De Achterhoekse gemeente Bronckhorst verruimt de regels voor woningbouw op het eigen erf. Hoe meer verkrotte schuren er worden gesloopt, hoe meer woningen de bewoners mogen bouwen. ‘Zo kom ik toch nog in de Quote 500.’
is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft regelmatig over de woningmarkt.
Rond het dorp Baak is het rustig en donker, deze woensdagavond. Hier en daar is een lichtje te zien van een boerderij of buitenhuis, verscholen in het oude land van de Gelderse Achterhoek. Maar bij café-restaurant Herfkens, in het centrum van het dorp, branden alle lampen. De parkeerplaats puilt uit, net als de grote zaal van de ‘all-in-one horecagelegenheid’.
Meer dan tweehonderd mensen zijn afgekomen op de informatieavond ‘Meer mogelijk op uw erf’, een programma voor woningbouw op eigen terrein. Dat zijn er veel meer dan de gemeente heeft verwacht: die had honderdvijftig kopjes koffie besteld.
Bronckhorst, waar Baak toe behoort, is een van de eerste gemeenten die de regels voor woningbouw op het platteland flink verruimt. De nieuwe Omgevingswet biedt al meer mogelijkheden voor de plaatsing van een mantelzorgwoning. Ook het kabinet wil de regels voor erfbouw versoepelen, bijvoorbeeld voor huisvesting van eigen kinderen. Maar Bronckhorst gaat een stap verder.
Terwijl de ramen van de feestzaal langzaam beslaan, spitsen de bezoekers uit het buitengebied van Baak de oren. De gemeente wil minder leegstaande schuren die verkrotten of interessant zijn voor bijvoorbeeld fabrikanten van synthetische drugs. De waarschuwingscampagnes tegen criminele huurders zijn er al.
Maar schuren slopen voor woningbouw helpt ook. Daarmee ontstaat meteen ruimte voor nieuwe woningen in de gewilde regio tussen Zutphen en Doetinchem. En misschien ook voor nieuwe natuur in het bijna 300 vierkante kilometer grote buitengebied.
Presentator Anton Legeland, onafhankelijk adviseur buitengebied, vertelt zijn toehoorders hoe zij punten kunnen verdienen. Een oude schuur slopen levert bijvoorbeeld een punt per 10 vierkante meter op. Het veranderen van agrarische grond in natuurgebied scoort ook, net als de aanleg van een groene singel met elzenbomen. Ook de verduurzaming of restauratie van een monumentale boerderij kan lonen op de puntenladder.
Hoe meer punten er worden verrzameld, hoe meer woningen er mogen worden gebouwd. Dat kan oplopen tot meer dan vijf woningen op een enkel erf. Voor een grote vrijstaande woning zijn honderdzestig punten nodig. Voor geschakelde koopwoningen in de categorie ‘betaalbaar’ zijn per stuk niet meer dan veertig punten nodig. Voor een appartement van 60 vierkante meter is dat dertig punten.
Dit systeem maakt geld vrij voor mensen die hun erf willen aanpakken, zegt Emmeke Gosselink, wethouder Wonen en Ruimtelijke Ordening namens CDA, VVD, PvdA en D66. ‘Slopen levert waarde op.’ Liefst worden er zoveel mogelijk kleinere woningen gebouwd, zegt zij, vooral om jongeren de kans te geven in hun eigen gemeente te blijven wonen.
Veel woningen in Bronckhorst zijn vrijstaand of twee-onder-een-kap, weet de wethouder. ‘Die zijn voor veel jongeren onbetaalbaar. Het splitsen van woningen in meerdere eenheden kan meer betaalbare woonruimte opleveren. Vandaar dat we hebben bepaald: hoe kleiner en betaalbaarder de nieuwe woning, hoe minder punten er nodig zijn voor de verwezenlijking.’
De plannen kunnen tweehonderd tot vierhonderd extra woningen opleveren, schat de wethouder. ‘Misschien wel meer.’ Maar zij waarschuwt dat aanvragers enig geduld moeten hebben: ‘We krijgen nu al zoveel verzoeken binnen dat er een wachttijd ontstaat. Het is wel opvallend hoeveel creativiteit er loskomt, van een verzameling tiny houses tot een groen wooncomplex voor senioren.’
Menig dorpsbewoner (‘Boaker’) in de zaal zit al te rekenen wat de plannen kunnen opleveren, al is er huiver voor ‘vreemden’ op het erf. Agrarisch makelaar Marcel Schiphorst voorziet voor een aantal erven al een waardestijging door het puntenplan. Aannemer Bart Schotman verwacht veel vragen van zijn klanten in het buitengebied.
De plannen zijn inderdaad ‘niet ongunstig’, zegt de 82-jarige Henk Langhout aan de bar. Zestien jaar geleden kwam hij vanuit de Randstad naar de Achterhoek, waar hij een voormalige boerderij bewoont op een flinke lap grond.
Mogelijk wil hij het huis over enige tijd verkopen, zeker nu hij zijn gewaardeerde tuinman heeft verloren. Hoe meer wettelijke mogelijkheden er zijn voor zijn grote woning, zoals splitsing, hoe meer belangstelling hij verwacht onder kopers. ‘Zo kom ik op hoge leeftijd toch nog in de Quote 500.’
De nieuwe plattelandswoningen mogen het aanzien van het gebied niet ingrijpend aantasten. Baak werd zo’n duizend jaar geleden gesticht op een oude heuvelrug. Het staat nu bekend om zijn vriendelijke, kleinschalige coulissenlandschap. Nieuwe woonenclaves moeten er nog steeds uitzien als één erf, met één ingang, passend bij het oude landschap.
Bij de bar van zaal Herfkens staat erfcoach Monique te Kiefte klaar voor een afspraak voor een kosteloos eerste gesprek met geïnteresseerden. Zij is aanhanger van de ‘oude Chinese wijsheid’ dat zelfs een reis van duizend mijl ‘begint met een eerste stap’. ‘Dit soort gesprekken zijn vaak gevoelig en kosten tijd. Maar je moet ergens beginnen.’
Verliezers zijn er ook, althans mensen die zich vanavond verliezer voelen. Zoals de 78-jarige Gerard, die zijn erf al netjes heeft opgeruimd. Oude schuren met asbestdaken gingen tegen de vlakte. ‘Eigenhandig betaald. Maar ik krijg er geen ene punt meer voor.’ Hij blijft lachen, samen met zijn buurmannen die ook zijn gekomen. ‘Maar het steekt me wel.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant