Gedetineerden tot maximaal veertien dagen eerder naar huis sturen, is een maatregel ‘die mijn partij gewoon niet gaat meemaken’. Dat zei PVV-Kamerlid Emiel van Dijk woensdag in een Kamerdebat over het gevangeniswezen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
PVV-staatssecretaris Ingrid Coenradie (Justitie en Veiligheid) stuurde vrijdag een brief naar de Tweede Kamer, waarin zij de maatregelen uiteenzette die het tekort aan cellen en gevangenispersoneel moeten tegengaan. Die waren voor een belangrijk deel al eerder uitgelekt, waaronder de maatregel om – alleen met maatwerk en als uiterste noodmaatregel – gedetineerden met minder dan een jaar celstraf twee weken eerder naar huis te sturen. Zedendelinquenten en plegers van ernstige geweldsdelicten zijn hiervan uitgezonderd.
‘Er worden geen gevangenen een of twee weken eerder vrijgelaten. Punt’, liet PVV-leider Geert Wilders al op 7 februari weten. Maar in het commissiedebat woensdag herhaalde Coenradie dat zij te maken heeft met ‘een uiterst ingewikkelde situatie’. Ze noemde het eerder naar huis sturen van gevangenen ‘een rotmaatregel, maar van alle opties de minst slechte’. Behalve de PVV bleek ook de rest van de Kamer hiervan nog niet overtuigd. ‘In een rechtsstaat mag er geen straffeloosheid zijn’, aldus VVD-Kamerlid Ulysse Ellian. ‘Wat doet dit met slachtoffers?’
‘Zet ze met acht man op een cel en laat ze lekker staand slapen’, opperde PVV’er Van Dijk. ‘Dat is een Auschwitz-methode’, schamperde JA21-Kamerlid Joost Eerdmans. ‘U staat als partij niet meer aan de zijlijn, uw partij maakt deel uit van het kabinet. Dus of u steunt de staatssecretaris, of u stuurt haar weg.’
Maar tot expliciete steun was Van Dijk niet bereid. ‘Mij maakt het geen ene donder uit of er twee, vier, zes of acht man in een cel zijn. Het moet zo vervelend mogelijk voor ze zijn. Schrap knutselclubjes en gezellig samen koken. De gevangenis moet geen pretje zijn, we moeten kijken naar onorthodoxe maatregelen. Het is triest dat wordt gesuggereerd dat vervroegd vrijlaten de enige oplossing is.’
De meerpersoonscellen waren eerder ook al geopperd door Wilders, maar daar trekt Coenradie op haar beurt een rode lijn. Twee gedetineerden op een cel kan, maar niet meer, en alleen als aan een reeks voorwaarden is voldaan. ‘We hebben het over cellen van 10 vierkante meter. Ik wil de mensen niet als grof vuil behandelen, ik wil dat ze fatsoenlijk de gevangenis verlaten en hopelijk nooit meer terugkomen.’
Ze somde nog een keer de kerncijfers over het gevangeniswezen op. Het afgelopen decennium zijn 26 gevangenissen gesloten en bijna 2.500 cipiers en andere personeelsleden vertrokken. Maar door zwaardere straffen is het aantal detentiedagen per celstraf opgelopen van 450 in 2022 naar 600 in 2024. Niet voor niets kondigde zij al eind vorig jaar ‘code zwart’ af voor de sector.
Coenradie wil, behalve het incidenteel vervroegen van het ‘eindverlof’, ook noodcellen bouwen met een lager beveiligingsniveau. De eerste locatie die ze daarvoor op het oog heeft, is de penitentiaire inrichting in het Noord-Limburgse Ter Peel. Verder hoopt ze dat op termijn de gesloten gevangenis in Almere weer open kan en wacht zij op de afronding van de bouw van het Justitieel Complex Vlissingen. Maar ze benadrukte dat dit alles tijd kost en dat ze eind dit jaar sowieso 330 plekken tekort zal komen.
Lichtpuntje is volgens Coenradie dat de personeelswerving inmiddels goed verloopt. Ook heeft zij ‘een fikse claim’ neergelegd bij de minister van Financiën, om bij de voorjaarsnota extra geld te krijgen. SP-Kamerlid Michiel van Nispen hekelde de nullijn waarop het gevangenispersoneel voor volgend jaar is gezet en pleitte voor een ‘kraptetoeslag’. Coenradie zei daarop dat niet salaris, maar vooral werkdruk de reden is voor cipiers om het voor gezien te houden.
De bezettingsgraad bij justitiële instellingen is 99,5 procent. Het debat gaat volgende week verder in de plenaire zaal van de Tweede Kamer.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant