Vrijdag escaleerde een ontmoeting tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse president Donald Trump. Sindsdien stapelen de reacties en politieke ontwikkelingen zich op. Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen sinds vrijdagavond.
Vrijdagavond: Zelensky en Trump ruziën bij ontvangst in het Witte Huis
Een ontmoeting tussen president Zelensky en president Trump in het Witte Huis loopt volledig uit de hand. Zelensky vertrekt vervroegd, de persconferentie wordt afgelast en er wordt geen enkel akkoord bereikt.
Zelensky was naar Washington afgereisd om een overeenkomst te tekenen over de Amerikaanse toegang tot Oekraïense grondstoffen. In ruil hiervoor wil hij Amerikaanse toezeggingen zoals betrokkenheid bij een eventuele vredesregeling met een vredesmacht. Door de ruzie wordt de deal niet getekend.
Zaterdagmiddag: Rutte roept Zelensky op band met Trump te herstellen
NAVO-chef Mark Rutte zegt dat Zelensky een manier moet vinden om de banden met de Amerikaanse president te verbeteren. Rutte noemt de mislukte ontmoeting in het Witte Huis "ongelukkig" en benadrukt Trumps eerdere steun aan Oekraïne. Rutte zegt ook dat Trump bereid is zich in te zetten voor een duurzame vrede in Oekraïne.
Zaterdagavond: Zelensky ontmoet Starmer, akkoord over grote lening
De Britse premier Keir Starmer ontvangt Zelensky op 10 Downing Street. Hier ondertekenen de twee landen een militaire leenovereenkomst ter waarde van 2,74 miljard euro. De lening moet uiteindelijk worden terugbetaald met winsten uit bevroren Russische tegoeden. Zelensky noemt het "echte gerechtigheid". Hij schrijft op sociale media dat de oorlog die Rusland begon, ook door Rusland moet worden betaald. Starmer verzekert dat het VK Oekraïne "zo lang als nodig is" zal steunen.
Zondagochtend: Europa komt samen voor geplande top
In Londen komen Europese leiders samen voor de top Securing Our Future. De bijeenkomst stond al op de agenda, maar krijgt extra gewicht door de ruzie tussen Zelensky en Trump. Europese landen zijn bang dat ze buitenspel worden gezet. Ze vrezen dat de Amerikaanse regering zonder hen met Rusland onderhandelt over vrede in Oekraïne.
Onder de aanwezigen zijn de Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Starmer, de Poolse premier Donald Tusk en NAVO-topman Rutte. Ook de Nederlandse premier Dick Schoof en meer dan tien andere Europese leiders staan op de gastenlijst. Namens de EU nemen commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese Raad António Costa deel. Rond 15.00 uur arriveert ook Zelensky.
Zondagochtend: VK, Frankrijk en Oekraïne werken aan vredesplan
Het VK en Frankrijk werken samen met Oekraïne aan een vredesplan, dat later met de VS wordt besproken. Mogelijk sluiten een of twee andere landen later ook nog aan. Starmer bespreekt het plan met Trump, Zelensky en Macron. Hij noemt het "een belangrijke stap voorwaarts" na de ruzie tussen Trump en Zelensky.
Macron benadrukt dat de focus nu op een blijvende vrede moet liggen. Volgens Starmer moet Oekraïne sterk blijven, zowel op het slagveld als aan de onderhandelingstafel. Europese veiligheidsgaranties en Amerikaanse steun zijn cruciaal voor het bereiken van vrede.
Zondagavond: Starmer kondigt 'Europese coalitie van bereidwilligen' aan
Na afloop van de top in Londen kondigt Starmer de oprichting van een "coalitie van bereidwilligen" aan. Deze coalitie moet werken aan een Europees vredesvoorstel en toezien op de naleving van een toekomstig staakt-het-vuren. "Europa moet het zware tilwerk doen", zei hij over de afwikkeling van de Oekraïneoorlog. Volgens Starmer staat het continent op een "kruispunt in zijn geschiedenis".
Ook na een vredesakkoord wil de coalitie de Oekraïense verdediging blijven versterken, onder meer via de defensie-industrie. Starmer benadrukt dat samenwerking met de VS belangrijk blijft: "De VS is geen onbetrouwbare bondgenoot. Geen twee landen zijn zo nauw verbonden als de onze."
Zondagavond: Verhalen over wapenstilstand doen de ronde
Frankrijk en het VK zouden werken aan een beperkt staakt-het-vuren van een maand voor in Oekraïne. Macron zegt dat een staakt-het-vuren van een maand een goede manier is om een beeld te krijgen van de Russische intenties. Het bestand zou gelden voor de oorlogvoering in de lucht en op zee en voor aanvallen op energie-infrastructuur. Maar niet voor de strijd op de grond.
Volgens de Franse president is een volledig staakt-het-vuren moeilijk te handhaven vanwege de omvang van de frontlijn. Het plaatsen van Europese troepen kan pas plaatsvinden wanneer Rusland en Oekraïne een gedetailleerd akkoord hebben bereikt. "We willen vrede, maar niet tegen elke prijs en zonder garanties", zegt Macron.
Maar maandag zwakt het VK dit plan wat af. "Er liggen verschillende opties op tafel, die nog verder besproken moeten worden met de VS en Europese partners. Maar een wapenstilstand van een maand is niet overeengekomen", vertelt een woordvoerder van premier Starmer.
Source: Nu.nl algemeen