Chinese onderzoekers hebben een apparaat ontwikkeld waarmee diepzeekabels kunnen worden doorgeknipt. Is de kabelknipper een militaire gamechanger?
is China-correspondent van de Volkskrant.
1. Een diepzeekabelknipper, wat is dat?
Het apparaat kan bijna alle versterkte kabels op de zeebodem doorknippen. Deze diepzeekabels zijn cruciaal in de infrastructuur voor wereldwijde communicatie- en stroomnetwerken. Zo verloopt het internetverkeer voor meer dan 97 procent via deze onderzeese verbindingen. De kabelknipper kan worden bevestigd aan bemande en onbemande Chinese onderzeeërs, en opereren tot op een diepte van vier kilometer.
De technologie is ontwikkeld door een team van een Chinees maritiem onderzoeksinstituut. Volgens de onderzoekers, die over hun vondst publiceerden in een Chinees wetenschappelijk tijdschrift, is het apparaat ontwikkeld voor berging of diepzeemijnbouw. Maar de diepzeekabelknipper kan ook worden ingezet voor sabotage-acties.
2. Werden er niet al volop diepzeekabels doorgesneden?
Inderdaad neemt het aantal incidenten met kabelbreuken de laatste jaren toe. Waarschijnlijk zijn de meeste van die kabelbeschadigingen het gevolg van moedwillige sabotage, maar dat is moeilijk met zekerheid vast te stellen.
Zo werden in december 2024 een stroomkabel en drie internetkabels beschadigd die Finland en Estland met elkaar verbonden via de bodem van de Finse Golf. De schade is veroorzaakt door een olietanker die een anker over de zeebodem sleepte. Vermoedelijk was het een Russische sabotage-actie, al ontkent het Kremlin elke betrokkenheid.
In februari 2023 werden ook twee kabels doorgesneden die het hoofdeiland van Taiwan verbonden met de kleinere Taiwanese Matsu-eilandjes. Hierdoor kwamen 14 duizend inwoners zonder stroom te zitten. De Taiwanese overheid vermoedt dat een Chinees visserschip verantwoordelijk was voor het beschadigen van de kabel.
3. Hoe gevaarlijk is dit nieuwe wapen?
Het doorknippen van een enkele kabel leidt meestal niet direct tot grootschalige uitval van stroom of internet. Als de ene internetkabel wordt doorgesneden, kan het internetverkeer via een andere kabel nog doorgaan. Toch zou het internet in Nederland veel langzamer worden na het doorsnijden van twee of drie kabels, aldus defensiespecialist Patrick Bolder, verbonden aan het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS).
Wat de nieuwe kabelknipper bijzonder maakt, is dat het apparaat ook op grote dieptes werkt. Tot dusver worden kabels meestal beschadigd door met een anker te slepen. Dit kan tot een diepte van niet meer dan 100 meter. De Chinese kabelknipper kan ook midden op de oceaan opereren. Bolder: ‘Dat zal het nog moeilijker, of zelfs onmogelijk maken om te bepalen wie er achter zo’n actie zit.’
4. Waar zou China deze kabelknipper mogelijk kunnen gaan gebruiken?
China is voornemens om Taiwan in te lijven, dat het als een afvallige provincie beschouwt. Daartoe is het bereid desnoods geweld te gebruiken. Geopolitiek expert Frans-Paul van der Putten, verbonden aan Instituut Clingendael, vermoedt dat China het nieuws over de kabelsnijder vooral naar buiten brengt als afschrikwekkende boodschap aan Taiwan.
Ook toont China hiermee aan de VS dat het op het gebied van sommige wapentechnologieën een voorsprong heeft. China wil in 2030 een ‘leger van wereldklasse’ kennen, en bevindt zich in een wapenwedloop met de VS. Van der Putten: ‘De boodschap is dan dat de VS voorzichtig moeten zijn en China niet moeten provoceren.’
5. Is de ontwikkeling van deze kabelknipper het startschot van een wereldwijde wapenwedloop onder water?
Volgens het Hongkongse medium South China Morning Post, dat afgelopen week als eerste het nieuws over het bestaan van de kabelknipper naar buiten bracht, zou de ontwikkeling van de kabelknipper inderdaad kunnen leiden tot een ‘herschikking van de wereldorde’.
Maar defensiespecialist Bolder ziet het nieuws eerder als een ‘wake-up call’, die duidelijk maakt hoe kwetsbaar de onderzeese infrastructuur overal is. ‘We moeten gaan kijken hoe we kabels beter kunnen beschermen’, aldus Bolder. Dat kan bijvoorbeeld door kabels diep in beton te storten, dieper in de zeebodem in te graven, of door meer kabels aan te leggen zodat stroom- en datanetwerken robuuster worden.
Ook zouden landen voor breedbandinternet moeten kunnen uitwijken naar satellietverkeer. Op dit moment is Elon Musks satellietdienst Starlink daarvoor de beste kandidaat. Bolder: ‘Gezien de gedragingen van Musk is het van belang dat Europa snel met het geplande alternatief komt.’