De opperrechter van het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft Donald Trump terechtgewezen, omdat de president had opgeroepen een rechter af te zetten die een besluit van Trump had teruggedraaid. In een zeldzame openbare verklaring noemt rechter John Roberts die oproep ‘ongepast’.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Federale rechter James E. Boasberg oordeelde afgelopen weekend dat Amerikaanse vliegtuigen met honderden Venezolanen op weg naar El Salvador rechtsomkeert moesten maken. Trump had de Venezolanen uitgezet op basis van een oude oorlogswet; het gaat volgens de regering om bendeleden. Boasberg oordeelde dat Trump dat niet had mogen doen op basis van die wet. Ondanks de uitspraak vlogen de toestellen door en landden in El Salvador.
Vervolgens riep Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social op tot afzetting van Boasberg. De rechter zou een ‘radicale linkse krankzinnige’ zijn, aldus de president. Een rechter zou zich niet moeten mengen in het uitzetten van ‘criminelen’, schreef hij: ‘Ik doe gewoon wat stemmers willen.’
Daarop reageerde de opperrechter van het Hooggerechtshof met zeldzame kritiek. ‘Al meer dan twee eeuwen staat vast dat afzetting geen passend antwoord is op onenigheid over een rechterlijke beslissing. Daarvoor bestaat de normale beroepsprocedure’, aldus John Roberts in een verklaring.
Leden van het Huis van Afgevaardigden kunnen een afzettingsprocedure tegen een rechter starten. Dit is zeldzaam, maar niet ongekend: er zijn in de hele Amerikaanse geschiedenis vijftien federale rechters afgezet, volgens een juridische overheidswebsite.
Na Trumps oproep zette de Republikeinse afgevaardigde Brandon Gill zo’n procedure in gang tegen Boasberg. Vijf andere Republikeinse afgevaardigden hebben Gills initiatief ondertekend. Een meerderheid van het Huis moet voor de afzetting stemmen, waarna de Senaat er een rechtszaak over zou starten.
De ongekende kritiek van Trump en de reactie van de opperrechter – die geldt als conservatief – laten zien dat de president en de rechterlijke macht steeds meer tegenover elkaar staan. Als Trump vonnissen blijft negeren, in het uiterste geval zelfs van het Hooggerechtshof, belanden de VS in een grondwettelijke crisis.
In het bericht waarin Trump opriep tot de afzetting van Boasberg, richtte de president zich ook op de andere rechters die zijn verstrekkende decreten hebben geblokkeerd. Deze rechters noemde hij ‘corrupt’. Vannacht zetten rechters een streep door drie van zijn belangrijkste decreten: het leger mag geen transgender personen weren, de ontslagen bij hulporganisatie Usaid zijn ongrondwettelijk en het Witte Huis mag 20 miljard aan klimaatsteun niet achterhouden.
Het is niet de eerste keer dat Roberts zich scherp uitlaat over de relatie tussen de overheid en het Hooggerechtshof. Enkele dagen voor de inauguratie van Trump waarschuwde Roberts in zijn jaarverslag voor een ‘openlijke minachting’ voor rechterlijke uitspraken van functionarissen ‘vanuit het hele politieke spectrum’. Deze houding moet ‘resoluut worden verworpen’, schreef Roberts.
Dat is precies wat Roberts nu zelf lijkt te doen met zijn kritiek op Trump. De president zelf reageerde laconiek op Roberts’ verklaringen. ‘Ik zag [de verklaring] maar kort. Hij noemde me niet bij naam.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant