Wetenschappers hebben ontdekt dat de zeespiegel vlak na de laatste ijstijd snel steeg. Ze analyseerden veenlagen uit de Noordzee van bijna twaalfduizend jaar oud, toen de zee deels land was. Die data helpen de klimaatverandering van nu te begrijpen.
Nu beuken de golven over het deel van de Noordzee tussen het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Denemarken. Maar tienduizenden jaren geleden liepen daar mensen en zelfs kuddes mammoeten rond.
Dat mysterieuze gebied, Doggerland, wordt ook wel het 'Atlantis van de Noordzee' genoemd. Doggerland werd namelijk opgeslokt door de zee na de laatste ijstijd. Die eindigde zo'n twaalfduizend jaar geleden, aan het begin van het tijdperk holoceen.
Wetenschappers hebben nu ontdekt dat de zeespiegel tienduizend jaar geleden extreem snel steeg: met ongeveer een meter per eeuw. "Dat klinkt weinig, maar dat is veel sneller dan nu", vertelt Marc Hijma van kennisinstituut Deltares. Hijma is geoloog en hoofdauteur van het onderzoek.
De zee stijgt langs de Nederlandse kust op dit moment met 30 centimeter per eeuw. Maar de verwachting is dat dit meer wordt.
Tussen elfduizend en drieduizend jaar geleden steeg de zeespiegel in totaal 38 meter. Die snelle stijging werd veroorzaakt door het smelten van ijskappen en het leeglopen van ijsmeren in Noord-Amerika, staat in het onderzoek dat woensdag wordt gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.
Het is voor het eerst dat wetenschappers zulk gedetailleerd geologisch bewijs voor deze ontwikkeling hebben gevonden.
De stijging van het water had toen een andere oorzaak dan nu, vertelt Hijma. Nu wordt de opwarming van de aarde veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen, waaronder CO2. Dat komt vooral van de verbranding van fossiele brandstoffen.
Voor het onderzoek voeren de wetenschappers met een onderzoeksschip naar Doggerland. Met geluidsgolven ontdekten ze waar de veenlagen waren, om die vervolgens op te boren in de zeebodem.
Door bepaalde plantenzaden in het veen te bestuderen, zoals die van riet, konden de onderzoekers precies zien wanneer het veen 'verdronk'. "Dat je zoiets op basis van veenlagen kunt achterhalen, is heel gaaf", zegt Hijma.
Uniek aan het nieuwe onderzoek is dat de wetenschappers het tempo hebben kunnen aantonen waarmee de zee steeg in die tijd. Het laat zien dat ijskappen snel reageren op opwarming van de aarde, mogelijk sneller dan gedacht.
Die ontdekking komt van pas bij klimaatonderzoek van nu, denkt Hijma. Het onderzoek kan helpen onzekerheden in voorspellingen te verkleinen. Daardoor kunnen beleidsmakers beter inschatten waar Nederland zich op moet voorbereiden. "Het geeft een duidelijke richtlijn van de snelheid die we kunnen verwachten in de toekomst", zegt de geoloog.
Nu heeft de stijgende zeespiegel een stuk meer impact dan in het vroege holoceen. Dat komt door de bevolkingsgroei en infrastructuur. "Voor Nederland zou dit betekenen dat alle dijken met minstens een meter verhoogd moeten worden. Of dat we moeten meebewegen met het water", zegt Hijma.
In vlakke gebieden wereldwijd, zoals delta's zonder dijkbescherming, kan de zee tientallen kilometers landinwaarts opschuiven. "Het gaat snel, dus we kunnen niet achterover gaan leunen."
Source: Nu.nl algemeen