De afgelopen weken domineerden onderhandelingen over vrede in Oekraïne het nieuws. Maar over het slagveld zelf horen we juist heel weinig. De afgelopen weken en maanden stonden vooral in het teken van grote verliezen en een tergend langzaam verschuivende frontlinie.
Allereerst: waar staan we na ruim drie jaar oorlog? Na een razendsnelle opmars van de Russen in de eerste maanden verzandde de oorlog na ongeveer een jaar in een patstelling in Oost-Oekraïne waar het sindsdien niet meer uit is gekomen. Het gebied dat Rusland momenteel bezet beslaat iets minder dan het gebied van de vier Oekraïense regio's Kherson, Zaporizhzhia, Donetsk en Luhansk. Die regio's heeft Moskou illegaal geannexeerd, al lukte het tot op de dag van vandaag niet om ze geheel in te nemen.
De afgelopen twee jaar veroverden de Russen langzaam kleine delen van Oekraïne, maar de frontlinie schoof amper op. Ook de laatste weken is de Russische voortgang op het slagveld zeer beperkt. De Russische inspanningen richtten zich de afgelopen maanden vooral op de stad Pokrovsk, enkele tientallen kilometers ten westen van Donetsk.
De Russische president Vladimir Poetin heeft inmiddels geaccepteerd dat zijn troepen ten koste van heel veel soldaten heel weinig voortgang boeken, concluderen experts van het Institute for the Study of War (ISW) in hun dagelijkse analyses. De dramatische verliezen aan het front kunnen "op elk moment" verminderd worden als Poetin daartoe zou besluiten, stellen ze.
Deze brute strategie werd duidelijk in de opmars richting Pokrovsk. In iets minder dan een jaar tijd wisten Russische troepen op dit punt in de frontlinie ongeveer 40 kilometer te winnen, ten koste van duizenden soldaten. Poetin neemt dit volgens het ISW voor lief en is overgeschakeld op een strategie van de lange adem.
Oekraïne, dat al sinds het begin van de oorlog zwaar in ondertal is, kreeg deze week meerdere klappen te verduren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde aan dat hij alle militaire hulp aan Oekraïne voorlopig pauzeert. Volgens ISW-experts zal de frontlinie niet direct "instorten", maar de Amerikaanse beslissingen kunnen voor serieuze problemen op het slagveld zorgen. Het Kremlin kondigde al aan de militaire pauze van de VS "maximaal" uit te willen buiten.
Later zei Trump ook geen inlichtingen met Oekraïne meer te delen. Die inlichtingen stelden Oekraïne in staat om op effectieve wijze Russische doelen te raken. Ook waren de Amerikaanse inlichtingen cruciaal om Russische drone- en raketaanvallen te kunnen onderscheppen. Het ISW verwacht dat Rusland het aantal luchtaanvallen fors zal opschroeven.
Direct nadat Trump had bekendgemaakt de militaire hulp aan Oekraïne te pauzeren, vuurde Rusland tientallen raketten en honderden drones af. Ook de dagen erna werd Oekraïne bijna dagelijks bestookt met drones en raketten vanuit Rusland. In de nacht van vrijdag op zaterdag werd het Oekraïense energienetwerk zwaar onder vuur genomen door de Russen, meldt persbureau AP.
En dan is er ook nog het Oekraïense offensief in de Russische grensregio Kursk. In augustus vorig jaar staken Oekraïense troepen de Russische grens over, waarna ze tientallen dorpen op Russisch grondgebied innamen. Zo'n 200.000 Russische inwoners werden uit het gebied geëvacueerd.
Momenteel zouden er nog altijd tienduizenden troepen in Kursk met de Russische strijdkrachten aan het vechten zijn. Maar het offensief resulteerde nooit in langdurige bezettingen door Oekraïne. De situatie in de grensregio is bovendien de afgelopen dagen fors verslechterd, meldt persbureau Reuters. De Oekraïense troepen zouden volledig omcirkeld zijn, waardoor hun aanvoerlijnen zijn onderbroken.
De opties in Kursk lijken daarom voor Oekraïne beperkt: de troepen zullen zich moeten terugtrekken of overgeven. Beide opties zijn onaantrekkelijk, omdat de operatie in Kursk vooral bedoeld was om de Oekraïense onderhandelingspositie tijdens vredesbesprekingen te versterken.
De situatie op het slagveld is grotendeels afhankelijk van de beslissingen die in het Witte Huis worden genomen. Oekraïne heeft de eigen defensie-industrie de afgelopen jaren fors uitgebreid, maar om helemaal zelfvoorzienend te zijn, is het land voorlopig nog afhankelijk van buitenlandse hulp. De militaire steun van Europese bondgenoten is daarbij onmisbaar, meldt het ISW.
Intussen lijken de Amerikanen vooral aan te sturen op vredesonderhandelingen. Zelensky werd vorige week nog weggestuurd uit het Witte Huis, omdat hij volgens Trump "niet klaar was voor vrede", maar vrijdag kreeg Rusland een tik op de vingers. De Amerikaanse president dreigde met "grootschalige sancties" omdat Rusland Oekraïne momenteel zwaar onder vuur neemt. Ook Poetin zal dus op zijn tellen moeten passen.
Niemand weet of het op korte termijn tot vredesonderhandelingen komt. Maar tot die tijd zal zowel Kyiv als Moskou alles op alles zetten voor een optimale onderhandelingspositie. Met mogelijk nog vele doden tot gevolg.
Source: Nu.nl algemeen