Als een van de laatste dorpen in West-Friesland gooide ook Bovenkarspel het roer om: de traditionele kerkenveiling is een moderne gemeenschapsveiling geworden. Met succes: ‘Nu leeft het weer.’
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
‘50 euro geboden, wie biedt 60?’ Jannie Boon steekt haar nummer 35 omhoog. De dame op leeftijd heeft haar zinnen gezet op een van de tientallen taarten die deze vrijdagavond onder de hamer gaan tijdens de tweede gemeenschapsveiling van Bovenkarspel. Zeker 70 euro heeft ze over voor het gebak. Is dat niet veel? ‘Nee hoor, het komt ten goede aan de gemeenschap.’
Van oudsher kenden veel dorpen in West-Friesland het katholieke fenomeen ‘kerkenbollenveiling’. Plaatselijke telers schonken bloembollen, die werden geveild ten bate van de kerk. Die traditie heeft in veel dorpen de afgelopen jaren een eigentijdse en ruimere invulling gekregen. Nog steeds brengen lokale ondernemers en particulieren van alles onder de hamer. Maar de opbrengst – in Bovenkarspel vorig jaar 54 duizend euro – wordt nu verdeeld onder zeventien verenigingen in het dorp, van de scouting tot de biljartclub.
Plaatsen in de buurt maakten de omslag van kerk naar gemeenschap al eerder. In Bovenkarspel wordt met bewondering gekeken naar voorlopers, zoals Wervershoof. Dat dorp noteerde vorig weekend een recordopbrengst van 143 duizend euro. ‘Dat gaan wij niet halen hoor’, zegt de 74-jarige Boon. ‘Wij moeten nog groeien.’
Boon biedt op tegen haar buurvrouw, die al vroeg is neergestreken in de achterzaal van restaurant Mizo. In aanwezigheid van honderden dorpsgenoten worden daar vanavond liefst 686 kavels geveild. Deelnemers kunnen bieden op de meest uiteenlopende producten en diensten: een paardenworst, een lingeriebon en twee uur vakkundige hulp van ‘De Blije Behanger’ Louise Berghuis. Een dagje met de wethouder en een rondleiding in een witlofkwekerij leveren honderden euro’s op. Voor de spirituele avond voor twee is een stuk minder animo.
In de ouderwetse kerkenveiling kwam de klad, vertelt Boon. ‘Op een gegeven moment zag je alleen nog maar grijze koppies.’ Maar de verenigingen die aanhaken bij het nieuwe format brengen veel mensen mee, constateert ze. ‘Nu leeft het weer.’
Acht leden van het kermiscomité ruilen voor negen uur de koffie voor bier. Vanuit achter in de zaal bieden ze voor honderden euro’s op een vogelpakket, een vaartocht naar Pampus en een houten hobbelpaard. ‘Jij bent toch net vader geworden?’, roept Dirk-Jan de Wit naar een vriend.
‘Ik ben zelf niet meer zo van de kerk’, zegt de 28-jarige De Wit, de drijvende kracht achter de kermis die jaarlijks met Pasen wordt gehouden. Jarenlang bezocht hij de veiling niet. Hij gelooft heilig in het nieuwe format. ‘Uiteindelijk hebben we hetzelfde doel: de sociale samenhang in Bovenkarspel bevorderen.’
Vorig jaar leverde de veiling het kermiscomité 2.100 euro op . ‘Maar omdat het geld vanuit de hele gemeenschap komt, konden we het niet over ons hart verkrijgen het alleen te besteden aan een evenement waar vooral de jeugd komt’, legt De Wit uit. Dus huurde het comité een zanger in die oude hitjes ging zingen in het verpleeghuis. En op zaterdag mochten minima gratis naar de kermis.
De kerk krijgt vanwege het verleden nog steeds een vast deel van de opbrengst, al wordt dat, net als de kerkgang, elk jaar minder. De rest gaat naar de verenigingen. Hoe het geld verdeeld wordt, beslist de gemeenschap zelf. Naast de houten draaideur bij de ingang staan zeventien doorzichtige kokers, voor elke club een. Kopers krijgen bij besteding van 50 euro een geel muntje dat ze vervolgens in een van de buizen gooien. Zo ontstaat vanzelf de verdeelsleutel.
Deelnemende verenigingen moeten wel iets terugdoen voor het geld dat ze ontvangen. Al in januari gaan leden van de scouting, de EHBO of het huttendorp langs de deuren om spullen te verzamelen. Dat kan van alles zijn wat mensen hebben liggen, zoals een hobbelpaard of pakken koffie. De middenstand schenkt dinerbonnen, een biefstuk of – zoals het ooit begon – bossen tulpen met bol.
Ook bieden inwoners en bedrijven allerlei uitstapjes aan, zoals een moestuinbelevenis, een golfclinic of een ‘geheel verzorgde historische vaartocht’. Dat stimuleert de gemeenschapszin eveneens, vertelt De Wit, terwijl er schalen met frikadellen en andere snacks rondgaan. ‘Zo leer je weer nieuwe mensen kennen.’
Het valt allemaal in het niet bij het topstuk van de avond: nummer 368, een Mitsubishi-airco. ‘1.000 euro, daar bij die statafels achterin. We gaan door naar 1.200 euro’, motiveert veilingmeester Hans Bregman.
Honderdtwintig kavels per uur jast hij er in hoog tempo doorheen. ‘Anders wordt het drie uur ’s nachts.’ Op het grote scherm achter hem is te zien wie wat koopt en wat er daarna aan bod komt. Dat moderne systeem zag het bestuur bij een andere veiling, waar ze regelmatig langsgaan om inspiratie op te doen.
De gelukkige koper van de airco zit op de eerste rij: Jaap Appelman. De ondernemer telde er 2.500 euro voor neer. ‘Maar ik ga hem inruilen voor een warmtepomp.’
Appelman weet wel in welke koker hij zijn vijftig muntjes zo gooit. Hij is lid van de vrijwillige brandweer, die dit jaar voor het eerst meedoet. Dat komt goed uit, nu er vandaag weer nieuwe bezuinigingen zijn aangekondigd. De opbrengst gaat naar de inrichting van een sportruimte, zodat de 28 mannen ook af en toe kunnen trainen.
Bovenkarspel komt uiteindelijk niet in de buurt van Wervershoof. De opgehaalde 56 duizend euro is wel een record. Veilingmeester Bregman is dik tevreden. Hij mag morgen weer aan de bak, in Venhuizen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant