Het systeem om kwetsbare kinderen te beschermen tegen mishandeling vertoont structurele tekortkomingen. Dat bleek maandag tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer over het drama met het Vlaardingse meisje dat ernstig mishandeld werd door haar pleegouders.
‘Als het systeem niet verandert en signalen van onveiligheid niet op de juiste plek terechtkomen, kan dit weer gebeuren’, zei Sander van de Koot, hoofd operatiën van de politie-eenheid Rotterdam.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en Inspectie Justitie en Veiligheid oordeelden in januari snoeihard over de rol die de jeugdbescherming en betrokken pleegzorgorganisatie hadden gespeeld in de zaak van een inmiddels 11-jarig meisje. In 2022 was zij ondergebracht bij pleegouders in Vlaardingen. In mei vorig jaar bracht haar pleegvader haar zwaargewond naar het ziekenhuis. Inmiddels worden hij en zijn partner verdacht van zware mishandeling van haar en nog drie pleegkinderen.
De zaak heeft geleid tot veel beroering. Niet alleen vanwege de ernst van de mishandelingen – het meisje werd in een kooi opgesloten en zal de rest van haar leven intensieve zorg nodig hebben – maar ook omdat bleek dat jarenlang duidelijke signalen waren gemist.
Al in 2021 deden twee jongens melding van mishandeling, nadat ze uit het pleeggezin waren gehaald. Toch werden het meisje en haar zus een jaar later bij hetzelfde Vlaardingse stel ondergebracht. Vanaf 2022 deden het meisje en ook haar moeder herhaaldelijk melding van mishandeling, maar ook naar hen werd niet geluisterd.
In de hoorzitting wilden Kamerleden van betrokken instanties weten hoe dit heeft kunnen gebeuren en wat er moet veranderen. Duidelijk werd maandag dat er vaak te veel organisaties betrokken zijn. Daardoor wordt informatie niet adequaat gedeeld en grijpt op cruciale momenten niemand in. Ook blijken jeugdbeschermings- en pleegzorgorganisaties te veel te leunen op het oordeel van de individuele werknemers.
Politiechef Van de Koot vertelde hoe agenten in december 2023 het meisje met zichtbaar letsel aantroffen in een supermarkt in Vlaardingen. Ze vertelde hen dat ze werd mishandeld door haar pleegouders. Maar een gedragswetenschapper van de betrokken jeugdbeschermingsorganisatie Willem Schrikker verzekerde de politie er telefonisch van dat het meisje vaker dingen zei die niet klopten en dat haar pleegmoeder haar later kwam ophalen.
De politie deed een melding van de tekenen van mishandeling bij Veilig Thuis. De verwondingen van het meisje zijn daarna niet verder onderzocht.
‘Op zulke momenten zou nog dezelfde dag een hulpverlener ter plekke moeten komen om met ons naar een gezin te gaan, om te kijken wat er aan de hand is’, aldus Van de Koot. ‘In plaats daarvan lijkt veel informatie die wij doorgeven over onveiligheid van kinderen verloren te gaan in de bureaucratie.’
Veilig Thuis heeft in december 2023 de politiemelding ontvangen, zegt Judith Westereng, beleidsmanager bij Veilig Thuis Rotterdam. ‘Maar omdat de jeugdbeschermingsorganisatie al handelde, vertrouwden wij op hun professionaliteit.’ Ze benadrukte daarbij dat Veilig Thuis niet de wettelijke bevoegdheid heeft om kinderen zelf te spreken.
De Tweede Kamer wil weten waarom de meisjes toch bij het gezin geplaatst werden, na de eerdere meldingen van de twee jongens over deze pleegouders. Dat kwam, zei bestuurder Esther Reinhard van pleegzorgorganisatie Enver, omdat bij het onderzoek naar die zaak mishandeling niet bewezen werd.
In deze zaak bleek het ‘desastreus’ dat de pleegzorgmedewerker te close was geworden met het gezin. ‘Wij hebben hem te weinig gecontroleerd’, gaf Reinhard toe. Zo kon de medewerker de pleegouders de hand boven het hoofd houden en werd er niet ingegrepen, ook niet na de vele signalen dat er iets niet pluis was.
‘We moeten strakker toezicht houden en meer interne checks uitvoeren’, zei Reinhard. ‘En we moeten beter luisteren naar het kind.’ De medewerker is op non-actief gesteld.
De betrokken jeugdbeschermer van de William Schrikker Stichting rook wel al eerder onraad. In de zomer van 2023 wilde zij het meisje uit het pleeggezin halen. ‘Maar de medewerker heeft de rug niet recht gehouden en heeft zich door anderen laten overtuigen dat het wel meeviel met de onveiligheid’, zei bestuurder Pim van Uchelen. ‘Wij hebben verschrikkelijk gefaald.’
De les is volgens hem dat als professionals een situatie verschillend beoordelen, er moet worden ‘doorgepakt’. De pleegzorgmewerker en de jeugdbeschermer zijn te lang blijven steggelen, en ‘daardoor was de aandacht voor het kind weg’. Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de kwestie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant