Ze was twee decennia het gezicht van 5 december, maar moest het afgelopen jaar verstek laten gaan vanwege haar gezondheid. Zondagavond overleed presentatrice Dieuwertje Blok op 67-jarige leeftijd, zo maakte haar echtgenoot maandag bekend.
is kunstredacteur van de Volkskrant en schrijft over fotografie.
Was het mogelijk om níét vertederd te raken als Dieuwertje Blok de aan de tv gekluisterde kinderen (en hun ouders) verwelkomde voor een nieuw, veilig, betoverend en toch beetje spannend avontuur van tien minuten? Als ze, in aanloop naar pakjesavond, met grote regelmaat Het Sinterklaasjournaal presenteerde, in de studio gezeten tussen stapels onuitgepakte cadeautjes, op alledaagse, aimabele toon.
Wie werd níét, zoals de hoofdpiet en al zijn assistenten, een beetje verliefd op de vrouw met de sprekende ogen en het ferm krullende zwarte haar dat, sinds ze in 2001 bij Het Sinterklaasjournaal begon, allengs met meer grijze lokken werd getooid?
De kijkers van Het Sinterklaasjournaal, het jaarlijkse hoogtepunt op tv in aanloop naar 5 december, blijven verweesd achter, nu Dieuwertje Blok op 67-jarige leeftijd is gestorven. Eind januari had Blok zelf al laten weten dat de kanker waaraan ze leed was teruggekeerd en dat ze haar werk als presentatrice definitief moest neerleggen.
Niet meer die milde, geruststellende toon en de relativering van de organisatorische problemen bij de Sint waarvan Het Sinterklaasjournaal trouw verslag deed. Niet meer het gevoel dat ze naast de kleine kijker op de bank zat, in plaats van in de studio.
Blok overleed aan de gevolgen van kanker, die zich in 2023 openbaarde. Ze liet zich behandelen. Moest, toen het eerste aanvalsplan onvoldoende resultaat had, haar neus laten amputeren. Sprak, na die ingrijpende operatie, welgemoed over haar prothese, over de ‘bionic woman’ die ze was geworden. Maakte zich eind 2024, ‘een klotejaar’, op om haar werk als presentator, bij NTR Podium, weer op te pakken. Totdat ze iets later openbaarde dat de ziekte was uitgezaaid en dat ze definitief zou stoppen met werken.
Generaties tv-kijkers zijn bij de publieke omroep opgegroeid met de aanwezigheid van de in Nederhorst den Berg geboren Blok. De ‘zwartkopjes van Blok’, werden zij en haar zus in het dorp genoemd. Haar moeder was Joods, dook onder in de oorlog en verloor talrijke familieleden. Religie definieerde Bloks levenshouding niet. ‘Mijn Joodse achtergrond is slechts een onderdeeltje van mijn leven, het staat absoluut niet op de voorgrond’, vertelde ze in 1996 in een interview met KRO’s TV Studio.
Lees ook dit indringende interview dat Nathalie Huigsloot vorig jaar met Dieuwertje Blok had. ‘66 jaar heb ik mijn uiterlijk mee gehad, daar heb ik veel profijt en plezier van gehad, en nu moet ik een operatie ondergaan die verminkend is.’
Bij de katholieke omroep maakte de atheïst Blok, na de mavo en de havo, haar debuut op televisie. Ze werd omroepster, in een tijd dat het nog gebruikelijk was dat omroepen hun programma’s kort, meestal door een aantrekkelijk geachte vrouw, lieten introduceren.
Ze presenteerde meerdere programma’s bij de KRO, stapte over naar de VARA, eind jaren tachtig gevolgd door een destijds opzienbarende transfer naar de commerciële zender RTL-Véronique. Haar eigen talkshow daar werd bij gebrek aan succes voortijdig van het scherm gehaald.
Blok keerde na enige tijd terug in het oude nest, de KRO, waar ze met Rocky Tuhuteru duopresentator werd van het actuele praatprogramma Ontbijt TV. Ze voelde zich, verklaarde ze in 1994 in TV Studio, enigszins in de luwte meer op haar gemak. ‘Ik heb een beetje angst aan de top te staan. Ik hoef niet het hoogste te bereiken. Een vreselijke positie. Ik verschuil me graag achter een collectief.’
Ze maakte talrijke programma’s voor radio en tv, werd op Radio 1 vaste invaller voor Mieke van der Weij bij de populaire Tros Nieuwsshow, later Nieuwsshow (mede gepresenteerd door Bloks echtgenoot Peter de Bie), en het cultuurprogramma Desmet Live van de Humanistische Omroep. Ze gebruikte haar bekendheid om zich in te spannen voor goede doelen als Vluchtelingenwerk, de Hartstichting en het Wereld Natuur Fonds. En nam, opmerkelijk gezien haar eerder uitgesproken geringe betrokkenheid bij het Jodendom, zitting in de raad van toezicht van Een Ander Joods Geluid. Die organisatie staat kritisch tegenover de bezetting van Palestijnse gebieden door Israël.
Lezersoproep
Kinderen, ouders en zelfs grootouders heeft Dieuwertje Blok jarenlang vertederd en aan de buis weten te kluisteren tijdens Het Sinterklaasjournaal. Wat is uw mooiste herinnering aan Dieuwertje Blok? Laat het ons weten in maximaal 200 woorden. Stuur uw brief met de titel ‘Dieuwertje Blok’ naar brieven@volkskrant.nl
Vermoedelijk zal Blok evenwel vooral de geschiedenis ingaan als het ontwapenende boegbeeld van NTR’s Sinterklaasjournaal, waarmee zij in 2021 werd onderscheiden met een Ere Zilveren Nipkowschijf. Van 2011 tot en met 2023 presenteerde ze het zonder onderbreking. ‘In de ogen van kinderen die nog twijfelen (over Sinterklaas - red.) zie je die prachtige twinkeling, je ziet dat ze nog niet helemaal zijn geland in de realiteit’, zei ze in 2004 in de NCRV-Gids. ‘Dat is zo heerlijk, dat is eigenlijk iets waar ik zelf naar terug kan verlangen. Heimwee naar het niet-weten.’
Toen ze ziek werd, besloot ze de regie over de berichtgeving die ze als bekende Nederlander niet kon ontlopen zelf ter hand te nemen. Met schroom nam ze contact op met Volkskrant Magazine om te vertellen over haar aanstaande neusamputatie, die bij publicatie, eind april 2024, overigens al was uitgevoerd. In het interview met Nathalie Huigsloot doorbrak ze menig taboe over de fysieke gevolgen van de kanker en de naargeestige gedachten die haar in het begin, ‘vooral ’s nachts, de nachten zijn het ergst’, besprongen: ‘Ik wil niet meer leven. Ik kan er niet mee leven, mensen gaan me raar aankijken, ik word lelijk, niemand houdt meer van me, ik walg van mezelf.’
Tegelijk onderging ze de dreiging van de kanker met morbide humor. De angst voor uitzaaiingen bleef, want ze had na de operatie slechts ‘garantie tot aan de neus’. Ze haalde een strofe aan uit een liedje van de Limburgse band Rowwen Hèze. Daarin zingt voorman Jack Poels over iemand die in de kist ligt. Blok, groot fan van de band: ‘We gaan allemaal met de neus omhoog.’ Ze slaat lachend met haar hand op tafel: ‘Maar ik niet.’
Van medelijden moest Blok, in december 2024 mede vanwege haar ‘verbindende kracht’ benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau, niets hebben. ‘Je mag best huilen om me. Maar doe het even in je eigen tijd.’
3x Dieuwertje Blok
‘Aan mijn moeders kant was er alleen nog mijn opa, oma en een neef. That’s it. En veel foto’s van mensen die er niet meer zijn.’
Blok over haar Joodse familie. 28/9/1996, in TV Studio
‘Ik wilde al heel lang vrijwilligerswerk doen. (...) Ik heb uiteindelijk bewust gekozen voor Vluchtelingenwerk. Iets betekenen voor mensen die onderdrukt zijn of vervolgd worden.’ 2004, NCRV-Gids
‘Ik zie het nu als een avontuur. 66 jaar heb ik mijn uiterlijk mee gehad, daar heb ik veel profijt en plezier van gehad, en nu moet ik een operatie ondergaan die verminkend is.’ April 2024, Volkskrant Magazine
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant