Om half 6 in de ochtend is zondag de Valkenburgse Wilhelminatoren ingestort. Over de toedracht is niets bekend, maar volgens omwonenden was het rampzalig uitgepakt als het een paar uur later was gebeurd.
zijn verslaggevers van de Volkskrant. Hermus doet verslag vanuit Valkenburg.
‘Ik hoorde – vwoem! – de luchtdruk tegen het raam slaan. En toen een doffe klap. Maar ik ben weer in slaap gevallen, want die toren omver, dat verwacht je toch niet?’ Op het zonnige terras van Manon Goertz verwerken buurtbewoners achter een stuk vlaai en een glas wijn wat er die ochtend is gebeurd. Het huis ligt aan de voet van de Heunsberg, waar de Valkenburgse Wilhelminatoren zondagochtend om half 6 compleet instortte.
Het zonnige weer, de heuvelachtige omgeving, de brandweermannen die op een klapstoel in het veld een broodje eten – en dan de verwoeste toren, waar behalve de grote, grijze kop haast niets van over is. Er piept een La Chouffe-parasol onder de brokstukken uit, vanachter het wapperende politielint is het gebarsten panoramaraam te zien waardoor gisteravond nog gasten van de brasserie onder de toren over het heuvellandschap uitkeken. Achter weggeslagen stucwerk komen gele stenen tevoorschijn waar een verliefd stelletje LEON + RIAN in heeft gekerfd.
De toren, een rijksmonument dat in 1906 werd gebouwd, was al een tijdje gesloten. Voor het vervangen van de zesde verdiepingsvloer werd in april 2024 bij de gemeente een vergunning aangevraagd, die in oktober werd verleend. Na een groots opgezette zoekactie met onder meer honden en een drone met een warmtecamera zijn rond 5 uur zondagmiddag geen slachtoffers gevonden. Vanwege het tijdstip van instorten is het onwaarschijnlijk dat er op dat moment mensen in de buurt waren.
Op een lentedag als vandaag had het terras van de brasserie normaal gesproken bomvol gezeten, zeggen de omwonenden. Er is een attractiepark voor kinderen, een kabelbaan. ‘We zijn aan een ramp ontsnapt’, zegt ook burgemeester Daan Prevoo.
Hij noemt het ‘heel verdrietig dat een enorm landmark, een icoon van Valkenburg, er niet meer staat. Wat de Eiffeltoren is voor Parijs, is de Wilhelminatoren voor Valkenburg. Althans, zo voelt dat voor onze inwoners.’
Zo vroeg in de ochtend sliepen de meeste omwonenden door de klap heen. Of ze dachten dat er een boom was omgewaaid en draaiden zich weer om. Zelfs bij de politie duurde het even voor het besef indaalde dat er een bouwwerk van 30 meter hoog naar beneden was getuimeld.
‘Ik was als een van de eerste mensen ter plekke’, zegt Frank Braam. Hij liep rond zeven uur ’s ochtends een rondje met de honden toen hij zag dat er water van de berg stroomde. ‘Er is een winkeltje bij de toren, ik dacht dat de jeugd daar had lopen klooien en een kraan had opengedraaid.’
Toen zag Braam plots de kop van de toren op de grond liggen. ‘En ik kijk, en de hele toren is weg.’ Er was al politie ter plaatse, maar die dacht op dat moment nog dat de toren niet was ingestort, maar gesloopt. ‘Ze geloofden het gewoon niet, dat-ie echt was omgevallen. Je moet de brandweer bellen, zei ik!’
Terwijl de buurtbewoners napraten, galmt het geloei van sirenes en geblaf van honden steeds indringender door de heuvels. Rond half 12 sloegen twee speurhonden van het reddingsteam Usar los van elkaar aan tussen de brokstukken en werd besloten de hulp van experts uit het Duitse Aken in te roepen om te speuren naar eventuele slachtoffers. Naarmate de middag vordert, stromen er meer hulpverleners toe, rond half 3 lopen er meer dan honderd mensen door het afgezette gebied.
‘Als twee honden los van elkaar aanslaan, dan moet je dat serieus nemen’, zegt een van de reddingswerkers van Usar. Een paar maanden geleden heeft hij ook naar slachtoffers gezocht na de explosie in Den Haag. ‘Maar het is geen technologie zoals bij je telefoon, waarbij je meteen precies kunt zien wat er loos is. Dus we gaan het gewoon heel grondig onderzoeken.’
Het huis van Goertz is net als de toren – en een heleboel gebouwen in en rond Valkenburg – opgetrokken uit mergel, een geel, vrij zacht gesteente dat hier in de grotten werd gewonnen. Volgens de omwonenden is de top van de toren een paar jaar geleden verstevigd met beton – was dat misschien te zwaar? Van een andere buurtbewoner hoort Goertz dat er gisteravond al water stroomde. ‘Kan dat de fundering hebben weggespoeld? Dat moet onderzoek maar uitwijzen.’
De eigenaar (de toren en het omliggende park zijn in bezit van de familie Geenen) kon volgens Karel Spits niet geloven wat er gebeurd was toen hij het vroeg in de ochtend hoorde. Zijn familie woont al twee generaties onder de toren. ‘De politie probeerde hem te bellen, maar die drukte hij weg. Onbekend nummer natuurlijk. Mijn nummer kent-ie wel, toen heb ik het de politie aan hem laten vertellen.’
Met Oud en Nieuw stond de buurt nog gezellig onderaan de toren te feesten, vertelt Goertz. ‘Het was ineens een stuk drukker dan voorgaande jaren. Ik zei toen nog: oei, ons plekje is ontdekt.’
Bovenop zijn ze geen van allen geweest – dat is iets voor toeristen. Maar het blijft een onwerkelijk idee dat ze het grote betonnen kruis op de torenspits, behangen met neonverlichting, ’s avonds niet meer roodgloeiend boven de boomtoppen zullen zien uitsteken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant