De VVD heeft dinsdag als enige coalitiepartij tegen een motie gestemd waarin de Tweede Kamer het kabinet verzoekt niet mee te doen aan het grote defensieplan van de EU. Lidstaten kunnen de komende jaren miljarden meer lenen voor hun herbewapening.
De stemming in de Kamer over het EU-plan moest eigenlijk vorige week al plaatsvinden, maar werd uitgesteld omdat indiener Joost Eerdmans (JA21) in de file stond. Premier Dick Schoof gaf vervolgens afgelopen donderdag groen licht voor het ReArm Europe-plan op de ingelaste top in Brussel.
Dat plan is opgesteld door de Europese Commissie en stelt landen in staat de komende jaren flink meer te investeren in hun defensie. Die investeringen kunnen in totaal oplopen tot wel 800 miljard euro, denkt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie.
Om dat voor elkaar te krijgen, versoepelt de Commissie de begrotingsregels en wil ze 150 miljard euro lenen op de kapitaalmarkt. Deze miljarden kan ze vervolgens weer uitlenen aan lidstaten. Dat is voor sommigen voordeliger omdat ze zelf tegen een hogere rente zouden moeten lenen.
Een nipte Kamermeerderheid vindt dit geen goed plan. Partijen zijn met name huiverig voor het aangaan van "gezamenlijke schulden". Nederland is van oudsher ook tegen het gezamenlijk lenen van geld (ook wel eurobonds genoemd), maar het kabinet stelt dat dit plan niet zo ver gaat. Er komt geen apart fonds, legde minister Eelco Heinen (Financiën) vorige week uit.
Nederland hoeft volgens hem ook nergens voor garant te staan, omdat de Commissie een eigen buffer wil gebruiken als onderpand voor de lening.
De VVD is de enige coalitiepartij die deze lijn van het kabinet volgt. De liberalen zijn altijd fel tegenstander geweest van het gezamenlijk lenen van geld, maar willen het kabinet nu niet in de weg zitten.
"Ik beheers mij, want er staat nu iets groters op het spel", zei VVD-leider Dilan Yesilgöz vorige week tijdens het debat. De partij staat alleen in de coalitie. PVV, NSC en BBB hebben dinsdag wel voor de motie gestemd die het kabinet oproept niet deel te nemen aan het herbewapeningsplan.
NSC-leider Pieter Omtzigt liet in een stemverklaring weten dat zijn fractie "pal voor Oekraïne staat" en de "urgentie voor extra investeringen" ziet. Maar zijn partij is "fundamenteel" tegen gezamenlijk lenen en het versoepelen van de begrotingsregels. Volgens de NSC-leider vergroot dit de kans op een nieuwe schuldencrisis.
Dat een nipte Kamermeerderheid zich dinsdag tegen het defensieplan heeft gekeerd, zal weinig meer uitmaken. Het plan heeft inmiddels groen licht gekregen van alle 27 EU-regeringsleiders en wordt nu verder uitgewerkt.
De concrete voorstellen worden vervolgens voorgelegd aan de EU-ministers van Financiën. Zij hoeven niet unaniem in te stemmen met de plannen. Defensieminister Ruben Brekelmans vindt dat het "overgrote deel van het geld dat Europa in de herbewapening gaat steken" naar de Europese defensie-industrie moet gaan en niet naar de Verenigde Staten, zei hij dinsdag op een veiligheidsconferentie in Parijs.
Het kabinet hoeft moties van de Kamer bovendien niet uit te voeren. In het verleden heeft de Kamer ministers en premiers vaker met een opdracht naar Brussel gestuurd die ze vanwege andere belangen niet uitvoerden.
Source: Nu.nl algemeen