Nederlanders moeten ten tijde van een ramp ten minste drie dagen zelfstandig kunnen overleven, vindt de overheid.
Aanvankelijk werd een noodpakket voor 48 uur aangeraden, nu is 72 uur de norm.
Waar bestaat een noodpakket uit? Waar moet je op letten? En hoe gebruik je de spullen? De Volkskrant stelde een noodpakket samen.
Door Yassin Boutayeb
Fotografie Veerle Haan
De kans is klein dat inwoners van Nederland ooit 72 uur zonder hulp van de overheid komen te zitten, denkt hoogleraar internationale betrekkingen Hylke Dijkstra. Toch vindt hij de lijst met noodmaatregelen die de overheid onlangs publiceerde belangrijk, ‘om de weerbaarheid van de Nederlanders te verhogen’. Ook de Europese Unie raadt burgers aan om noodvoorraden in huis te halen zodat zij minimaal 72 uur kunnen overleven.
Dijkstra, verbonden aan de Universiteit van Maastricht, noemt de potentiële impact van bijvoorbeeld een grootschalige cyberaanval of andere hybride oorlogsvoering op Nederlandse bodem ‘dusdanig groot dat je wil dat je burgers daar op voorbereid zijn’. De huidige geopolitieke spanningen maken aanvallen op bijvoorbeeld de energie-infrastructuur niet ondenkbaar.
Hoeveel contant geld moet je in huis hebben? Wat hoort in elk geval in de EHBO-doos te zitten? En welk gereedschap is handig? De vragen die de lijst met spullen oproept, werden bij navraag slechts gedeeltelijk toegelicht door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Om een specifieker beeld te geven hoe Nederlanders de lijst met noodmaatregelen het best kunnen afwerken, ging de Volkskrant in gesprek met vier prepexperts.
Loes Nieuwenhuijse en Tim FrickeEigenaars van Noodpakketthuis.nl
Marcel KuijntjesSurvivalexpert
Luuk van de RuijtEigenaar Prepshop.nl
Water
Om drie dagen door te komen, heb je per persoon 9 liter water nodig. Per dag gebruik je 2 liter water om te drinken, de rest kan worden gebruikt voor persoonlijke hygiëne, en om eten te bereiden.
Loes Nieuwenhuijse ‘Belangrijk is dat het water in een gesloten fles zit, zodat schadelijke bacteriën niet in het water terechtkomen. Flessenwater blijft doorgaans zo’n twee jaar houdbaar.’
Luuk van de Ruit ‘Een goed waterfilter in huis vind ik belangrijker dan de flessen. Voor drie dagen kun je prima water drinken uit flessen, maar als je langer moet overleven, is het onhandig. Met een filter kun je gemakkelijk duizenden liters water filteren, ook slootwater en opgevangen regenwater. Dat smaakt niet zo lekker, maar je kan het na het filteren veilig drinken.’
voedsel
Lang houdbaar eten ligt voor de hand: de staat raadt noten, groenten in blik en gedroogd fruit aan. De precieze hoeveelheid daarvan is aan de Nederlanders zelf.
Nieuwenhuijse ‘Eten dat je koud kunt eten, zoals bonen en groenten uit blik, zijn het handigst om op voorraad te hebben voor drie dagen. Veel Nederlanders zijn afhankelijk van elektriciteit om te kunnen koken. Dat lukt niet als je een paar dagen zonder stroom zit.’
Van de Ruit ‘Als je blikken voedsel voor een langere tijd in een voorraadkast plaatst, moet je af en toe controleren op roestvorming. Want als een blik eenmaal begint te roesten, slaat dat snel over op de rest van je voorraad.’
Kuijntjes ‘Mensen die middels een mobiel gaspitje water kunnen koken, doen er goed aan om pasta en rijst in te slaan. Dat is voedzaam en vullend.’
radio
Het Rijk noemt een radio belangrijk, omdat je zo op de hoogte kan blijven van updates die de overheid geeft over een crisissituatie.
Tim Fricke ‘Een radio moet je kunnen gebruiken zonder een stekker in het stopcontact te steken. Koop een radio die werkt op batterijen of een radio waarbij je de batterijen met een dynamo handmatig kan opladen.’
licht
Om je huis te kunnen verlichten als de stroom is uitgevallen, is het belangrijk om een zaklamp, kaarsen en lucifers bij de hand te hebben.
Nieuwenhuijse ‘Let erop dat je kaarsen gebruikt die zo’n 16 uur kunnen branden. En gebruik een zaklamp die je met de hand kunt opladen.’
Van de Ruit ‘Een ouderwetse petroleumlamp kan ook handig zijn.’
EHBO-DOOS
Iedereen moet eerste hulp kunnen verlenen als nooddiensten niet bereikbaar zijn of niet kunnen komen. Welk formaat EHBO-doos en wat daar minimaal in moet zitten laat het ministerie open.
Kuijntjes ‘Als basis is het goed om pijnstillers, diarreeremmers en zakjes met zout tegen uitdroging op voorraad te hebben. Verder zijn een pincet, verband, een schaar en pleisters van belang. Ook kan het handig zijn om een tourniquet bij je te hebben voor het geval iemand een slagaderlijke bloeding oploopt. Die zorgt ervoor dat het bloed niet uit de wond kan stromen.’
Dekens
Thuis heeft iedereen dekens, maar wat als je het huis moet verlaten?
Nieuwenhuijse ‘Thermische dekens zijn het makkelijkst. Die zie je vaak als iemand bij een ambulance zit of onderkoeld is geraakt.’
Fluitje
Wat voor geluid er uit het fluitje komt maakt niet uit, een scheidsrechtersfluit is goed genoeg. Zolang het geluid maar hard genoeg klinkt, zodat hulpdiensten of omwonenden je kunnen horen in geval van nood.
Nieuwenhuijse ‘Tegenwoordig heb je ook fluitjes met een kompas, dat is handig als je naar buiten moet en niet weet in welke richting je loopt.’
Geld
Zorg dat je cash hebt als pinnen niet meer kan. Maar hoeveel? Dat hangt af van de grootte van een huishouden, zegt het ministerie desgevraagd.
Fricke ‘Ik heb in mijn rugtas voor noodsituaties standaard 100 euro zitten. Bewaar het geld liefst in briefjes van 10 en 20 euro. Dan kun je makkelijker wisselen bij een winkel.’
Van de Ruit ‘Weet wel, supermarktketens als de Albert Heijn gaan als eerste dicht op het moment dat het pinsysteem eruit ligt. Die zijn er niet op ingesteld om alleen maar contant geld aan te nemen; ze draaien op een digitaal betaalsysteem. Alleen kleine, lokale winkels zullen openblijven om contant af te rekenen.’
Gereedschap
Het ministerie zegt dat gereedschap, zoals een hamer, zaag en kniptang, nodig is voor het geval dat mensen bijvoorbeeld hout moeten zagen om te verbranden of als waterleidingen handmatig moeten worden afgesloten.
Fricke ‘Ik vind het zelf een van de minst belangrijke dingen op de lijst. Bijna iedereen heeft wel gereedschap in huis liggen, maar als je iets wilt hebben om te bewaren in een noodpakket, zou ik een multitool aanraden. Zo bespaar je ruimte en je kunt het makkelijk meenemen.’
Van de Ruit ‘Ook een goed zakmes is handig. Die kun je veelzijdig gebruiken. Je kunt er schroeven mee aandraaien, deuren mee openwrikken en andere spullen mee openmaken.’
HYGIËNE
Het ministerie adviseert desinfecterende gel, maandverband, wc-papier en tandpasta plus tandenborstel klaar te hebben liggen voor als je het huis moet verlaten.
Nieuwenhuijse ‘Desinfecterende gel is nodig om de verspreiding van bacteriën en infecties te voorkomen. Shampoo en tandpasta lijken mij minder van belang; drie dagen overleven kan ook zonder dat je haren en tanden schoon zijn. Comfortabel is het natuurlijk wel.’
ID EN NUMMERS
Nederlanders horen een lijst te hebben met belangrijke telefoonnummers, vindt het ministerie. Ook adviseert de overheid een kopie van een legitimatiebewijs te bewaren. Een opgeladen powerbank is handig om je telefoon te kunnen opladen.
Van de Ruit ‘Als je telefoon het niet meer doet en je komt op een plek waar wel mogelijkheden zijn om te bellen, dan is het fijn om een lijst te hebben met belangrijke nummers die je niet uit je hoofd kent. Denk naast de nummers van instanties ook aan nummers van familieleden waarmee je in contact zou willen komen. Kuijntjes benadrukt dat het ‘ook slim is om je telefoon uit te zetten en alleen te gebruiken in geval van nood.’
Nieuwenhuijse ‘Een kopie van je legitimatiebewijs alvast in je tas met noodspullen leggen, is handig voor het geval dat je accuut het huis uit moet en geen tijd meer hebt om te zoeken naar officiële documenten, zoals een paspoort.’
Het ministerie benadrukt dat de spullen op een ‘droge, handige plek’ bewaard moeten worden. ‘Gebruik een waterdichte verpakking zoals een rugzak, die je ook gemakkelijk kunt meenemen als je plotseling moet evacueren.’ In een poging spullen van gemiddelde kwaliteit te kopen besteedde de Volkskrant zo’n 400 euro. Daar hoort 100 euro aan gepind geld bij. De waterdichte rugzak (60 euro) en de powerbank (65 euro) waren het duurst.
Na de alarmistische toespraak van Navo-chef Rutte kwam er een run op zogenoemde prepshops. Dat ging ten tijde van de Koude Oorlog wel even anders.
Alle Europese burgers moeten noodvoorraden in huis halen zodat ze minimaal 72 uur kunnen overleven bij oorlog, cyberaanvallen, rampen en pandemieën. De huidige bedreigingen van de EU maken volgens de Europese Commissie permanente paraatheid nodig.
Ex-commando’s bestormen de bestsellerlijsten met boeken over persoonlijk leiderschap en stressmanagement. Hun boodschap spreekt niet alleen jonge mannen met conservatieve ideeën over mannelijkheid aan. Waarom nemen Nederlandse lezers ineens zo graag fysiek én mentaal advies aan van (oud-)militairen?
Source: Volkskrant