De ene na de andere Israëlische topfiguur vertrekt naar de uitgang en nu wil premier Netanyahu ook Ronen Bar, het hoofd van de machtige binnenlandse veiligheidsdienst, naar huis sturen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
De schok in Israël is groot: nooit eerder werd de directeur van de Shin Bet, zoals de veiligheidsdienst in Israël heet, door de regering ontslagen. De ambtstermijn van Bar loopt in principe door tot volgend jaar, maar Netanyahu liet zondagavond via sociale media weten dat hij ‘een langdurig gebrek van vertrouwen heeft’ in hem heeft, en van plan is om Bar woensdag tijdens een kabinetszitting te laten ontslaan.
Bar reageerde direct en stelde dat de persoonlijke loyaliteit die Netanyahu blijkbaar verwacht in strijd is met het algemeen belang. Daar maakt procureur-generaal Gali Baharav-Miara zich ook zorgen over: zij liet weten dat Netanyahu het proces van ontslag niet mag starten voordat is vastgesteld of dit wettig is. ‘De rol van de Shin Bet is niet om het persoonlijke vertrouwen van de premier te dienen.’
Volgens critici begint zich een duidelijk patroon af te tekenen: sinds de oorlog in Gaza is een hele reeks mensen die niet vierkant achter premier Netanyahu stonden door hem op straat gezet. Door hierna loyalisten op de leeggekomen plekken te zetten, wordt het systeem steeds loyaler aan zijn persoon.
Zo werd minister van Defensie Yoav Gallant in november de laan uitgestuurd omdat hij kritiek had op Netanyahu’s oorlogsstrategie. Gallant werd vervangen door Israel Katz, een loyalist van de premier, en deze wist op zijn beurt legercommandant Herzi Halevi de deur uit te werken. Vervolgens stuurde diens opvolger Eyal Zamir de woordvoerder van het leger Daniel Hagari naar huis; een man die populair was bij het publiek, maar de irritatie van de regering had gewekt door zijn commentaar op gelekte documenten.
Daarnaast wil Netanyahu procureur-generaal Baharav-Miara weg hebben. Zij stelt de rechtmatigheid van Netanyahu’s beslissingen vaker aan de kaak, en roept al langere tijd op tot een onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenissen die hebben geleid tot de aanval van Hamas op 7 oktober 2023. Netanyahu verzet zich hiertegen. Het zou volgens hem maar leiden tot politieke afrekeningen en wellicht zelfs een heksenjacht tegen hem persoonlijk.
Het gevolg: verschillende organisaties onderzoeken nu zelf de tekortkomingen in eigen gelederen. Dat zou een reden kunnen zijn waarom Netanyahu nu van Bar af wil. Begin deze maand concludeerde de Shin Bet namelijk dat het zelf grote fouten heeft gemaakt, maar er was ook kritiek op Netanyahu en het ‘langdurig en moedwillig negeren van onze waarschuwingen’.
Daarnaast onderzoekt de Shin Bet enkele schandalen in de directe omgeving van de premier. Zo is een woordvoerder van Netanyahu gearresteerd die ervan wordt verdacht geheime documenten van Hamas naar buitenlandse media te hebben gelekt. De informatie die daarin stond, gaf Netanyahu de munitie om een bestand langer uit te stellen.
Dan is er nog de rel om het geld dat Qatar jarenlang met goedkeuring van Israël naar Hamas mocht doorsluizen. Dit was bedoeld om de salarissen van ambtenaren te betalen, zodat Hamas in het zadel kon blijven – onderdeel van de ‘verdeel-en-heers-politiek’ van Netanyahu. Zo voorkwam hij dat de Palestijnse Autoriteit weer voet aan de grond zou krijgen in Gaza en dat er wellicht weer gesproken zou kunnen worden over een toekomstige Palestijnse staat. Het geld kwam echter ook terecht bij de militaire vleugel van Hamas.
Daarnaast zouden drie naaste medewerkers van Netanyahu zelf geld hebben gekregen van Qatar om positieve verhalen over Qatar aan de Israëlische media te voeden – een volgende kwestie waar de Shin Bet onderzoek naar doet.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant