De Wilhelminatoren bij Valkenburg is zondagochtend vroeg ingestort. De uitkijktoren op de Heunsberg, een rijksmonument, is een bekende trekpleister in Zuid-Limburg. Waarschijnlijk zijn er geen gewonden gevallen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De toren is rond half zes zondagmorgen ingestort, meldt de gemeente Valkenburg op een speciale nieuwspagina. Wat daarvan de oorzaak is geweest, weet de gemeente nog niet. Om 14.00 uur is er een persconferentie.
Burgemeester Daan Prevoo gaat ervan uit dat er geen gewonden zijn gevallen, liet hij in de ochtend weten. Om dit helemaal uit te sluiten, worden onder meer speurhonden en drones met warmtecamera’s ingezet om door het puin heen te kunnen kijken. ‘Gelukkig is er ’s avonds en ’s nachts niemand aanwezig in de toren en op het terrein. Dat is een hele geruststelling, maar we moeten zeker weten dat er geen slachtoffers zijn’, aldus Prevoo.
Rond 11.30 sloegen twee speurhonden van het reddingsteam USAR los van elkaar aan tussen de brokstukken. Onduidelijk is of er iemand onder het puin ligt, maar de Veiligheidsregio heeft ‘hulp ingeroepen om een mogelijke berging uit te voeren’, zegt een woordvoerder tegen de regionale omroep L1. Daartoe werden experts van de THW uit Aken, de Technische Hilfs Werke, benaderd. Zij zijn inmiddels op de plek aangekomen.
Ook worden de ondergrond van de toren en de omgeving onderzocht, om de oorzaak van de instorting te achterhalen. Die was rond 5.30 uur ook te zien op een seismometer van het KNMI, zo liet het instituut weten.
Gas en elektra op de top van de berg worden afgesloten, de wegen rond de Wilhelminatoren zijn dicht voor publiek. Ook twee nabijgelegen grotten (Fluweelengrot en Gemeentegrot) zijn gesloten. De gemeente roept mensen met klem op niet naar de Heunsberg te komen.
Prevoo zei er niet aan te moeten denken wat er zou zijn gebeurd als de toren tijdens het instorten open was geweest voor bezoekers. ‘Ik durf te stellen dat we aan een ramp zijn ontsnapt.’ De burgemeester noemde het ‘heel verdrietig dat een enorm landmark, een icoon van Valkenburg, er niet meer staat. Wat de Eifeltoren is voor Parijs, is de Wilhelminatoren voor Valkenburg. Althans zo voelt dat voor onze inwoners.’
De uitkijktoren was wegens onderhoudswerkzaamheden gesloten voor bezoekers. ‘Helaas weten we nog niet hoelang dit zal duren. Wij hopen de deur tot het magistrale uitzicht weer zo snel mogelijk voor het publiek te kunnen openen’, is te lezen op de website van de toren.
Voor het vervangen van de zesde verdiepingsvloer van de toren werd in april 2024 bij de gemeente een vergunning aangevraagd. De gemeente kende die toe op 8 oktober 2024, zo blijkt uit een bekendmaking in het gemeenteblad. Volgens Prevoo wordt voor het onderzoek ook gekeken naar de vergunningen die zijn aangevraagd voor ‘mogelijke renovatiewerkzaamheden’.
De raketvormige uitkijktoren is gemaakt van mergel en heeft zeven bouwlagen. De dakverdieping dateert uit de jaren dertig en bestaat uit beton. De toren heeft vier steunberen ‘in luchtboogachtige vorm’ met daarop een stenen valk, aldus de website monumenten.nl.
De Wilhelminatoren werd in 1906 gebouwd, op initiatief van twee lokale verenigingen die zo het toerisme in Valkenburg wilden stimuleren. Jaren later kocht de familie Schetters-Bours de toren om er drie generaties lang een café en restaurant uit te baten.
Nadat het houten dak er meerdere malen was afgewaaid, werd in 1930 op initiatief van pastoor Ad Welters een betonnen dakverdieping op de toren gebouwd, met een verlicht kruis. De toren raakte in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. Het betonnen kruis, dat van de Duitsers gedoofd moest blijven in de oorlog, werd in de jaren zeventig vervangen door een aluminium kruis.
De Wilhelminatoren in Valkenburg, niet te verwarren met de gelijknamige Wilhelminatoren in Vaals, is een populair oord voor dagjesmensen. Zij komen onder meer via een kabelbaan vanuit het centrum van Valkenburg omhoog, ook voor de brasserie onder in de toren.
Vanaf de toren kunnen bezoekers ook langs een kabel afdalen. Bij helder weer is het mogelijk om er tot voorbij de grens van België en Duitsland te kijken.
Monumenten.nl roemt de toren vanuit cultuurhistorisch oogpunt als ‘een bijzondere uitdrukking van een culturele en typologische ontwikkeling’. ‘De bouw van deze uitkijktoren past in het opkomend toerisme in het Geulstadje vanaf ca. 1850. Het object bezit architectuurhistorische waarde vanwege het bijzondere belang voor de geschiedenis van de architectuur, de esthetische kwaliteit van het ontwerp en het materiaalgebruik.’
De afgelopen jaren werden twee wandelpaden naar de toren definitief gesloten. De paden waren onbegaanbaar geworden door afstromend regenwater, en voor het herstel waren volgens de gemeente zware machines nodig. De mergelgangen onder het gebied zouden door het gewicht van die machines kunnen inzakken, schreef dagblad De Limburger eerder.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant