De Verenigde Staten staken per direct hun militaire steun aan Oekraïne. Dat heeft het Witte Huis maandagavond bevestigd tegenover Amerikaanse media. Het zou gaan om een ‘tijdelijke pauze’. Wat ervoor nodig is om die pauze te doorbreken, is onduidelijk.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Volgens een woordvoerder van het Witte Huis zal de stopzetting van de Amerikaanse steun duren tot president Zelensky en Oekraïne bewijzen zich ‘te goeder trouw in te zetten’ voor vrede. Wat dat laatste concreet inhoudt, is nog onduidelijk.
Kort na de dramatische aanvaring met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis, waarbij Donald Trump hem ondankbaarheid verweet, trekken de Verenigde Staten de stekker uit hun steun aan Oekraïne. Onmiddellijk, voor onbepaalde tijd. De Oekraïense verdedigingsoperatie is daarmee in grote onzekerheid gestort.
Zo’n miljard dollar aan wapens en munitie blijven in de VS op de plank liggen. Dat geldt tevens voor honderden miljoenen aan eerder toegezegde financiële steun, bedoeld om aanvullend Amerikaans wapentuig mee aan te schaffen. Een ‘pauze’, aldus het Witte Huis, geen ‘permanente beëindiging’.
‘President Trump is gericht op vrede, onze partners moeten datzelfde doel hebben’, verklaarde een woordvoerder van de president maandagavond tegenover verschillende Amerikaanse media. ‘We pauzeren en herzien onze steun om te bepalen of die bijdraagt aan een oplossing.’
Een ongekende diplomatieke rel heeft zo een onthutsend vervolg gekregen. Vrijdag was Zelensky in Washington om een akkoord te tekenen dat Oekraïense bodemschatten uitruilt tegen Amerikaanse steun. Het kwam er nooit van. Een ontmoeting vooraf met Trump en vicepresident JD Vance, in het bijzijn van de media, ontaardde in een snoeiharde woordenwisseling.
Samen openden de twee Amerikanen de aanval op de Oekraïense president. Zelensky, die in ruil voor de grondstoffen vraagt om Amerikaanse bescherming tegen Rusland, zou zijn ‘onderhandelingspositie’ overschatten. ‘Je hebt de kaarten niet’, aldus Trump.
De Oekraïense president vertrok met lege handen. Eerder opperden Republikeinen dat Zelensky zijn excuses moet aanbieden en het akkoord alsnog moet ondertekenen. Trump zelf schreef in een verklaring dat Zelensky kon terugkomen ‘als hij klaar is voor vrede’.
Afgelopen weekend kwamen Europese leiders met Zelensky in Londen bijeen voor een spoedoverleg. Zij hoopten de VS te kunnen vermurwen met een alternatief vredesplan. Maar nu, vóór dat zover is, escaleert Trump de crisis al naar een nieuw niveau.
De Amerikaanse president zet een oude bondgenoot onder grote druk om te buigen naar zijn wil. Zonder Amerikaanse wapensteun, weet Trump, zal het belegerde Oekraïne snel tegen tekorten aanlopen.
Zelensky’s positie is weinig benijdbaar. Ook als hij de huidige versie van het akkoord zou ondertekenen – indien dat inderdaad is wat Trump beoogt – dan krijgt hij alsnog geen garantie op blijvende Amerikaanse steun.
Intussen lonkt Trump openlijk naar de Russische autocraat Vladimir Poetin. Hoewel Trump de democratisch verkozen Zelensky regelmatig wegzet als ‘dictator’, weigert hij over Poetin datzelfde te zeggen. Bij een eerste vredesoverleg, tussen Amerikaanse en Russische vertegenwoordigers in Riyad, zat Zelensky niet aan tafel.
De vrees in Europa, en Oekraïne in het bijzonder, is dat de Russen zich zonder Amerikaanse veiligheidsgaranties niet zullen houden aan een eventueel vredesverdrag. Vrijdag in het Witte Huis wuifde Trump die gedachte weg. ‘Ze respecteren mij.’
Zelensky stelde na zijn overleg met Europese leiders zondag, onderweg naar zijn thuisland, dat een vredesdeal met Rusland ‘heel, heel ver weg is’. Daarop reageerde Trump uiterst verbolgen, uren voor hij zijn besluit wereldkundig maakte.
‘Dit is de slechtste uitspraak die Zelensky kon doen’, aldus Trump op zijn eigen platform Truth Social. ‘En Amerika zal dit niet veel langer tolereren.’ Miljardair Elon Musk, die deze dagen fungeert als Trumps rechterhand, sloot zich aan bij de president: ‘Zelensky wil een oneindige oorlog.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant