Veel jongeren weten niet wat ze precies inademen als ze vapen, bleek maandag uit onderzoek van Trimbos. NU.nl-lezers vroegen zich af of vapen anders is dan roken. Volgens longartsen zijn ook vapes "zeer verslavend en schadelijk", zeggen ze tegen NU.nl.
"Vapen is niet schadelijker dan roken, maar is op zijn eigen manier ook gevaarlijk", stelt Danielle Cohen. Zij is longpatholoog bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).
Bij het roken van een sigaret worden meer dan zeventig schadelijke stoffen verbrand, die je vervolgens inademt. Bij vapen verdampen andere schadelijke stoffen. "Daarnaast bevat de vape een gloeidraad die gevaarlijke stoffen kan lekken." Voorbeelden daarvan zijn lood, chroom en nikkel, vertelt longarts Wanda de Kanter. Zij werkt in het in kanker gespecialiseerde Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam.
"Vapen is beslist niet veiliger. Het is extreem verslavend en bevat een hoge dosis nicotine", zegt De Kanter. Beide experts spreken over longontstekingen en ernstige astma-aanvallen bij kinderen. Volgens Cohen slaan kinderartsen al langer alarm. "Zij zien onder meer klaplongen en longbloedingen bij kinderen die veel vapen en bij wie geen andere oorzaak van dat ziektebeeld is gevonden."
Vapen heeft naast de fysieke schade ook mentale effecten. Depressie, angst- en paniekaanvallen en slapeloosheid komen vaker voor bij vapende jongeren. De Kanter spreekt ook van "veranderingen in het DNA van mensen die veel vapen".
Hoewel het illegaal is voor minderjarigen, kunnen jongeren makkelijk aan vapes komen. Dat kan via dealers op straat, in tabakswinkels en vooral ook online. "Een groot deel van de vapes wordt via Snapchat-kanalen verkocht. Daar is de jeugd natuurlijk heel actief op en Snapchat-dealers maken daar misbruik van", zegt Cohen.
Veel vapes komen uit China. Volgens De Kanter weet niemand precies wat er in die illegale vapes zit. "De inhoud wordt niet gecontroleerd, maar er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat er cadmium (een stof die bij de winning van zink vrijkomt, red.) en cannabis in kan zitten. Ook is in de urine van vapers weleens radioactief materiaal gevonden."
Er is wel een lijstje op te sommen. "Maar de stoffen in een vape variëren per merk en type", benadrukt De Kanter. De basisvloeistof zorgt voor een specifieke smaak. Daarnaast zit er vaak nicotine en/of nicotinezout in. Dat zout zorgt ervoor dat het lichaam de nicotine sneller opneemt. Verder kunnen extra smaakstoffen worden toegevoegd, die vaak longproblemen veroorzaken. Tot slot zijn vaak schadelijke chemische stoffen en metalen toegevoegd.
Toch vapet 25 procent van de jongeren in de leeftijd van twaalf tot en met zestien jaar, zegt De Kanter. Van hen stapt twee derde uiteindelijk over op sigaretten. Dat veel jongeren vapen, komt volgens Cohen mogelijk door het uiterlijk. "Daarin onderscheidt de vape zich van een sigaret. Het is echt gericht op jongeren die op hun leeftijd logischerwijs gevoelig zijn voor groepsdruk. Bovendien vertoont de jeugd vaker experimenteel gedrag."
In Nederland geldt sinds 1 januari van dit jaar een verbod op de verkoop van vapes en e-liquids met een smaakje, zoals cola, perzik, suikerspin of mango. Alleen de smaak van tabak is toegestaan. Op die manier probeert de overheid het gebruik onder jongeren terug te dringen, maar dat werkt volgens de longartsen nog niet.
"De oude handhavingssystemen zijn gericht op fysieke verkoop. Toezichthouder NVWA moet nu ook nog handhaven bij online verkooppunten, en die komen en gaan gigantisch snel", zegt Cohen. "De opgave is enorm, want er wordt massaal tegen de wet in gehandeld."
Dat de vapes een groot probleem vormen voor jongeren is al langer bekend. Staatssecretaris Vincent Karremans (Jeugd, Preventie en Sport) presenteert woensdag een actieplan. "Het is belangrijk dat we inzetten op stoppen met vapen", vindt Cohen. "Want hoe langer een kind vapet, hoe definitiever en onherstelbaarder de schade."
Source: Nu.nl algemeen