Met spanning werd gisteren uitgekeken naar het telefoongesprek tussen de Russische president Poetin en de Amerikaanse president Trump over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Het zou ruim twee uur hebben geduurd. De eerste berichten waren positief, maar is vrede dichterbij gekomen?
Het Witte Huis en het Kremlin maakten na afloop bekend dat Poetin heeft beloofd om zich de komende dertig dagen aan een staakt-het-vuren te houden dat alleen geldt voor aanvallen op energiecentrales en infrastructuur. De Oekraïense president Zelensky zei daarmee akkoord te gaan.
Amerika had een staakt-het-vuren van dertig dagen voorgesteld zonder voorwaarden. Oekraïne stemde daar vorige week in de Saudische stad Jeddah al mee in, om zijn goede wil te tonen. De uiteindelijk gemaakte afspraak met Poetin steekt daar mager bij af, vooral ook omdat Poetin vasthoudt aan een hele lijst met aanvullende eisen.
Daarbij komt nog dat er twee versies van de afspraak zijn: het Witte Huis meldt dat aanvallen "op energiecentrales en infrastructuur" worden gestopt, het Kremlin zegt dat het gaat om aanvallen op de "energie-infrastructuur".
De Duitse minister Boris Pistorius van Defensie vindt dat de afspraak met de Russische president niets betekent en dat Trump grotere concessies moet afdwingen. "Aanvallen op civiele infrastructuur in de eerste nacht na dit zogenaamd cruciale en geweldige telefoongesprek zijn niet afgenomen", zei Pistorius tegen de Duitse omroep ZDF.
De Oekraïense luchtmacht meldt dat er vannacht 145 Russische aanvallen met drones zijn geweest die schade hebben aangericht aan onder meer de energie-infrastructuur. De krant Kyiv Post bericht dat een deel van de stad Slovjansk zonder elektriciteit kwam te zitten, na een luchtaanval kort na het gesprek tussen Poetin en Trump.
"Poetin speelt hier een spelletje en ik weet zeker dat de Amerikaanse president niet veel langer kan toekijken", concludeert Pistorius.
Ook buitenlandchef Kaja Kallas van de Europese Unie concludeert dat Moskou niet te vertrouwen is. Ze beschouwt de informatie die tot nu toe bekend is gemaakt als bewijs dat Rusland eigenlijk geen concessies wil doen.
"Er is op papier een route naar afspraken over een uitgebreider staakt-het-vuren, maar wat daarvan in de praktijk terechtkomt, is nog maar de vraag.
Poetin vindt dat een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren in het voordeel is van Oekraïne. Hij wil daar dus niet op ingaan en heeft zijn lijst met voorwaarden herhaald, onder meer dat alle buitenlandse militaire hulp aan Oekraïne moet worden gestaakt en dat alle 'onderliggende oorzaken moeten worden weggenomen'. Dan doelt hij bijvoorbeeld op de uitbreiding van de NAVO in Centraal-Europa.
Dat zijn eisen die al jarenlang klinken. Als je dat hoort, weet je dat Rusland geen indicatie geeft om te denken dat het land bereid is tot onderhandelingen over een duurzame vrede."
Kallas noemde tegenover verslaggevers in Brussel de Russische eis om de westerse militaire hulp aan Oekraïne stop te zetten onaanvaardbaar. "Als we stoppen met het verlenen van militaire hulp kunnen de Oekraïners zichzelf niet langer verdedigen en kunnen de Russen gewoon doorgaan", zei ze. "De sterkste veiligheidsgarantie die er is, is een sterk Oekraïens leger."
Wat Zelensky betreft, is er niets veranderd. Rusland is niet opgehouden met aanvallen op de infrastructuur, maar ook de Oekraïense aanvallen zijn niet gestopt. In de Russische regio Krasnodar zou een olieopslagplaats zijn getroffen en volgens Rusland zijn er vannacht 57 Oekraïense drones vernietigd.
De Oekraïense president belt later vandaag met Trump en hoopt dan meer te horen over het telefoongesprek met Poetin, liet hij weten. "We zullen de details van de volgende stappen bespreken", zei Zelensky op een persconferentie.
Trump en Poetin zouden ook hebben afgesproken dat er verder wordt onderhandeld, eerst over een bestand op de Zwarte Zee. Volgens de VS zijn die gesprekken op korte termijn in de Saudische stad Jeddah en dan moet het gaan over "een volledig bestand en blijvende vrede". Mogelijk wordt dan ook gesproken met een Oekraïense delegatie.
"Dit belletje heeft het tekenen van de vrede tussen Rusland en Oekraïne op zijn best een piepklein beetje dichterbij gebracht, maar ik denk dat iedereen wel begrijpt dat we daar nog heel, heel ver vandaan zijn.
Het is moeilijk inschatten of Trump Poetin gaat aanspreken op het feit dat hij geen toezeggingen doet. Publiekelijk zijn ze in elk geval erg optimistisch. Het Witte Huis probeert de sfeer er goed in te houden. 'Het vredesproces is in volle gang', zei Trump daarover.
In de praktijk zien we dat Trump Poetin niet zo veel te bieden heeft. Ik denk dat de grote vraag is of ze elkaar vertrouwen, mogelijk zit daar wat ruimte om verder te gaan. Maar er komt natuurlijk een moment dat Poetin tijd wint en Amerika moet besluiten of het hem blijft paaien, met de wortel, of toch reageert met sancties, met de stok."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws