël meer dan 1.200 burgers en militairen had gedood. Het Israëlische leger hervatte afgelopen week operaties in Gaza. Het schakelde met luchtaanvallen twee politieke kopstukken van Hamas uit en het hoofd van de inlichtingendienst van de beweging.
• Bij een aanval op het VN-hoofdkwartier in Gaza is zeker één buitenlandse medewerker van de VN gedood. Dat meldt een functionaris van de organisatie in een verklaring. Hij wilde daarbij niet zeggen wie achter de aanval zit. Wel meldde hij dat het explosief werd ‘gedropt of afgevuurd’, en dat de explosie geen toeval was.
• Met grootschalige aanvallen in Gaza heeft Israël in de nacht van maandag op dinsdag de oorlog hervat. Zeker vierhonderd Palestijnen kwamen om het leven, ziekenhuizen zijn overspoeld met gewonden en doden. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu stelt dat de aanvallen ‘slechts het begin zijn’ van een hernieuwde poging om Hamas te vernietigen.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant