Groenlanders gaan dinsdag naar de stembus voor de parlementsverkiezingen. Die staan niet in het teken van Donald Trump, maar gaan vooral over onafhankelijkheid van Denemarken. Toch speelt de Amerikaanse president daar indirect een rol bij.
Sinds Trump zijn pijlen heeft gericht op Groenland, staat het eiland in de internationale spotlights. De Amerikaanse president heeft meerdere keren gezegd dat hij het eiland wil overnemen en dat het "op welke manier dan ook" aan de Verenigde Staten moet worden toegevoegd.
De Groenlandse premier Múte Egede zei daarop dat het eiland "niet te koop is" en "Groenland van de Groenlanders is". De Deense minister-president onderstreepte die boodschap. Groenland is een zelfstandig gebied binnen het koninkrijk Denemarken. Het eiland ongeveer dezelfde status als Aruba binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Alle Groenlanders zijn officieel Deens burger, maar het eiland heeft wel zelfbestuur.
De uitspraken van Trump en de bijkomende media-aandacht lijken vooralsnog geen politieke verschuivingen te veroorzaken in Groenland. De grootste partij Inuit Ataqatigiit, onder leiding van premier Egede, en de coalitiepartij Siumut halen naar verwachting genoeg stemmen om aan de macht te blijven. Ook binnen de grootste oppositiepartij zal weinig veranderen, denkt hoogleraar Scandinavische taal en cultuur Henk van der Liet van Universiteit van Amsterdam.
"Deze drie belangrijkste partijen zijn niet gediend van de uitspraken van Trump en zijn daarin eensgezind", zegt hij tegen NU.nl. Ook onder de bevolking in Groenland lijkt weinig enthousiasme voor Trumps voorstel. Zo blijkt uit recent onderzoek dat 85 procent van de Groenlanders geen onderdeel van de VS wil worden.
Waar de internationale discussie vooral lijkt te gaan om bij wie Groenland moet horen, gaat het in de Groenlandse politiek juist om onafhankelijkheid. "De vraag is nooit geweest óf ze meer autonomie willen, maar vooral hoe die eruit moet zien", zegt Van der Liet. Volledige zelfstandigheid is in Groenland bijna onmogelijk, omdat Denemarken ieder jaar 500 miljoen euro subsidie aan het eiland betaalt. Dat is goed voor ongeveer de helft van de begroting.
"Groenland heeft zelf niet de middelen om op dezelfde voet door te gaan zonder steun van Denemarken", vervolgt de hoogleraar. "Dan zou het eiland ver achterop raken op het gebied van sociale voorzieningen, zoals scholen en ziekenhuizen."
Daarom willen de partijen niet volledig loskomen van Denemarken, maar vragen ze vooral om "baas in eigen huis te zijn". "Ze willen gelijkwaardige partners zijn, met wederzijds respect", aldus Van der Liet.
De partijen hebben dus eenzelfde doel, maar willen dat op een andere manier bereiken en spreken op een andere manier tot de kiezers. Zo spelen de coalitiepartijen vooral in op het belang van de Groenlandse cultuur en natuur. "En dat spreekt aan, want de bevolking hecht een grotere waarde aan de tradities en gebruiken dan aan geld", vertelt Van der Liet.
De grootste oppositiepartij pleit daarentegen wel voor betere banden met de VS. "Maar samenwerken betekent natuurlijk niet opgeslokt worden", zegt Van der Liet. "Afspraken zouden op voorwaarden van de Groenlanders gemaakt moeten worden." Maar de hoogleraar verwacht dat Groenland terughoudend zal zijn in afspraken maken met Trump. "Hij is te onvoorspelbaar en dat brengt veel onzekerheid met zich mee."
Maar wat is dan wél de invloed van Trump op de verkiezingen? Dankzij alle media-aandacht voelt een nieuwe coalitie zich mogelijk gesterkt om druk op Denemarken uit te oefenen voor meer autonomie.
"En als de Denen niet gevoelig zijn voor het sentiment van de Groenlanders, is het niet gek dat Groenland op den duur toch toenadering gaat zoeken tot de Verenigde Staten", besluit Van der Liet. Zo werkt de media-aandacht van Trump als een drukmiddel voor Groenland.
Source: Nu.nl algemeen