Voor het eerst als Navo-chef bezoekt Mark Rutte donderdag Donald Trump in de Oval Office. Dat hij de hoogste baas van de Navo werd, komt onder meer door zijn reputatie als Trumpfluisteraar. Hoe kwam hij daaraan?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een bezoek van een Nederlandse regeringsleider aan de Amerikaanse president kan normaliter rekenen op de belangstelling van een handjevol Nederlandse journalisten. Maar de eerste ontmoeting tussen Rutte en Trump in de Oval Office wordt wereldnieuws.
Rutte is op dat moment de eerste Europese regeringsleider die Trump bezoekt sinds er een handelsoorlog tussen de VS en de EU is uitgebroken, na Amerikaanse invoerheffingen op aluminium en staal. ‘Als we er samen uit komen, is het positief. Zo niet, dan is het ook positief’, zegt Trump bij het persmoment.
Na even glimlachen besluit Rutte in te grijpen. ‘Nee, dat is niet positief. We moeten er op een of andere manier uitkomen.’
Dat Rutte Trump tegen durft te spreken, geloven aanwezige journalisten en nieuwsplatformen wereldwijd bijna niet. Het fragment wordt veelvuldig uitgezonden. Rutte maakt ook nog een grapje over de tiny desk van Trump in de Oval Office, maar het deert de normaal kleinzerige Trump niet. ‘Het is een eer de premier van het koninkrijk Nederland te ontvangen. Koninkrijk, wat een mooie, elegante titel.’ En even later: ‘De relatie met Nederland is nooit beter geweest dan nu.’
Iets meer dan een week later krijgt Rutte zijn reputatie als Trumpfluisteraar definitief. Niet voor de draaiende camera’s, en niet door Trump tegen te spreken, maar juist door Trump volledig te pleasen.
Op een top van Ruttes huidige werkgever Navo spreekt Trump opnieuw onophoudelijk over zijn stokpaardje dat de VS te veel afdragen en de andere lidstaten te weinig. Hij slaat wild om zich heen naar de 29 andere regeringsleiders die aanwezig zijn bij de bijeenkomst achter gesloten deuren, zo tekent onze diplomatiek redacteur Arnout Brouwers later op uit de mond van een van de leiders.
Dan neemt Rutte het woord. ‘Je weet dat we Barack (Obama, red.) allemaal aardig vonden, hij was onze vriend, maar hij heeft ons niet gedwongen onze defensie-uitgaven te verhogen. Jij hebt dat gedaan! Onder jouw leiding hebben we de afgelopen twee jaar 41 miljard euro meer aan defensie uitgegeven! Ongelofelijk, nog nooit vertoond. Dus stop hiermee en vertel de wereld dat je ons hebt gedwongen 41 miljard meer uit te geven.’
Trumps woede koelt, zijn dreigementen smoren. ‘Ik wist al dat je de slimste van het stel was sinds je me bezocht in het Witte Huis. Vandaag heb jij de Navo gered, Mark’, zegt de Amerikaanse president. Op een persconferentie na afloop doet Trump precies wat Rutte hem voorschrijft: opscheppen over die 41 miljard euro. Een crisis binnen de Navo is voorkomen.
Een jaar later is Rutte met een flinke delegatie zakenlieden in de VS voor een handelsmissie, en bezoekt hij opnieuw Trump in het Witte Huis. Lachende gezichten, de twee zijn ‘goede vrienden geworden’, zegt Trump.
Ook dan is defensie een belangrijk onderwerp. Trump vraagt Rutte soldaten te sturen naar Syrië en te helpen bij een conflict in de Straat van Hormuz. Die toezeggingen krijgt de Amerikaanse president niet.
De Nederlandse kunstverzamelaar Bert Kreuk heeft een Amerikaanse vlag meegenomen die wapperde op het eerste landingsvoertuig dat op D-day in Normandië aan land kwam in 1944. ‘Veel Amerikaanse soldaten gaven hun leven voor onze vrijheid, zodat wij in vrede en veiligheid kunnen leven’, zegt Rutte bij de overhandiging.
Die sneuvelbereidheid lijkt bij Trump anno 2025 ver weg.
Donderdag bezoekt Rutte Trump voor het eerst sinds de inauguratie van de Amerikaanse president, en voor het eerst als Navo-chef. Rutte zou in november al naar Mar-a-Lago zijn gevlogen, vlak na Trumps verkiezingsoverwinning, maar dat gesprek is nooit formeel bevestigd.
De man die Trump eerder terug in het gareel fluisterde, wacht een loodzware taak. In de afgelopen twee weken schoffeerde Trump Zelensky in dezelfde Oval Office, stopte hij met steun aan Oekraïne en hervatte die weer. Waar wereldleiders bijna unaniem uitspraken dat Trump zijn boekje te buiten was gegaan, was het Rutte die juist stelde dat Zelensky zelf de banden met Trump weer moet aanhalen. Donderdag zal hij toch zelf ook een flinke lijmpoging doen om van de VS weer een volwaardige bondgenoot van Oekraïne te maken.
Bovendien moet Rutte zijn gewicht en dat van de Navo bewijzen. Buiten hem om trokken de Franse en Britse leiders Macron en Starmer al naar Washington om een vredesmissie in Oekraïne te bespreken. In Parijs organiseerden de twee deze week een officieuze conferentie met de ‘coalitie van de welwillenden’ over een toekomstige vrede in Oekraïne. Afwezig: Rutte en de VS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant