De Russische president Vladimir Poetin heeft ingestemd met een beperkt staakt-het vuren waarbij Rusland en Oekraïne hun aanvallen op elkaars energiecentrales en infrastructuur dertig dagen pauzeren.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland en de VS.
Dat is de voornaamste uitkomst van het telefoongesprek dat de Amerikaanse president Donald Trump dinsdag heeft gehad met Poetin. Ook gaan Rusland en Oekraïne 175 krijgsgevangenen uitwisselen.
De twee leiders hebben volgens het Witte Huis in hun ruim twee uur durende telefoontje ook afgesproken verder te praten over een staakt-het-vuren op zee (iets waarmee Oekraïne al heeft ingestemd) en een permanente vredesregeling. Maar dat laatste lijkt nog ver weg: Rusland is voorlopig niet bereid zijn grondoffensief te staken, ondanks Trumps optimisme over de kansen om een einde te maken aan de oorlog.
Op zijn platform Truth Social noemde Trump het gesprek ‘heel goed en productief’. ‘We waren het eens dat we snel moeten werken om een volledig staakt-het-vuren te bereiken en een einde te maken aan deze verschrikkelijke oorlog’.
Maar uit het verslag van het Kremlin van het gesprek blijkt dat Poetin harde eisen stelt aan een staakt-het-vuren. Een voorwaarde is dat Oekraïne de mobilisatie staakt en zich niet herbewapent. Ook moet er onmiddellijk een einde komen aan de westerse wapenleveranties en het delen van militaire inlichtingen met Oekraïne.
Poetin hamerde er ook nog eens op dat de ‘hoofdoorzaken’ van het conflict uit de weg moeten worden geruimd. Daarmee bedoelt hij dat Oekraïne een neutrale status moet krijgen en drastisch het mes moet zeten in zijn strijdkrachten. Het is onduidelijk hoe Trump op die eisen heeft gereageerd. Het staat wel vast dat die eisen onaanvaardbaar zijn voor Kyiv.
Terwijl Trump en Poetin aan de telefoon zaten, waarschuwde Andriy Jermak, de rechterhand van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, nog eens dat Kyiv nooit akkoord zal gaan met een neutrale status voor Oekraïne of de inkrimping van zijn strijdkrachten. Ook zal Oekraïne volgens hem de annexatie van de bezette gebieden door Rusland nooit erkennen.
Opvallend was dat noch het Witte Huis noch het Kremlin iets zei over deze uiterst gevoelige kwestie. Vooraf had Trump laten weten dat hij met Poetin ook zou spreken over de verdeling van grondgebied. Het is geen geheim dat Trump vindt dat Kyiv de situatie op het slagveld moet erkennen en territoriale concessies moet doen om een einde te maken aan de oorlog.
De Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz reageerden lauwtjes op de resultaten van Trumps gesprek met Poetin. Scholz noemde het beperkte staakt-het-vuren een ‘goed begin’, maar legde er de nadruk op dat Zelensky bij de onderhandelingen moet worden betrokken. Ook Macron wees erop dat er geen akkoord mogelijk is zonder Oekraïne.
Ondanks alle scepsis van Europese kant spraken Trump en Poetin de hoop uit de onderlinge betrekkingen, die sinds de Russische invasie in Oekraïne zijn bevroren, te normaliseren. Volgens het Kremlin zijn de twee leiders het erover eens dat de normalisatie van hun betrekkingen de ‘stabiliteit en de veiligheid in de wereld’ ten goede zou komen.
Op zijn beurt zei Trump dat verbeterde relaties met Rusland de VS een ‘geweldig voordeel’ zullen opleveren, waaronder ‘enorme economische deals’.
Kennelijk bereidt het Kremlin zich al voor op de mogelijke opheffing van de westerse sancties tegen Rusland, die het land veel schade hebben toegebracht. Vlak voor zijn gesprek met Trump liet Poetin weten dat hij zijn regering opdracht heeft gegeven de voorwaarden op te stellen waaronder westerse bedrijven die zich na uit uitbreken van de oorlog tegen Oekraïne uit Rusland hebben teruggetrokken, weer mogen terugkeren op de Russische markt.
Poetin waarschuwde wel dat bedrijven die hun Russische vestigingen tegen afbraakprijzen van de hand moesten doen, er niet op moeten rekenen dat zij die tegen dezelfde lage prijs kunnen terugkopen. ‘Zo hoort het niet, zo gaat dat niet’, zei hij.
De afgelopen tijd heeft Kirill Dmitrijev, Poetins gezant voor internationale economische samenwerking, al gesprekken gevoerd met de Amerikanen over mogelijke gezamenlijke projecten. Vlak voor Poetins gesprek met Trump liet Dmitrijev weten dat hij binnenkort een ontmoeting zal hebben met Trumps adviseur Elon Musk, die hij ‘een van de grootste leiders van onze tijd’ noemde, om te praten over Musks plannen voor een expeditie naar Mars.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant