Een rechtse meerderheid in het Europees Parlement steunt de voorstellen van de Europese Commissie om uitgeprocedeerde asielzoekers desnoods met dwang uit te zetten. De oprichting van aparte ‘terugkeerhubs’ buiten Europa voor mensen zonder verblijfsvergunning stuit op verzet van de sociaaldemocraten en Groenen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De Europees Commissarissen Magnus Brunner (Migratie) en Henna Virkkunen (Veiligheid) zeiden dinsdag bij de presentatie van de nieuwe terugkeerverordening grote haast te hebben. Dat nu maar 20 procent van de migranten die weg moeten van de rechter daadwerkelijk vertrekt, is onacceptabel voor de Commissie. ‘Ons beleid heeft gefaald’, aldus Virkkunen. ‘En de populisten gaan daarmee aan de haal.’ Volgens Brunner moet de EU ‘orde op zaken stellen’.
De nieuwe terugkeerregels dwingen de EU-landen tot een geüniformeerde aanpak van uitgeprocedeerden. De huidige lappendeken van 27 nationale asielsystemen maakt het voor mensensmokkelaars makkelijk om mensen naar Europa te brengen. Eenmaal daar aangekomen gaan ze niet meer weg, ook al ligt er een rechterlijk uitzetbevel.
De Commissie wil eenduidige procedures en dat lidstaten elkaars uitzetbesluiten erkennen en uitvoeren. Dat voorkomt dat de uitgeprocedeerden in een ander EU-land een nieuw asielverzoek indienen. De landen van herkomst moeten zwaarder onder druk worden gezet om hun onderdanen terug te nemen. Voor degenen die weg moeten, maar nergens heen kunnen (omdat het thuisland dwarsligt), wil de Commissie terugkeerhubs mogelijk maken. Landen die zich voor deze opvang aanbieden moeten de mensenrechten respecteren.
CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers is ‘zeer tevreden’ over de voorstellen. ‘De Commissie heeft goed geluisterd naar wat wij als christendemocraten al veel langer roepen.’ Lenaers vindt het ‘van de zotte’ dat migranten na een gerechtelijk vertrekvonnis illegaal naar een ander EU-land gaan en daar opnieuw een asielverzoek indienen.
Zijn VVD-collega Malik Azmani noemt het vertrekpercentage ‘belachelijk laag’. Hij benadrukt dat de bestaande terugkeerregels uit 2008 stammen, nog voor de migratiecrisis van 2015-2016. ‘Daarin loont het om de boel te frustreren. De nieuwe plannen zijn hoognodig.’ De BBB betitelt de nieuwe ‘uitzetwet’ als een stap in de goede richting. ‘Er waait duidelijk een andere wind in Europa’, aldus BBB-Europarlementariër Sander Smit.
GroenLinks-PvdA-Europarlementariër Tineke Strik is ontgoocheld door de Commissieplannen. ‘Dit voorstel vaart vooral op valse beloften en afschuifretoriek.’ Volgens Strik kan de terugkeer van uitgeprocedeerden ook onder de huidige regels worden verbeterd, maar zijn de EU-landen gewoon te laks.
De sociaaldemocraten en Groenen in het parlement zijn fel gekant tegen de terugkeerhubs. Het Commissievoorstel opent de deur voor EU-landen om een akkoord te sluiten met een land buiten de EU om uitgeprocedeerden over te nemen. Dat gastland zou daarvoor moeten worden betaald of andere voordelen krijgen, zoals meer handel met de EU.
Hoelang de uitgeprocedeerden daar moeten verblijven en onder welke omstandigheden – gesloten of open opvang – is aan de betrokken partijen. De Commissie eist wel garanties voor een goede behandeling van de mensen en naleving van de internationale asielverdragen. Strik spreekt over een ‘blanco cheque’ voor lidstaten die van hun uitgeprocedeerden af willen.
Of de terugkeerhubs een meerderheid krijgen in het parlement is niet zeker. De liberale fractie, waarin de VVD en D66 zitten, is verdeeld over de kwestie. De meeste lidstaten dringen wel aan op wat zij ‘vernieuwende ideeën’ noemen.
Commissaris Brunner benadrukte dat de hubs maar ‘een klein onderdeel’ zijn van de terugkeerplannen. Veel belangrijker is volgens hem de verplichting voor EU-landen om elkaars uitzetbesluit over te nemen. Volgens Lenaers hebben de hubs een afschrikwekkend effect. ‘Nu weet een migrant dat hij feitelijk altijd in Europa kan blijven: legaal of illegaal. Dat zou veranderen met de mogelijkheid van gedwongen vertrek naar een terugkeerhub.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant