President Donald Trump houdt dinsdagavond zijn eerste grote toespraak in het Amerikaanse Congres sinds zijn herverkiezing. Amerika-correspondent Maral Noshad Sharifi blikt vooruit, met speciale aandacht voor de tot nu toe onzichtbare oppositie.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Maral. Omdat Donald Trumps tweede termijn nog maar net begonnen is, is zijn toespraak geen officiële State of the Union. Wat kunnen we vanavond wel verwachten?
‘Trump zelf zei gisteren dat het ‘groots’ gaat worden. Sommigen vrezen dat hij gaat aankondigen uit de Navo te stappen, maar daarover is nog niets substantieels gelekt. Persbureau Reuters meldt dat het zou gaan over de mineralendeal met Oekraïne. Het gaat in ieder geval een lange avond worden; Trump heeft de ruimte gereserveerd tot tegen half 12 ’s avonds, zo’n tweeënhalf uur dus.
‘Hij gaat natuurlijk heel erg opscheppen over wat hij allemaal heeft bereikt in de zes weken dat hij weer president is, en hoeveel beter het volgens hem gaat sindsdien. Hij zal zeggen dat hij corruptie heeft aangepakt door al die ontslagen bij de overheid. En dat minder migranten de grens oversteken, waardoor drugscriminaliteit daalt en het land dus veiliger is.
‘Ik denk dat we ook meer duidelijkheid krijgen over de oorlog in Oekraïne. Het is duidelijk dat het klaar is met de loyaliteit die de Amerikanen de afgelopen jaren hebben getoond, en dat Trump Poetin meer omarmt dan Zelensky. Het is de vraag of Trump na de ruzie van afgelopen vrijdag een verzoeningspoging gaat doen. Hij heeft tijdens de campagne steeds gezegd dat hij de oorlog in één dag zou beëindigen, dus voor hem is het ook nadelig als het nu niet gebeurt.’
‘Er zal ook meer duidelijkheid komen over de importtarieven voor Canada, Mexico en China die vandaag zijn ingegaan. Die landen zitten nu in onzekerheid over de gevolgen, en je ziet ook dat de markten er slecht op reageren. Veel onderzoeken wijzen uit dat de handelsoorlog iedere Amerikaan zo’n 1.200 dollar per jaar kan kosten. Andersom zullen Canada, Mexico en China de VS ook aanpakken, dat kan invloed hebben op de export van Amerikaanse producten. Er zijn nog veel vraagtekens over hoe dit beleid zal uitpakken.’
De Republikeinse handen krijgt Trump naar verwachting wel op elkaar. Kunnen we van de oppositie nog vuurwerk verwachten?
‘Ik ben benieuwd hoe de Democraten zich gaan gedragen in de zaal. Er is veel kritiek op het feit dat het maatschappelijk middenveld zich zo rustig heeft gehouden sinds Trump, en dat de Democraten niet met een reactie zijn gekomen op alles wat Trump heeft gedaan. En dat is nogal wat: Amerika’s buitenlandpolitiek is volledig gedraaid, duizenden ambtenaren zijn ontslagen en Trump heeft met verschillende landen een handelsoorlog ontketend. De Democraten zijn in paniek en vragen zich af hoe ze het beste kunnen reageren. Ik ben benieuwd wat we daarvan gaan meekrijgen.
‘Tijdens Trumps State of the Union in 2020 verscheurde Nancy Pelosi, destijds de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, demonstratief zijn speech. Ze nam toen een moment om kritiek te uiten, terwijl ze met Trump en de vicepresident op het podium stond. De speech stond vol leugens, zo verklaarde ze haar daad achteraf. Ik ben benieuwd of de Democraten nu van zich laten horen. In de jaren van Biden als president kon hij vaak rekenen op boegeroep vanuit de radicaal-rechtse flank van de Republikeinen.
Zijn er nog andere manieren voor de Democraten om hun onvrede te uiten?
‘Ja, aan de hand van de gasten die ze uitnodigen. Daarmee laten ze zien welke thema’s voor hen belangrijk zijn. Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, zat de Oekraïense ambassadeur in het Congres, op uitnodiging van first lady Jill Biden. Dit jaar hebben de Democraten al gezegd dat ze ontslagen overheidsmedewerkers zullen meenemen, als kritiek op de regering van Trump.’
Het is niet voor het eerst dat Trump het Congres toespreekt. Wat kunnen we leren van de toespraken uit zijn eerste ambtstermijn?
‘Het komt vaker voor dat presidenten cijfers noemen die niet blijken te kloppen, maar Trump staat erom bekend dat hij de werkelijkheid aan de lopende band naar zijn hand zet. Naarmate hij de overheid meer naar zijn hand zet met het aanstellen van loyalisten, zal er minder verzet komen tegen die onjuiste informatie. Het zal me niet verbazen als dat vanavond opnieuw gebeurt.
‘Toch zal Trump zijn best moeten doen om alle Republikeinen te overtuigen, omdat de partij een heel smalle meerderheid heeft in het Huis van Afgevaardigden. Tegelijkertijd gaat Trump de afgelopen weken minder vaak dan zijn voorgangers te rade bij het Congres. Dat hij daar helemaal niet mee bezig is, toont ook zijn autoritaire karakter. En het lukt hem om zijn mening door te drukken, want ook de voorheen gematigde Republikeinse voorzitter van het Huis, Mike Johnson, doet gewoon wat Trump zegt.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant