is tv-recensent voor de Volkskrant.
Het is een treffende en pijnlijke scène: advocaat en hoogleraar Liesbeth Zegveld die op Station Amsterdam Centraal tevergeefs voorbijgangers aanspreekt. Ze verzamelt handtekeningen voor een oproep aan premier Schoof om het internationaal recht in Gaza na te leven. Maar niemand heeft tijd. De meesten staan Zegveld niet eens te woord. Ze wuiven haar vraag weg of schudden hun hoofd. Bij de zoveelste poging blijven drie mannen met Arabische en/of islamitische roots wél staan. En: ze willen tekenen.
De kunst van het wegkijken, zoals de titel van de Tegenlicht-aflevering luidt, we beheersen haar allemaal. Zondag richtten de makers hun lens op Gaza, waar nog maar weinig overeind staat en meer dan 62 duizend Palestijnen werden gedood, onder wie veel kinderen. Hoe kan het dat de wereld bij deze vernietiging weg kan blijven kijken, vragen de makers zich af. Hoelang kunnen we het internationaal recht nog negeren? En waarom lijkt het alsof we niet hebben geleerd van Srebrenica?
Met het bestand tussen Israël en Gaza is het verhaal van de mensenrechten niet voorbij, stelt Tegenlicht. Er geldt een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof voor de Israëlische premier Netanyahu en zijn oud-minister Gallant. Bovendien is het bestand uiterst wankel. Sinds zondag blokkeert Israël opnieuw alle invoer van hulpgoederen naar Gaza. Israël beweert dat Hamas het Amerikaanse voorstel om het staakt-het-vuren te verlengen niet heeft geaccepteerd.
Tegenlicht volgde een half jaar lang mensen die wel in actie komen. Zoals docent en onderzoeker Alma Mustafić, die lesgeeft over genocidepatronen. We zien haar met studenten op pad in het land dat ze als kind ontvluchtte: Bosnië en Herzegovina. En we zien haar, tijdens een van haar trainingen op Instituut Clingendael, de oren wassen van diplomaten, beleidsmakers en politici. Genocide is een langdurig proces, vertelt ze, en begint met verdeeldheid, wij en zij. Het discrimineren en dehumaniseren van de ander. En het eindigt met massamoorden.
‘Stilzitten is ook wegkijken’, zegt Zegveld, die ook door Tegenlicht werd gevolgd. In de rechtbank houdt ze de Nederlandse regering medeverantwoordelijk voor schendingen van het internationaal oorlogsrecht in Gaza. Nederland leverde onderdelen van F35-vliegtuigen aan Israël. Het hof oordeelde dat Nederland daarmee moet stoppen.
Sinds Donald Trump vrijdag tegenover de Oekraïense president Zelensky de term Derde Wereldoorlog gebruikte en de vernederde Zelensky het Witte Huis uitzette, zit de schrik er in Europa goed in. Zelf noemde de Amerikaanse president de verbijsterende gang van zaken in de Oval Office ‘great television’. Al dagen buigen duiders zich op die televisie over wat zich tussen de presidenten heeft afgespeeld. Wat betekent dit voor de rest van de wereld?
Tegenlicht legt ondertussen de vinger op de zere plek door Nederland te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid. Want hoe kunnen we van anderen eisen dat ze het internationaal recht handhaven als we dat zelf ook niet doen?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns