De Europese Commissie brengt mensenrechten en de democratie onnodig in gevaar met de uitwerking van de AI Act. Dit zeggen de onderhandelaars van het Europees Parlement in een brandbrief. Ze vinden dat een te softe gedragscode voor techbedrijven de hele wet onderuithaalt.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
De zeven leden van het Europees Parlement die samen met de Commissie en de lidstaten onderhandelden over de zogeheten AI Act maken zich grote zorgen, zo blijkt uit de brief die zij dinsdag aan de Europese Commissie stuurden. Inzet is de gedragscode in de nieuwe AI-wet, waaraan de Commissie momenteel de laatste hand legt. Hierin komen gedetailleerde verplichtingen voor de AI-bedrijven te staan. De code bepaalt uiteindelijk hoe ze zich in de praktijk moeten gedragen.
De laatste versie van deze gedragscode, waarvan de eindversie in mei klaar moet zijn, is ernstig verwaterd, vinden de onderhandelaars. De techbedrijven achter ’s werelds grootste AI-systemen – zoals ChatGPT, Copilot en DeepSeek – zijn daarin niet langer verplicht deze te testen op bijvoorbeeld discriminatie of racistische inhoud. Die toetsing wordt volledig vrijwillig.
‘Het is gevaarlijk, ondemocratisch en creëert rechtsonzekerheid om een juridische tekst waarover medewetgevers het eens zijn geworden, volledig opnieuw te interpreteren en te beperken via een gedragscode’, zo stellen de parlementsleden.
De risico’s voor de Europese economie en democratie zijn volgens hen aanzienlijk. Aanbieders van ‘de meest impactvolle algemene AI-modellen’ (zoals LLama van Meta, ChatGPT van OpenAI of Gemini van Google) zouden bijvoorbeeld onder politieke druk extremere standpunten kunnen innemen of buitenlandse inmenging en verkiezingsmanipulatie kunnen faciliteren.
In de huidige geopolitieke situatie is het belangrijker dan ooit dat de EU de rug recht houdt, is de boodschap. De druk op de Europese Commissie is ondertussen groot. De recente aanpassingen volgen op een ‘intensieve lobby’ van zowel de Amerikaanse president Donald Trump als de grote techbedrijven, zo schrijft The Financial Times.
Terwijl die techbedrijven klagen over de in hun ogen onwerkbare strenge wetten die innovatie in de weg zouden staan, werken de Verenigde Staten aan eigen AI-wetgeving. Het nog te lanceren AI Action Plan zal naar verwachting big tech ruim baan geven door veel regels te schrappen.
Ook Europese techbedrijven pleiten nadrukkelijk voor een Amerikaanse laissez faire-benadering. Claudia Nemat, bestuurslid van Deutsche Telekom, verwoordde dat sentiment recentelijk als volgt: ‘We hebben in Europa de veiligheidsgordel uitgevonden, terwijl de auto er nog niet eens is.’
Kim van Sparrentak, GroenLinks-PvdA Europarlementariër en initiatiefnemers van de brief, is verbolgen over de ontwikkelingen: ‘De Europese Commissie laat haar oren hangen naar techoligarchen en Trump, dat is echt heel zorgelijk. Ze rollen praktisch de rode loper uit voor buitenlandse beïnvloeding van verkiezingen via AI en laten discriminerende systemen toe op de Europese markt. We leveren de EU totaal over aan de grillen van techbazen.’
Eurocommissaris Henna Maria Virkkunen (Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie) sprak dinsdag tijdens een evenement van de Financial Times nog over de gedragscode. Deze moet ‘industrieën, belanghebbenden en het MKB’ echt helpen, en geen extra obstakels opleggen, zo zei ze onder meer.
De definitieve versie van de gedragscode moet in mei zijn afgerond.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant