Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Bij Amerikaanse luchtaanvallen op de Jemenitische stad Sanaa zijn zaterdag zeker negen burgerdoden gevallen. Dat heeft een woordvoerder van de Houthi-regering in Jemen zaterdag op X bekendgemaakt.
De Amerikanen bestookten verschillende Houthi-doelen. Het is een vergelding voor de raketaanvallen die de Houthi’s al sinds twee jaar uitvoeren op Amerikaanse schepen in de Rode Zee. En sinds ruim een jaar ook op doelen in Israël.
‘Die aanvallen moeten vanaf vandaag afgelopen zijn’, schrijft president Donald Trump op zijn eigen medium Truth Social. ‘Zo niet, dan zal de hel op jullie neerkomen, zoals jullie niet eerder hebben gezien.’ Trump riep ook Iran op ‘de steun aan de Houthi-terroristen onmiddellijk te beëindigen’.
De Houthi’s, een zeer conservatief-islamitische groepering, hebben na het uitbreken van een burgeroorlog in 2014 een groot deel van Jemen veroverd. Het andere deel wordt bestuurd door de regering die wel internationaal erkend wordt. De Houthi-regering wordt internationaal door de meeste landen consequent genegeerd.
Door raketten af te schieten op boten en sinds vorig jaar ook op Israël bereiken de Houthi’s twee dingen: ze leiden de aandacht af van de bevolking, die zeer ontevreden is over de gebrekkige voorzieningen in Houthi-gebied, en ze lokken tegenaanvallen uit die in wezen het bestaan van hun regime erkennen.
Dat laatste hebben de Houthi’s nu dus nu met de Amerikanen bereikt. Begin deze maand zette Trump de Houthi’s al op de lijst van terroristische organisaties.
Tjerk Gualthérie van Weezel
Lees ook dit verhaal van Midden-Oostencorrespondent Jenne Jan Holtland: Wie zijn de Houthi’s, en waarom mengen ze zich in de oorlog in de Gazastrook?
Bij een Israëlische luchtaanval in het noorden van Gaza zouden volgens gezondheidsautoriteiten van Hamas zes mensen zijn gedood. Eén van hen zou een lokale journalist zijn.
De aanval vond plaats in Beit Lahiya, waar het Israëlische leger een auto onder vuur nam. Daarbij raakten ook meerdere mensen ernstig gewond. Israël heeft de aanval nog niet bevestigd, maar voert sinds de eerste fase van het bestand afgelopen is regelmatig luchtaanvallen uit op de Gazastrook. De tweede fase van dat bestand had begin deze maand moeten beginnen.
Israël en Hamas onderhandelen daar momenteel over in de Egyptische hoofdstad Caïro, maar er is nog geen uitzicht op een overeenkomst over een volgende fase. De uitwisseling van gijzelaars en gevangenen is daarom stilgelegd. Wel heeft Hamas aangeboden een Israëlisch-Amerikaanse gijzelaar vrij te laten en de lichamen van vier omgekomen gijzelaars over te dragen.
Dylan van Bekkum
Bij een Israëlische aanval op Gaza-Stad zouden vier kinderen zijn gedood. Dat meldt het Palestijnse persbureau Wafa. Ondertussen voeren de Verenigde Staten de druk op Hamas op om akkoord te gaan met het verlengen van de eerste fase van het staakt-het-vuren.
De aanval op Gaza-Stad is niet onafhankelijk bevestigd. Volgens Wafa werd een groep Gazanen geraakt die in de buurt van een school bezig was met het verzamelen van brandhout. Israël blokkeert sinds begin deze maand alle hulptransporten naar het gebied. Daarna werd ook de elektriciteit afgesloten.
Met beide besluiten wil Israël Hamas onder druk zetten om akkoord te gaan met het verlengen van de eerste fase van het staakt-het-vuren. Die liep twee weken geleden af, maar over wat daarna moet gebeuren zijn de twee partijen het nog altijd niet eens. Hamas staat erop dat de tweede fase van het akkoord aanvangt, waarin Israël zich volledig moet terugtrekken uit de Gazastrook. Pas dan kunnen de resterende gijzelaars vrijgelaten worden.
Israël wil dat zij nu vrijkomen. Het stuurt aan op verlenging van de eerste fase. Daarin weet het de VS aan zijn zijde.
De Amerikaanse speciale gezant voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff, herhaalde vandaag zijn plan om het staakt-het-vuren te verlengen tot na de ramadan en het joodse feest Pesach in april. In de tussentijd moeten opnieuw gijzelaars en Palestijnse gevangenen worden uitgeruild. Bovendien moet er weer humanitaire hulp aan Gaza toegelaten worden.
Witkoff waarschuwde ook voor zware consequenties als Hamas niet onmiddellijk een 20-jarige Amerikaans-Israëlische gijzelaar vrijlaat. De militante groepering zei eerder vandaag daarmee ingestemd te hebben. ‘Hamas maakt een gevaarlijke misrekening door te denken dat tijd in zijn voordeel werkt. Dat is niet het geval’, aldus Witkoff.
Thom Canters
Hamas zegt te hebben ingestemd met de vrijlating van een Amerikaans-Israëlische gijzelaar. Ook zou de beweging voornemens zijn de lichamen van vier gedode gijzelaars over te dragen. Wanneer dit moet gebeuren, laat Hamas vooralsnog onbeantwoord.
De militante beweging weidt in een verklaring uit over de voorgenomen vrijlating. Het zou gaan om een blijk van goede wil, bedoeld om te laten zien dat Hamas ‘volledig bereid’ is de onderhandelingen te starten over de volgende fase van het staakt-het-vuren. Vorige week kwam naar buiten dat de VS en de militante beweging met elkaar hadden gesproken, onder leiding van de Amerikaanse gezant voor gijzelingszaken, Adam Boehler.
Na het aflopen van de eerste fase, inmiddels bijna twee weken geleden, zijn Israël en Hamas het nog altijd niet eens over de invulling van de volgende fase. Israël wil een verlenging van fase één, terwijl Hamas vasthoudt aan de eerder gemaakte afspraak en het ingaan van de tweede fase. Daarin moeten alle overgebleven gijzelaars vrijkomen en moet het Israëlische leger zich terugtrekken uit Gaza.
Mocht Hamas daad bij het woord voegen, dan komt de 21-jarige Israëlisch-Amerikaanse Edan Alexander binnenkort vrij. Hij werd geboren in Tel Aviv en groeide op in de VS, en keerde in 2022 terug naar Israël om bij het leger te gaan. Hij werd bij de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 gevangengenomen in de buurt van de Gazaanse grens. Over de identiteit van de lichamen die mogelijk worden overgedragen, heeft Hamas niets bekendgemaakt.
Jasper Daams
De VS en Israël hebben drie Afrikaanse regeringen benaderd om het gebruik van hun grondgebied als bestemming voor de Palestijnen te bespreken, mocht het Gaza-ontruimingsplan van Donald Trump doorgaan. Dat zeggen Amerikaanse en Israëlische functionarissen tegen persbureau AP. Het zou gaan om Soedan, Somalië en Somaliland.
De Amerikaanse president baarde begin vorige maand opzien met een suggestie voor de wederopbouw van Gaza. De VS zouden het gebied overnemen en het veranderen in de ‘Rivièra van het Midden-Oosten’. De 2,1 miljoen Gazanen zouden permanent elders moeten worden gehuisvest, wat volgens critici zou neerkomen op etnische zuivering.
Sinds de bekendmaking bestaat veel onduidelijkheid over de plannen. Hoe serieus moeten Trumps woorden worden genomen? Woensdag leek hij iets terug te krabbelen. ‘Niemand verdrijft Palestijnen’, zei hij tijdens een ontmoeting met de Ierse premier in het Witte Huis.
Volgens AP is het plan nog altijd springlevend. Amerikaanse en Israëlische functionarissen bevestigen dat er contact is geweest met Somalië en de afgescheiden regio Somaliland. De Amerikanen zeggen ook met Soedan te hebben gesproken. Soedanese ambtenaren zeggen toenaderingspogingen te hebben afgewezen; functionarissen uit Somalië en Somaliland zeggen van niets te weten.
Het Witte Huis en het kantoor van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu hebben niet gereageerd. Wel zei de extreemrechtse Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, deze week dat het land op zoek is naar landen die de Palestijnen kunnen opnemen. De minister maakte eveneens bekend dat er een ministerie komt dat Trumps Gaza-plan moet uitvoeren.
Jasper Daams
Israël heeft donderdag een luchtaanval uitgevoerd op de Syrische hoofdstad Damascus. Het Israëlische leger zegt in een verklaring dat daarbij een commandocentrum van de militante beweging Palestijnse Islamitische Jihad het doelwit was. Over het aantal slachtoffers heeft het Israëlische leger geen uitspraken gedaan. Het in Londen gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) meldt dat er één dode is gevallen.
Volgens een Syrische veiligheidsbron was het getroffen gebouw het lokale hoofdkwartier van de Palestijnse Islamitische Jihad. In de omliggende gebouwen brak brand uit als gevolg van de aanval, schrijft SOHR.
Israël voert regelmatig luchtaanvallen uit op Syrië. Het Israëlische leger heeft de val van president Bashar al-Assad aangegrepen om het wapenarsenaal van het Syrische leger te vernietigen. Vooral munitiedepots en militaire bases zijn onder vuur komen te liggen. Daarmee hoopt Israël ook te voorkomen dat wapens in handen vallen van strijders van Palestijnse militante groeperingen, die na de val van president Bashar al-Assad zijn vrijgekomen uit de gevangenis.
Vorige maand werden ook bombardementen uitgevoerd op Zuid-Syrië. Het Israëlische leger houdt daarnaast een strook land bezet in de bufferzone langs de door Israël bezette Golanhoogte. Defensieminister Israel Katz heeft gezegd dat die bezetting voor onbepaalde tijd zal voortduren, onder meer om de Druzen, een minderheid in het gebied, te beschermen. Israël wil dat het Syrische leger zich volledig terugtrekt uit het zuiden van het land.
Thom Canters
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zal ‘voor Pasen’ een bezoek brengen aan de Hongaarse premier Viktor Orbán in Boedapest. Dat meldt het kantoor van Orbán vandaag. Hongarije zei in november al dat Netanyahu naar het land zou komen, maar maakte toen niet duidelijk wanneer het bezoek ongeveer moest gaan plaatsvinden.
Het beoogde bezoek van de Israëlische premier aan Hongarije is controversieel, omdat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel heeft uitstaan tegen Netanyahu. Hongarije, dat is aangesloten bij het ICC, zou de premier moeten arresteren als hij voet zet op Hongaars grondgebied. Maar Orbán zei kort nadat het arrestatiebevel in november werd afgekondigd dat Hongarije niet mee zou werken aan een arrestatie.
Netanyahu, die sinds de Israëlische oorlog tegen Hamas in Gaza sowieso al weinig buiten Israël komt, heeft sinds het arrestatiebevel is afgekondigd alleen de Verenigde Staten bezocht. Die erkennen het ICC niet en hebben sancties opgelegd aan medewerkers van het Hof, vanwege het arrestatiebevel.
Volgens het ICC maakt Netanyahu zich met de wijze waarop Israël oorlog voert tegen Hamas in Gaza schuldig aan misdaden tegen de menselijkheid. Tijdens de oorlog zijn volgens Hamas zeker 48 duizend Palestijnen omgekomen in Gaza. Ook heeft Israël de afgelopen twee jaar maar mondjesmaat humanitaire hulp toegelaten, waardoor er sprake is van grootschalige ondervoeding. De gezondheidszorg in Gaza functioneert amper meer.
Yassin Boutayeb
De lezing van de pro-Israëlische activist Rawan Osman op Maastricht University is woensdagavond voortijdig afgebroken vanwege een protest, bevestigt een woordvoerder van de universiteit na berichtgeving door De Telegraaf. Volgens de woordvoerder had het geen zin om door te gaan door ‘het kabaal’ dat pro-Palestijnse demonstranten buiten maakten.
Volgens de krant mochten de actievoerders niet naar binnen bij de lezing, maar lukte het vier mensen toch om zich bij het publiek te voegen. De woordvoerder van de universiteit meldt dat ‘enkele bezoekers’ die Osman ‘het spreken onmogelijk maakten’ het universiteitsgebouw moesten verlaten. Ook was er volgens hem een ‘korte schermutseling’.
Op het Instagramaccount van het pro-Palestijnse Maastricht Encampment werd eerder al een protest aangekondigd tegen de komst van Osman. (ANP)
Het Israëlische leger onderzoekt op basis van een ‘redelijke vermoeden’ of Israëlische soldaten Palestijnse burgers als menselijk schild hebben gebruikt. Dat zegt het leger tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN. Het is voor het eerst dat de Israëlische strijdmacht toegeeft dat de verdenkingen er zijn.
CNN berichtte afgelopen oktober al over Israëlische soldaten die Palestijnse burgers dwongen om huizen binnen te gaan waarin mogelijk boobytraps waren geïnstalleerd. Daarvoor sprak de zender met een Israëlische soldaat en vijf Palestijnse burgers. De praktijk zou zo ingeburgerd zijn dat het een naam had gekregen: ‘mosquito protocol’. Het Israëlische leger ging destijds niet inhoudelijk in op de berichtgeving, maar zei wel dat het ‘strikt verboden’ is om onschuldige burgers als menselijk schild te gebruiken.
Daar komt nu verandering in. Het leger onderzoekt ‘meerdere gevallen’. Hoeveel dat er zijn en welke soldaten erbij betrokken waren, maakte het leger niet bekend.
Volgens de getuigenissen die CNN optekende van de Palestijnse burgers en de Israëlische soldaat zou het in heel Gaza zijn voorgekomen dat Palestijnen met gevaar voor hun leven gebouwen in moesten gaan. ‘Ze vroegen ons bijvoorbeeld om een tapijt te verplaatsen, omdat ze op zoek waren naar tunnels. Of we moesten binnen filmen. Als ze een verdacht voorwerp zagen, moesten wij het naar buiten brengen’, aldus een 20-jarige Palestijn tegen CNN.
Dana Holscher
De Houthi's zullen hun aanvallen op schepen die banden hebben met Israël, hervatten. Ze gaan 'het verbod op de doorvaart van alle Israëlische schepen' in de Rode Zee, de zeestraat Bab el Mandeb, de Golf van Aden en de Arabische Zee opnieuw in acht nemen, kondigde de beweging uit Jemen woensdag aan.
Vrijdag had de leider van de Houthi's ermee gedreigd de aanvallen opnieuw te gaan uitvoeren, als de levering van hulpgoederen aan de Gazastrook niet binnen de vier dagen op gang zou komen. "Als de Israëlische vijand blijft verhinderen dat hulp de Gazastrook binnenkomt, dan zullen wij onze marineoperaties tegen de Israëlische vijand hervatten", zei Abdel Malek al-Houthi in een tv-toespraak.
• Bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook zouden zes doden zijn gevallen. Dat meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera op basis van medische bronnen in het gebied. Over de toekomst van het staakt-het-vuren in het gebied, waarvan de eerste fase begin deze maand afliep, bestaat nog altijd onduidelijkheid.
• Nu Israël ook de elektriciteit naar Gaza heeft afgesneden, komt er naast angst voor honger en geweld nog iets bij: de vrees dat er straks geen schoon water meer is. Israël voert de druk op Hamas op.
Israëlische troepen hebben in de afgelopen 24 uur opnieuw enkele Palestijnen gedood op de bezette Westelijke Jordaanoever. De Palestijnse Autoriteit maakt melding van vijf doden in de stad Jenin, onder wie een 60-jarige vrouw. Het Israëlische leger schrijft op Telegram ‘drie terroristen’ te hebben gedood in het gebied.
Israël laat sinds anderhalve maand een spoor van vernieling achter in de geürbaniseerde vluchtelingenkampen in het gebied. Zo vernietigde het onder meer huizen, wegen en waterleidingen. Zeker dertig Palestijnen, onder wie burgers, werden sindsdien gedood; zeker veertigduizend sloegen op de vlucht.
Het Israëlische leger zegt dat het terroristen wil bestrijden, onder andere van Hamas en Islamitische Jihad. De Israëlische minister Israel Katz van Defensie zei onlangs dat de troepen in ieder geval een jaar in het bezette gebied zullen blijven. De Palestijnen zullen gedurende die periode niet terug naar huis kunnen.
Op de bewering van de Palestijnse Autoriteit, dat vandaag een 60-jarige vrouw zou zijn gedood, heeft Israël vooralsnog niet gereageerd. Datzelfde geldt voor de claim dat een Palestijnse man gisteravond is omgekomen nadat hij met zijn motor werd geraakt door een Israëlisch legervoertuig.
Jasper Daams
Lees ook: Israël voert intensiteit militaire operaties op bezette Westelijke Jordaanoever op
Bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook zouden zes doden zijn gevallen. Dat meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera op basis van medische bronnen in het gebied. Over de toekomst van het staakt-het-vuren in het gebied, waarvan de eerste fase begin deze maand afliep, bestaat nog altijd onduidelijkheid.
De berichten zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd.
De aanvallen vonden onder meer plaats rondom de Netzarim-corridor, die Noord- en Zuid-Gaza scheidt. Daar zouden vijf doden zijn gevallen. Het Palestijnse persbureau Wafa meldt dat de slachtoffers werden beschoten door drones. In de zuidelijke stad Rafah kwam ook een vrouw om als gevolg van een droneaanval.
Gaza bevindt zich de afgelopen weken in een limbo tussen oorlog en vrede. De eerste fase van het staakt-het-vuren kwam begin maart tot een einde, zonder overeenstemming tussen Israël en Hamas over de volgende fase. Hamas staat erop dat de tweede fase aanvangt, waarin Israël zich volledig terugtrekt uit het gebied en de oorlog permanent tot een einde komt. Pas dan kunnen alle resterende gijzelaars vrijgelaten worden. Israël wil juist een verlenging van de eerste fase, inclusief de vrijlating van de gijzelaars.
Deze week vinden er in Qatar gesprekken plaats over het bestand. Israël heeft maandag een team onderhandelaars naar dat land gestuurd. De afgevaardigde van het Witte Huis, Steve Witkoff, komt woensdag aan. Om druk op Hamas te zetten heeft Israël de humanitaire hulp voor Gaza stopgezet. Gisteren werd het gebied ook afgesneden van elektriciteit, waardoor voornamelijk waterzuiveringsinstallaties in de problemen komen.
Thom Canters
Lees hier ook: Gaza komt water en voedsel tekort nu Israël de elektriciteit heeft afgesloten; Trump dreigt met ‘DOOD’
Nu Israël ook de elektriciteit naar Gaza heeft afgesneden, komt er naast angst voor honger en geweld nog iets bij: de vrees dat er straks geen schoon water meer is. Israël voert de druk op Hamas op.
Lees hier het volledige nieuwsbericht van buitenlandredacteur Sacha Kester.
De Amerikaanse immigratiedienst ICE heeft een prominent gezicht van de pro-Palestijnse studentendemonstraties van vorig jaar gearresteerd. Het gaat om de in Syrië geboren Palestijn Mahmoud Khalil, een van de leiders van de demonstraties bij Columbia University in New York. Volgens zijn advocaat Amy Greer wordt zijn permanente verblijfsvergunning ingetrokken.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, zei zondagavond op X dat de VS de verblijfsvergunningen van ‘Hamas-aanhangers in de VS’ zullen intrekken en hen zullen uitzetten. Daarbij verwees hij naar de berichten over de arrestatie van Khalil. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waar de ICE onder valt, zegt te hebben gehandeld in lijn met de decreten van president Donald Trump over het bestrijden van antisemitisme.
In april vorig jaar begonnen studenten van Columbia University een protest tegen het pro-Israëlbeleid van de Amerikaanse regering, wat zich daarna als een olievlek over de VS verspreidde. Op tientallen universiteitscampussen bouwden demonstranten tentenkampen op. Ze zeiden pas te vertrekken als de universiteiten alle banden met Israël zouden verbreken. Khalil, die afgelopen zomer zijn masterdiploma behaalde aan Columbia, onderhandelde namens de demonstranten bij Columbia met het universiteitsbestuur.
Waar de arrestatie van Khalil precies op gebaseerd is, blijft onduidelijk. Advocaat Greer zegt tegen persbureau AP daar nog geen verdere informatie over te hebben ontvangen. Khalil is getrouwd met een Amerikaanse vrouw, die acht maanden zwanger is. Camille Mackler, oprichter van een koepel van rechtshulpverleningsinstanties voor immigranten in New York, stelt dat het er alle schijn van heeft dat het gaat om een ‘vergeldingsactie tegen iemand die een mening uit die de Trump-regering niet bevalt’.
Trump kondigde afgelopen week aan 400 miljoen euro aan federale financiering aan Columbia University stop te zetten. De universiteit zou niet genoeg gedaan hebben om ‘Joodse studenten te beschermen tegen antisemitische intimidatie’. Hij dreigde hetzelfde te doen voor iedere universiteit die ‘illegale protesten’ toe zou staan. ‘Opruiers zullen worden gevangengezet of permanent teruggestuurd naar hun land van herkomst.’
Thom Canters
Lees hier: VS arresteren Palestijnse student vanwege rol bij studentenprotesten tegen Israël
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten van afgelopen week:
• De VS hebben directe gesprekken met Hamas gevoerd over het vrijlaten van Amerikaanse gijzelaars en het vervolg van het staakt-het-vuren in de Gazastrook. Israël zou aanvankelijk niet daarvan op de hoogte zijn gebracht. Nog niet eerder ging Washington direct in onderhandeling met de militanten. Het contact loopt normaal gesproken via bemiddelaars, omdat Hamas in de Verenigde Staten al decennialang als terreurbeweging geldt.
• Arabische landen hebben zich op een top in Caïro achter het Egyptische plan geschaard voor de wederopbouw van de Gazastrook, die door de oorlog met Israël grotendeels verwoest is. Volgens het plan kunnen Gazanen in het gebied blijven wonen, in tegenstelling tot het voorstel van de Amerikaanse president Donald Trump om hen uit het gebied te verdrijven.
• De Amerikaanse regering heeft het plan van de Arabische Liga voor de wederopbouw van Gaza afgewezen. Israël keerde zich ook al tegen het voorstel. De Arabische landen zouden de dreiging die Hamas vormt voor het land en de regio, niet erkennen. Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk steunen het plan wel, evenals de Organisatie voor Islamitische Samenwerking.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant