Nederlanders zijn in de afgelopen tien jaar minder gaan roken en minder overmatig gaan drinken. Overgewicht is daarentegen nog altijd een even groot probleem. Vooral mensen met een lager inkomen roken vaker en hebben vaker overgewicht.
In 2014 rookte 26 procent van de volwassenen in Nederland. Afgelopen jaar daalde dat naar 18 procent, blijkt uit nieuwe cijfers van statistiekbureau CBS.
Ook het aantal Nederlandse volwassenen dat overmatig drinkt, is in die tijd afgenomen: van 10 procent in 2014 naar 6 procent in 2024. Mannen tellen als overmatige drinker als ze meer dan 21 glazen alcohol in de week nuttigen. Bij vrouwen gaat dat om veertien glazen alcohol per week.
Het aantal rokers en overmatige drinkers in Nederland daalt al jaren. De overheid heeft daar in 2018 ook doelen voor gesteld. Zo is het streven dat in 2040 maximaal 5 procent van de volwassenen overmatig drinkt. Dat komt met de huidige 6 procent aardig in zicht.
Voor roken ligt dat anders. Het aantal rokers daalt al jaren, maar het doel is dat in 2040 maximaal 5 procent van de volwassenen in Nederland nog rookt. Met de huidige 18 procent is dat voornemen een stuk verder weg.
Waar roken en overmatig drinken minder vaak voorkomen, blijft overgewicht een even groot probleem. Het percentage overgewicht onder volwassenen schommelt al zeker tien jaar rond de 50 procent. Het percentage volwassenen met ernstig overgewicht is zelfs toegenomen: van 13 procent in 2014 naar 16 procent in 2024.
De gezondheidsdoelen die Nederland heeft gesteld voor 2040 zijn wat betreft overgewicht helemaal ver uit zicht. De overheid heeft als streven dat in 2040 slechts 38 procent van de Nederlanders overgewicht heeft. Ernstig overgewicht moet teruggebracht worden naar 7 procent. Maar het RIVM schatte eerder nog in dat het aandeel mensen met overgewicht tot 2050 blijft stijgen.
Opvallend is dat mensen met een lagere opleiding en een lager inkomen vaker roken en overgewicht hebben. Dat zie je goed in onderstaande grafiek.
62 procent van de mensen met basisonderwijs of een vmbo-diploma heeft overgewicht. Bij mensen met een hbo- of universitaire opleiding is dat 43 procent. Ook roken mensen met basisonderwijs of een vmbo-diploma vaker (24 procent) dan hbo'ers en universitair geschoolden (12 procent).
Mensen met een lager inkomen hebben bovendien vaker overgewicht, al komt dat voornamelijk door het verschil in onderwijsniveau. Onder rokers ligt dat anders. Mensen met een lager inkomen roken vaker. Ook als zij hetzelfde onderwijsniveau hebben.
"Bestaanszekerheid speelt daarin een rol", vertelt Robin Peeters. Hij is internist en afdelingshoofd Interne Geneeskunde bij het Erasmus MC. "Als jij heel erg bezig bent om in het hier en nu je hoofd boven water te houden, is het moeilijk keuzes te maken voor de lange termijn."
Stoppen met roken is daar een typisch voorbeeld van. Direct stoppen is moeilijk en het levert op de lange termijn pas iets op, legt Peeters uit. "Op het moment dat mensen dan al veel andere zorgen hebben, bijvoorbeeld om rond te komen of als ze in een moeilijke scheiding zitten, is stoppen met roken niet het eerste wat je doet."
"Het is onwijs mooi dat roken en overmatig drinken zijn afgenomen", zegt de internist. "Dat komt ook echt door goede voorlichting en overheidsbeleid, zoals accijnzen. Het laat zien dat je er wel degelijk iets mee kunt bereiken."
Bij ongezond eten ligt dat anders. "Beleid gericht op gezonde voeding wordt vaak gezien als betutteling, maar we worden de hele dag betutteld om ongezonde dingen te doen", stelt Peeters. Hij noemt de ongezonde keuzes die in de supermarkt liggen en de reclames die je prikkelen om ongezonde keuzes te maken. "Alleen noemen we dat marketing."
Source: Nu.nl algemeen