Op een noodtop in Brussel hebben de leiders van 26 EU-lidstaten een nieuw steunpakket voor Oekraïne goedgekeurd. Hongarije weigerde. De regering van de pro-Russische premier Viktor Orbán ging wel akkoord met plannen om de Europese defensie-uitgaven flink op te schroeven.
Aanvankelijk werd gedacht dat het tweede gedeelte van de top, over steun aan Oekraïne, nachtwerk zou worden. Groot struikelblok waren protesten van Hongarije en Slowakije, twee landen die sceptischer tegenover die hulp staan (en met een vriendelijkere blik naar Rusland kijken) dan de rest van de EU.
Dat Hongarije niet aan boord kon worden gebracht, is pijnlijk voor de EU. Zeker nu het Europese blok zich aan tafel probeert te knokken om mee te praten over de beëindiging van de Oekraïne-oorlog en de toekomst van Oekraïne.
Leiders stonden onder grote druk om eensgezindheid uit te stralen, omdat de VS zijn eigen pad trekt en duidelijk maakt dat Europa geen prioriteit meer is voor Washington. De VS bevroor eerder deze week alle militaire hulp en inlichtingenhulp aan Oekraïne.
Met de Hongaarse weigering is het waarschijnlijker dat het zwaartepunt voor Europese steun aan zal komen te liggen bij een soort 'coalitie van bereidwillige landen', zoals recent voorgesteld door de Britse premier Keir Starmer, dan onder de vlag van de EU.
Het lijkt erop dat er donderdag niet lang is geprobeerd om Hongarije over de streep te trekken in Brussel. Premier Orbán had de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, al op voorhand laten weten dat hij geen conclusies wilde trekken aan het einde van de top.
Uiteindelijk wisten de andere EU-landen Slowakije wel te overtuigen, door te beloven dat land te steunen in een beroep op Oekraïne om de doorvoer van Russisch gas te hervatten. Slowakije is daar sterk van afhankelijk. Sinds Oekraïne eind vorig jaar besloot de kraan dicht te draaien, zit Bratislava met een probleem.
Volgens EU-diplomaten bleef het Hongaarse verzet zo vastbesloten, dat de 26 overige EU-lidstaten rond 20.15 uur een slotverklaring met een aankondiging van extra steun aan Oekraïne goedkeurden. Zonder Hongarije dus.
De EU-leiders wisten het in grote lijnen wel unaniem eens te worden over een voorstel van Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, 'Herbewapen Europa' gedoopt, dat tot defensie-investeringen met een totale waarde van 800 miljard euro moet leiden. Het is nog niet duidelijk of er nog aan dat plan is gesleuteld.
Een andere belangrijke ontwikkeling op dat front vond eerder deze week plaats in Berlijn. Daar werden de partijen CDU/CSU en SPD het eens over een versoepeling van het schuldenplafond in de Duitse grondwet. Die moet honderden miljarden euro's vrijmaken voor defensie en infrastructuur. CDU/CSU en SPD onderhandelen momenteel over het vormen van een nieuwe Duitse regering.
Het zorgde voor een vreemde situatie in Brussel. Het normaal fiscaal conservatieve Duitsland was nu juist een van de landen die aandrongen op een lossere omgang met de schuldenlast, terwijl anderen tegenstribbelden.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky was donderdag ook naar Brussel gekomen om het deel van de top over Oekraïne bij te wonen. Von der Leyen beloofde hem al voor aanvang van de top dat de EU zijn land zal blijven steunen.
Voor Zelensky staat later op de avond ook nog een ontmoeting met NAVO-baas Mark Rutte op het programma, ook in de Belgische hoofdstad. Eerder op de dag ontmoette hij ook de Belgische koning Phillipe.
De top is formeel nog niet voorbij: de regeringsleiders en staatshoofden sluiten de praatsessies af met een diner. Daarna praten ze de pers bij over wat ze zijn overeengekomen.
Source: Nu.nl algemeen