Als vandaag de Tweede Kamer met een motie het Europees Herbewapeningsplan afwijst, kun je ter verdediging van het gebrek aan verdediging zeggen: zo ging het vaker. En dat klopt. Interne verdeeldheid plus kruidenieren dat we koopmanschap noemen, is zeg maar traditie.
‘Rampjaar 1672’ was geen ramp geweest als het leger zich op de invasie van Frankrijk, Engeland en de Duitse bisdommen had voorbereid. In plaats daarvan was het decennia om handel en groei gegaan. Na de vrede van 1678 werd de krijgsmacht weer kapotbezuinigd, waarop het Franse leger in 1795 over Nederland heen walste. Een eeuw geleden, tegenover een zich tot de tanden bewapenend Duitsland, knepen vredesprofeten en begrotingszeloten de Nederlandse defensiebegroting af. Op 10 mei 1940 was het leger zwak, de luchtafweer oud en de politiek verbijsterd over zoveel weerloosheid.
Over de auteur
Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant. Luyten presenteerde Buitenhof en werkte zes jaar in Afrika. Ook schreef ze onder meer Het geluk van Limburg en de biografie Moederland, de jonge jaren van Máxima Zorreguieta. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Het is een belangrijke week voor de veiligheid van Europa. Volodymyr Zelensky in Ryad, Oekraïne aan de onderhandelingstafel. Mark Rutte naar Washington. En de Tweede Kamer debatteert weer over het herbewapeningsplan ReArm Europe van commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Toen vorige week de stemmen staakten, waren drie coalitiepartijen tegen.
PVV, BBB en NSC verzetten zich bovendien tegen 3,5 miljard euro steun aan Oekraïne, die premier Dick Schoof donderdag toezegde op de Eurotop. Vicepremiers Mona Keijzer (BBB) en Fleur Agema (PVV) klaagden dat ze niets wisten van die 3,5 miljard euro (in het hoofdlijnenakkoord staat ‘onverminderde steun aan Oekraïne’, het bedrag is gelijk aan dat van 2024). Geert Wilders eist evenveel miljarden voor een lagere energierekening en vollere beurs voor zijn ‘gewone Nederlander’. (Nu zijn achterban waarde hecht aan Europese veiligheid, wurmt Poetin-fan Wilders zich zo naar een uitweg.)
Europa’s herbewapening van 800 miljard stuit op een afkeer van gedeelde schulden: de vermaledijde eurobonds die 150 miljard moeten leveren. Harald Benink legde uit dat die afwijzing ideologisch is (tegen Europa of tegen de EU), en anders irrationeel. Gezamenlijk geld ophalen van de kapitaalmarkt betekent volgens de Tilburgse hoogleraar leningen met lager risico en dito rente. Het is een illusie dat landen die individueel duurder lenen geen probleem zijn voor het geheel. Zodra Italië of Frankrijk failliet dreigt te gaan, moeten ze tegen veel hogere kosten worden gered om opnieuw te voorkomen dat de euro uiteen klettert.
Maar nee. Pieter Omtzigt, man van cijfers en in steen gebeitelde geloofsartikelen, is tegen gezamenlijke schulden. Een aanval op Riga of Warschau hindert minder dan een euro te veel naar Rome of Madrid. Terwijl Rusland zijn wapenproductie opschroeft en onafgebroken Oekraïne bombardeert, verzandt hier het debat in spreadsheets en verkeerd begrepen eigenbelang over begrotingsdiscipline.
Voorheen wist Nederland zijn boekhouderslogica gedekt door grotere broeders. Oostenrijk, Zweden en Denemarken - samen met Nederland de ‘vrekkige vier’ – weigerden tijdens corona een herstelfonds te financieren met EU-leningen. Duitsland chaperonneerde Nederland tijdens de eurocrisis in het verzet tegen Europees schuldenpapier. In die landen is doorgedrongen dat uitzonderlijke bedreigingen vragen om uitzonderlijke oplossingen. Ze pleiten voor Europese financiering van een Europese defensie.
Nederland, het waant zich graag de kleinste van de groten, is nu niet eens de kleinste van kleinen. Afwijzen van een Europees plan voor herbewapening plaatst Nederland buiten de orde. Naast Hongarije.
Politici die claimen ‘de Nederlander op één’ te zetten, leveren hem uit aan de cynische machtslust van Trump en Poetin. Zoals Arnout Brouwers terecht constateerde: het is oorlog in Europa. In die situatie zijn er geen keuzen zonder risico’s. Een bijkomend voordeel is er gelukkig ook. Op het bordspel ‘Wie is het - de ware patriot?’ liggen al aardig wat portretten op de grond.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant