Meer weten? Lees hier al onze artikelen over de oorlog in Oekraïne.
‘We voelen ons in Europa gesteund’. Dat heeft de Oekraïense leider Zelensky zondagavond gezegd, na afloop van de top in Londen. Kort na een bezoek aan koning Charles liet de president via Telegram voor het eerst van zich horen. Hij sprak van ‘een mate van Europese eenheid die lange tijd niet is gezien’.
Eerder vandaag kwamen wereldleiders in Londen samen voor een ingelaste top over Oekraïne. Onder meer voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, bondskanselier Olaf Scholz van Duitsland en premier Dick Schoof namen deel. Na afloop presenteerde de Britse premier Starmer een opzet tot een vierpuntenplan dat Oekraïne de komende tijd moet helpen in de strijd tegen Rusland.
‘We werken allemaal samen om een basis te vinden voor samenwerking met Amerika, voor vrede en gegarandeerde veiligheid’, reageerde Zelensky vanavond. Starmer benadrukte eerder vandaag al dat het belangrijk is dat de Oekraïense leider en Europese bondgenoten samen blijven optrekken met Washington.
Daarin was hij niet de enige: meerdere landen drongen volgens premier Schoof vandaag aan op verzoening met Trump, na het diplomatieke fiasco van vrijdag. ‘Er is natuurlijk wel aangedrongen op het feit dat de verhouding tussen Oekraïne en Amerika van groot belang is, en dat die verhoudingen weer moeten worden hersteld’, zei Schoof daarover.
Maartje Geels
Direct na de Londense top over Europa en Oekraïne heeft de Oekraïense leider Volodymyr Zelensky een bezoek gebracht aan koning Charles. Hun ontmoeting vond plaats in Sandringham House, een van de buitenverblijven van de koninklijke familie in Norfolk. Het was niet de eerste ontmoeting tussen de twee: Zelensky schudde Charles in 2023 al eens de hand.
Toeschouwers hadden zich rondom het landhuis verzameld in afwachting van Zelensky. Een aantal had Oekraïense vlaggen meegenomen, schrijft de BBC. De zender meldt dat de Oekraïense leider tijdens het uur durende bezoek een ‘warm onthaal’ werd gegeven. De locatie van het bezoek is opmerkelijk: staatshoofden worden normaal gesproken op Buckingham Palace in Londen ontvangen.
Dat stond in schril contrast met zijn werkbezoek aan Washington op vrijdag. Daar mondden onderhandelingen over een mineraaldeal tussen de Verenigde Staten en Oekraïne uit in ruzie, waarbij Zelensky verbaal in een hoek werd gedreven door de Amerikaanse president Trump en zijn rechterhand JD Vance.
Het bezoek van Zelensky komt overigens voor Trumps tweede staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk en het eerste bezoek van zijn tweede termijn. Vorige week overhandigde de Britse premier Starmer Trump in Washington een uitnodiging uit naam van de koning. Wanneer dat werkbezoek plaatsvindt, is nog niet bekendgemaakt.
De Schotse oppositiepartij SNP heeft Starmer opgeroepen de uitnodiging in te trekken, na het fiasco in het Oval Office. Een online petitie om het bezoek te annuleren, heeft inmiddels 80 duizend handtekeningen.
Maartje Geels
Europa moet zich dringend richten op herbewapening. Dat was de boodschap van voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, na afloop van het overleg met Europese partners. ‘Het is van het grootste belang dat we de uitgaven opvoeren, het is belangrijk dat we ons voorbereiden op het ergste’, zei ze na afloop van de ‘Londen-top’.
Om dat te bewerkstelligen, moeten de Europese lidstaten voldoende ‘fiscale ruimte’ krijgen om hun defensie-uitgaven voor langere tijd op te schroeven. De veiligheid van Europa hangt ervan af, zo benadrukte ze. Een ‘globaal plan voor de herbewapening van Europa' zal worden voorgelegd tijdens de speciale EU-top, die komende donderdag wordt gehouden.
Volgens Navo-baas Mark Rutte hebben verscheidene landen tijdens de top extra investeringen in defensie aangekondigd. Nederland heeft vooralsnog geen concrete toezeggingen op dit gebied gedaan, zei premier Dick Schoof na afloop desgevraagd. ‘Ik heb geen concrete bedragen genoemd, geen concrete toezeggingen gedaan’, citeert ANP hem. Wel is het volgens hem ‘onvermijdelijk’ dat politiek Den Haag hierover gaat praten.
Maartje Geels
Er komt een coalitie van landen die Oekraïne zullen beschermen bij een eventueel vredesakkoord met Rusland. Dat heeft de Britse premier Keir Starmer gezegd na afloop van een speciale Oekraïnetop in Londen. Binnen die coalitie moet Europa dragend zijn en ‘het zware werk doen’, sprak de premier. Maar hij benadrukte dat dit niet zonder hulp van de Verenigde Staten kan.
Volgens hem is er onder meer gesproken met Frankrijk over een plan om ‘een einde te maken aan de gevechten’. Het doel daarvan, zo stelde Starmer, moet zijn om ‘Oekraïne in de sterkst mogelijke positie te krijgen’.
Het plan bestaat uit een viertal punten. Zo moet de militaire hulp naar Oekraïne op gang worden gehouden en moet ervoor worden gezorgd dat het land zelf deelneemt aan eventuele vredesbesprekingen. Komt het tot een vredesakkoord, dan zal de coalitie van partners er alles aan doen om een nieuwe Russische invasie in de toekomst te voorkomen.
Tijdens de persconferentie liet de Britse premier nadrukkelijk de deur naar samenwerking met de VS openstaan. Gevraagd naar het optreden van de Amerikaanse leider Trump en zijn rechterhand JD Vance van vrijdag, suggereerde Starmer dat dit niet de schoonheidsprijs verdiende. Maar hij voegde desgevraagd toe dat de Verenigde Staten nog altijd geen onbetrouwbare partner zijn.
‘We staan op een kruispunt: het is geen moment meer van praten, maar van handelen en leiden’, sprak Starmer. ‘We moeten ons achter een nieuw gemeenschappelijk plan scharen en de VS moeten daar ook aan meewerken’.
Maartje Geels
In Londen zijn wereldleiders gearriveerd voor de ingelaste top over Oekraïne. Onder meer voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, bondskanselier Olaf Scholz van Duitsland en premier Dick Schoof van Nederland nemen deel aan de top. President Volodymyr Zelensky van Oekraïne kwam gisteren al aan in Londen en heeft daar inmiddels gesproken met zowel de Britse premier Keir Starmer als met koning Charles.
De top is in Lancaster House in het centrum van Londen en wordt georganiseerd op initiatief van het Verenigd Koninkrijk. De grote Europese landen zijn aanwezig, net als de EU en Navo-topman Mark Rutte. Premier Justin Trudeau en de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan zijn er als vertegenwoordigers van twee Navo-lidstaten ook bij.
De Baltische staten zijn tot hun eigen ongenoegen niet uitgenodigd. Premier Starmer heeft wel met de leiders van die landen gebeld en zijn excuses aangeboden. Een volgende keer zullen ook zij worden uitgenodigd, aldus Starmer.
Joram Bolle
De Finse autoriteiten hebben de olietanker Eagle S vrijgegeven, het schip dat wordt verdacht van de beschadiging van een stroomkabel in de Oostzee. Het onderzoek aan boord van het schip is afgerond. Acht bemanningsleden worden verdacht van vernieling en verstoring van de communicatie, aldus de politie. Drie van hen mogen het land niet verlaten.
De beschadiging van de zogeheten Estlink 2 maakt onderdeel uit van de inmiddels lange reeks aan veronderstelde sabotageacties bij stroom- en datakabels in de Oostzee. De stroomkabel, die Finland en Estland met elkaar verbindt, raakte eind vorig jaar beschadigd, vermoedelijk door een anker dat bewust over de zeebodem is gesleept. De Eagle S werd kort daarna in beslag genomen door de Finse autoriteiten.
De olietanker, die vaart onder de vlag van de Cookeilanden, was onderweg vanuit Rusland en behoort vermoedelijk tot de Russische schaduwvloot. Met die vloot van naar schatting zeshonderd tot zevenhonderd tankers, grofweg een kwart van het wereldwijde totaal, omzeilt Rusland het westerse prijsplafond op Russische olie. De schepen worden vanwege de reeks beschadigingen aan stroom- en datakabels ook in verband gebracht met de ‘hybride oorlog’ van Rusland tegen het Westen.
Nu het onderzoek op het schip is afgerond, hebben de Finse autoriteiten bepaald dat de Eagle S uit Finland mag vertrekken. Het schip wordt onder begeleiding van een patrouillevaartuig naar internationale wateren geëscorteerd. De politie zegt te verwachten dat de rest van het strafrechtelijke onderzoek eind april is afgerond.
Thom Canters
De Poolse premier Donald Tusk vindt dat Europa in militair opzicht ‘zelfredzaam’ moet zijn. ‘Het is nogal paradoxaal [...] dat 500 miljoen Europeanen 300 miljoen Amerikanen vragen om hen te beschermen tegen 140 miljoen Russen’, aldus Tusk voorafgaand aan zijn vertrek naar Londen voor de Oekraïne-top met westerse bondgenoten.
De Amerikaanse president Donald Trump en zijn gevolg hameren er de laatste tijd op dat Europa zijn eigen boontjes moet doppen als het aankomt op veiligheid. Tusk is het daarmee eens. ‘Een Europa dat zich bewust is van zijn geopolitieke potentieel en zijn status als een supermacht, zal geen alternatief zijn voor de Verenigde Staten, maar de meest gewilde bondgenoot.’
Tusk riep daarom op tot hogere defensieuitgaven, als ‘een aanvullende verzekeringspolis’. Er zouden bovendien meer Europese troepen gestationeerd moeten worden aan de oostflank van de Navo, bij de landen die grenzen aan Rusland: Finland, de Baltische staten en Polen zelf.
Overigens zegt Tusk er niet op uit te zijn de trans-Atlantische relatie bij het grofvuil te zetten. Hij vindt dat Europa nog altijd naar een ‘zo nauw mogelijk bondgenootschap’ met de VS moet streven, ook nu de positie van Trump over de oorlog in Oekraïne ‘niet zo duidelijk is’. Het Italiaanse plan om een top tussen de EU en de VS te organiseren om de plooien glad te strijken kon ook op zijn steun rekenen.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni riep na de aanvaring tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Trump op tot zo’n top. Ook Meloni is vandaag aanwezig in Londen. Bij aankomst op 10 Downing Street zei ze dat het ‘zeer, zeer belangrijk’ is te voorkomen dat ‘het Westen verdeeld raakt’ over Oekraïne. Volgens haar kunnen Italië en het Verenigd Koninkrijk een brugfunctie vervullen tussen de VS en de rest van Europa.
De conservatieve Meloni houdt er goede banden op na met Trump, die haar onlangs nog een ‘geweldige leider’ noemde. De Italiaanse sprak recent op het conservatieve Amerikaanse congres CPAC. Gisteren belde ze met Trump over de top van vandaag.
Thom Canters
Voorafgaand aan de top in Londen over de oorlog in Oekraïne, heeft de Britse premier Keir Starmer herhaald dat Europa veiligheidsgaranties nodig heeft van de Verenigde Staten bij een mogelijk vredesakkoord. ‘Poetin is niet te vertrouwen’, aldus Starmer, die waarschuwt dat de Russische president iedere kans zal aangrijpen om weer aan te vallen.
De Oekraïense noodzaak voor Amerikaanse veiligheidsgaranties bij een eventueel vredesakkoord stond centraal bij de explosieve ontmoeting tussen Volodymyr Zelensky en Donald Trump in het Witte Huis vrijdag. Nadat de Oekraïense president stelde dat Poetin niet op zijn woord geloofd mag worden, beet vicepresident JD Vance hem toe dat het respectloos was om de Amerikanen zo de les te lezen.
Gevraagd naar de live-ruzie tussen de Oekraïense en Amerikaanse president zei Starmer tegen de BBC dat Zelensky in zijn ogen niets verkeerd heeft gedaan. Tegelijkertijd zei hij erin te geloven dat Trump uit is op een ‘duurzame vrede’.
Starmer is zondag de gastheer van een top van westerse leiders over Oekraïne. Onder meer Nederland, Duitsland en Frankrijk zijn uitgenodigd. Ook Canada en Turkije zijn uitgenodigd, evenals Navo-chef Mark Rutte, EU-president António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben volgens Starmer binnen Europa het voortouw genomen bij het ontwikkelen van een plan om de oorlog tot een einde te brengen. Dat plan moet binnenkort aan de VS gepresenteerd worden. Starmer heeft eerder gezegd bereid te zijn troepen te leveren voor een vredesmacht in Oekraïne, maar alleen als de VS daarvoor garant staat.
Starmer vertrok eerder deze week al naar het Witte Huis met de boodschap dat de VS veiligheidsgaranties moeten geven voor een vredesakkoord. Tijdens zijn ontmoeting met Trump gaf de Amerikaanse president te kennen dat grondstoffendeal met Oekraïne gezien moet worden als een Amerikaanse veiligheidsgarantie omdat het land dan een commercieel belang heeft bij vrede. Na de diplomatieke implosie tussen Trump en Zelensky is het onduidelijk of die deal nog definitief gesloten zal worden.
Thom Canters
Lees hier ook: Europa staat ‘onvoorwaardelijk’ achter Oekraïne, maar wat zegt dat zonder concrete toezeggingen?
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft na zijn harde confrontatie vrijdag met de Amerikaanse president Donald Trump steun gekregen van zijn Europese bondgenoten. Zowel de Britse premier Keir Starmer als de Franse president Emmanuel Macron maakten duidelijk volledig achter de Oekraïense zaak te staan.
Zelensky arriveerde zaterdag in Londen voor een Oekraïnetop die zondag wordt gehouden in Lancaster House. Hij werd bij een bezoek aan premier Starmer in diens ambtswoning in Downing Street 10 door juichende omstanders verwelkomd en door Starmer omhelsd.
Starmer zei dat Zelensky de onwankelbare steun heeft van de Britse natie in zijn streven naar een duurzame vrede voor het land. ‘Wij staan naast u, naast Oekraïne, voor zo lang als nodig is.’ Zelensky dankte Starmer en het Britse volk voor hun steun en vriendschap. Morgen heeft hij vooraf aan de top een ontmoeting met koning Charles.
President Macron riep intussen op tot kalmte na de ruzie vrijdag in het Witte Huis tussen Trump en Zelensky. Tijdens die ontmoeting dreigde Trump de Amerikaanse steun voor Oekraïne in te trekken, ten gunste van een door Trump gewenst haastig bestand met Rusland dat door zowel Oekraïne als de Europese Unie wordt gevreesd.
Macron sprak zaterdag met zowel Trump als Zelensky, alsmede met premier Starmer, voorzitter van de Europese Raad António Costa en NAVO-baas Mark Rutte, met het oog op de Londense top en een ingelaste EU-top donderdag over de Europese steun aan Oekraïne.
‘Ik denk dat iedereen alle opgewonden gemoederen opzij moet zetten, zijn kalmte moet hervinden en respect en dankbaarheid moet betonen, zodat we weer vooruit kunnen. Het is te belangrijk wat er op het spel staat’, zei Macron in een interview met Franse zondagskranten.
Zelensky is volgens Macron bereid de dialoog met de VS te herstellen, inclusief de deal waarin de VS meeprofiteert van Oekraïense bodemschatten. Macron twijfelt er niet aan dat het de lotsbestemming van de VS is naast Oekraïne te staan’. ‘Amerikanen moeten begrijpen dat het intrekken van de steun aan Oekraïne niet in hun belang is.’
Redactie
Hongarije en Slowakije dreigen de ingelaste EU-top over Oekraïne van komende donderdag te ontregelen. De premiers Viktor Orbán en Robert Fico waarschuwen dat de leiders het niet eens zullen worden als andere lidstaten Oekraïne blijven steunen in de oorlog tegen Rusland, juist nu voortzetting van de Amerikaanse steun steeds onzekerder wordt.
De twee dwarsliggers zeggen in een brief aan António Costa, voorzitter van de Europese Raad, dat het zinloos zou zijn om tot een gezamenlijk standpunt over steun aan Oekraïne te komen. Als dat plan wordt doorgezet zal de EU te kijk staan als een verdeeld huis, aldus Orbán. Hongarije en Slowakije blokkeerden en vertraagden al meermalen Europese financiële en militaire steunpakketten voor Oekraïne.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock spoorde de Europese landen intussen aan meer geld vrij te maken voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Hiervoor moeten de financiële regels van de EU maar ook die van Duitsland worden opgerekt. Baerbock zei dit in reactie op de ruzie in het Witte Huis tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Amerikaanse president Donald Trump.
NAVO-chef Mark Rutte riep Zelensky zaterdag op de banden met Trump weer aan te halen, na hun ‘ongelukkige’ ontmoeting vrijdag in het Witte Huis. ‘Het is belangrijk dat president Zelensky een manier vindt om zijn relatie met de Amerikaanse president en het hogere Amerikaanse leiderschapsteam te herstellen’, zei Rutte tegen de BBC. Hij heeft Zelensky na de aanvaring met Trump al twee keer gesproken.
Redactie / ANP
Na het fiasco van zijn bezoek aan het Witte Huis is de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vandaag in het Verenigd Koninkrijk. Daar heeft hij een overleg met de Britse premier Keir Starmer, dat niet gepland stond. Het vindt plaats in Downing Street 10, de ambtswoning van de Britse premier.
Voordat Zelensky deze week afreisde naar Washington was Starmer al op bezoek bij Trump. Net als de Franse president Macron wil Starmer Trump ervan overtuigen om een Europese troepenmacht te steunen, die na een eventueel akkoord met Rusland de vrede moet bewaken in Oekraïne.
Bij zijn bezoek nam Starmer een handgeschreven brief mee van koning Charles om Trump uit te nodigen voor een staatsbezoek. Alom werd dat geïnterpreteerd als het paaien van Trump: normaal gesproken krijgen Amerikaanse presidenten slechts één uitnodiging voor een officieel staatsbezoek, dat Trump in zijn eerste termijn al heeft volbracht.
Het gesprek tussen Zelensky en Starmer vindt voorafgaand plaats aan een grotere top met Europese regeringsleiders die zondag wordt gehouden in Londen, op uitnodiging van Starmer. Bij die top zijn ook Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Turkije, Nederland, Noorwegen, Polen, Spanje, Finland, Zweden, Tsjechië en Roemenië aanwezig. Ook Navo-secretaris-generaal Mark Rutte en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zijn zondag in Londen.
Centraal staat de vraag hoe Europa Oekraïne kan blijven steunen, ook zonder mogelijke steun van de VS. Op 6 maart vindt er een top plaats in EU-verband, waarbij alle regeringsleiders aanwezig zijn. Daar zal hetzelfde vraagstuk worden behandeld.
Joram Bolle
Russische drones hebben een medische faciliteit getroffen en brand veroorzaakt in Charkiv, de op een na grootste stad van Oekraïne. Dat meldt de burgemeester van de stad Ihor Terekhov. Ook zijn er volgens hem verschillende andere doelen getroffen.
Terekhov zei niets over mogelijke slachtoffers. Hij meldde verder dat drones ook een gebied in de buurt van een tankstation en een gebouw in de buurt van een flat raakten.
Regionaal gouverneur Oleh Syniehubov zei dat alle aanvallen plaatsvonden in centrale wijken van de stad en dat de hulpdiensten op verschillende locaties aan het werk waren.
Reuters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontmoet vandaag zijn Amerikaanse collega Donald Trump in het Witte Huis. De twee spreken elkaar rond 17.00 uur Nederlandse tijd, meldt de Oekraïense krant Pravda op basis van informatie van het kantoor van Zelensky. De Oekraïense president zal naar alle waarschijnlijkheid zijn handtekening zetten onder een grondstoffendeal. Ook zal hij met Trump spreken over hoe een duurzame vrede er in Oekraïne uit moet komen zien en welke rol de VS daarin eventueel zullen spelen.
De afgelopen dagen zijn al details over de grondstoffendeal tussen de VS en Oekraïne naar buiten gekomen. Het zou gaan om een ‘raamwerk’ waarin Oekraïne toezegt dat het 50 procent van alle toekomstige inkomsten die het land haalt uit het winnen van waardevolle grondstoffen in een ‘wederopbouwfonds’ stopt. De VS moeten ook toegang krijgen tot dat fonds, maar onduidelijk is nog hoeveel zij daaruit mogen gaan halen. Zelensky wil in ruil daarvoor Amerikaanse veiligheidsgaranties, maar Trump heeft die tot nu toe geweigerd en vindt dat Europa die moet bieden.
De afgelopen weken ontstond er twijfel over Amerika’s positie in de oorlog. Trump versterkte de diplomatieke banden met Rusland en leverde kritiek op Zelensky door hem onder meer ‘een dictator’ te noemen. Na een ontmoeting met de Britse premier Keir Starmer zei Trump gisteren echter dat hij zich niet kon herinneren Zelensky een dictator te hebben genoemd. Ook sprak de president zijn bewondering uit voor ‘de moed van het Oekraïense leger’ en zei hij ernaar uit te kijken om Zelensky te ontmoeten. Over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne, zei Trump: ‘Het zal heel snel gebeuren of helemaal niet.'
Yassin Boutayeb
Generaal Sergej Sjojgoe, de secretaris van de Russische veiligheidsraad en voormalig (van november 2012 tot mei 2024) minister van Defensie, is vrijdag geland in Beijing. Dat hebben Russische staatsmedia bekendgemaakt. De Rus zal er de Chinese president Xi Jinping en de minister van Buitenlandse Zaken, Wang Yi, ontmoeten.
Het bezoek volgt op het telefoongesprek dat Xi en de Russische president Vladimir Poetin maandag hadden. 'China is tevreden met de positieve inspanningen van Rusland en andere betrokken partijen om de crisis (in Oekraïne) op te lossen', verklaarde de Chinese leider na afloop.
Over de oorlog in Oekraïne roept China geregeld op tot vredesonderhandelingen en respect voor de territoriale integriteit van alle landen, dus ook van Oekraïne. China heeft Rusland evenwel nooit publiekelijk veroordeeld voor de invasie en het heeft zijn alliantie met Moskou versterkt.
Belga
Secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte zegt dat de bondgenoten van Oekraïne meer gaan investeren in militaire steun aan dat land. Dat meldt hij in een bericht op X, na afloop van een telefoongesprek met de Amerikaanse president Donald Trump. ‘De bondgenoten bereiden miljarden aan steun voor en willen bijdragen aan veiligheidsgaranties’, schrijft Rutte.
Onder de Navo-bondgenoten die Oekraïne bijstaan vallen ook de VS, al hangt de Amerikaanse steun sinds het aantreden van Trump aan een zijden draadje. Om zich te verzekeren van de steun van Trump, heeft Zelensky deze week ingestemd met een akkoord waarin Oekraïne een groot deel van zijn grondstoffen afstaat aan de VS. De deal is nog niet officieel beklonken, dat gebeurt hoogstwaarschijnlijk morgen in Washington DC.
Oekraïne is sinds de Russische inval, deze week drie jaar geleden, in hoge mate afhankelijk van de steun van zowel de VS als Europese landen. De Amerikanen leveren cruciaal militair materieel zoals pantserwagens, tanks en het Patriot-luchtafweersysteem, dat van levensbelang is voor de Oekraïners.
Dana Holscher
Twitter bericht wordt geladen...
De Oekraïense president Zelensky staat op de lijst van genodigden voor de ingelaste top met EU-leiders van volgende week. Dat schrijft de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, in de uitnodigingsbrief. De regeringsleiders komen op 6 maart bijeen om het te hebben over de toekomstige Europese steun voor Oekraïne.
Nu Oekraïne niet langer kan rekenen op de onwrikbare steun van de VS, voelt de EU de noodzaak om zich nog meer achter Kyiv te scharen. ‘We beleven een beslissend moment voor Oekraïne en de Europese veiligheid’, schrijft Costa bij de aankondiging van de extra top op X.
Twitter bericht wordt geladen...
Op de bijeenkomst in Brussel zullen de regeringsleiders volgens Costa belangrijke knopen doorhakken over de veiligheid van zowel Oekraïne als Europa. ‘De EU en haar lidstaten zijn bereid meer verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid van Europa’, aldus Costa.
Tijdens de top zullen de regeringsleiders naar verwachting een beslissing nemen over een plan van EU-buitenlandchef Kaja Kallas, voor extra militaire steun aan Oekraïne. Zij hoopt van lidstaten groen licht te krijgen voor de grootste Europese bijdrage aan het Oekraïense leger tot nu toe. Volgens nieuwssite Politico is met het plan een bedrag van liefst 20 miljard euro gemoeid: ongeveer eenderde van wat Europa tot dusver uitgaf aan wapens aan Oekraïne.
Jasper Daams
Noord-Korea heeft extra troepen naar Rusland gestuurd en nieuwe soldaten ingezet bij de gevechten tegen Oekraïne in de Russische regio Koersk. Dat heeft de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst donderdag bekendgemaakt. Het is niet duidelijk om hoeveel soldaten het gaat.
Begin februari meldde Zuid-Korea nog dat sinds midden januari geen enkele Noord-Koreaan werd gezien in de gevechten in Koersk. Volgens Oekraïne trokken ze zich terug na zware verliezen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky brengt zondag een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk. Dat meldt het Britse persbureau PA Media. Hij zal daar deelnemen aan een veiligheidsoverleg met verschillende Europese leiders, voorgezeten door de Britse premier Keir Starmer.
Starmer zei eerder in Londen dat hij ‘een aantal landen’ ontvangt, ‘waarmee we verder kunnen bespreken hoe we samen als bondgenoten kunnen optreden’.
De gesprekken vinden plaats nadat Starmer donderdag naar de Verenigde Staten is gereisd om met de Amerikaanse president Donald Trump te spreken. Hij hoopt Trump ervan te overtuigen Oekraïne veiligheidsgaranties te bieden als onderdeel van een vredesovereenkomst tussen Oekraïne en Rusland, die de Verenigde Staten voor elkaar proberen te krijgen.
Maandag sprak de Franse president Emmanuel Macron ook al met Trump over de kwestie. Vorige week organiseerde Macron een Oekraïne-top in Parijs, met een aantal EU-leiders en Navo-leiders.
Onder anderen de Nederlandse premier Dick Schoof en de Poolse premier Donald Tusk zijn zondag aanwezig in Londen. Europees Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen en Europese raadsvoorzitter Antonio Costa worden er eveneens verwacht. (Belga)
• Russische aanvallen met geleide bommen hebben vandaag aan vijf Oekraïners het leven gekost. Doelwit van de aanval was de stad Kostjantynivka in Donetsk, in het oosten van het land. Zeker acht anderen raakten volgens de Oekraïense autoriteiten gewond.
• Morgen zal er opnieuw een ontmoeting plaatsvinden tussen diplomaten uit de Verenigde Staten en Rusland. Dat heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov vandaag aangekondigd. De gesprekken vinden ditmaal plaats in Istanbul. Vorige week hadden delegaties overleg in Riyadh.
Russische aanvallen met geleide bommen hebben vandaag aan vijf Oekraïners het leven gekost. Doelwit van de aanval was de stad Kostjantynivka in Donetsk, in het oosten van het land. Zeker acht anderen raakten volgens de Oekraïense autoriteiten gewond.
Het verantwoordelijke hoofd van de regio zegt op Telegram dat het er alle schijn van heeft dat Rusland drie geleide bommen heeft ingezet. Hij constateert dat het aantal aanvallen op Kostjantynivka recent is opgeschroefd en dat het niet langer veilig is om in de stad te blijven. Kostjantynivka ligt op ongeveer 8 kilometer afstand van het front.
In Kramatorsk, op ongeveer een half uur rijden, zou ook een dode zijn gevallen. Daar raakten verder vijftien mensen gewond, zegt de landelijke politie. In de regio wordt nog altijd hevig gevochten. Rusland probeert door te stoten naar onder meer de stad Pokrovsk, een cruciaal knooppunt in de Oekraïense logistiek. Oekraïne zou er vandaag wel in geslaagd zijn een dorp in de buurt van de stad te bevrijden.
Hoe verloopt de strijd in Oekraïne? Een overzicht met kaarten en grafieken is hier te lezen.
Maartje Geels
Morgen zal er opnieuw een ontmoeting plaatsvinden tussen diplomaten uit de Verenigde Staten en Rusland. Dat heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov vandaag aangekondigd. De gesprekken vinden ditmaal plaats in Istanbul - vorige week hadden delegaties overleg in Riyadh.
Doel is om de diplomatieke banden tussen de landen te herstellen, in het kader van het beëindigen van de Oekraïne-oorlog, aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio. De Europese Unie en Kyiv vrezen ondertussen dat de twee landen een akkoord zullen sluiten terwijl Europa gedwongen wordt om aan de zijlijn toe te kijken.
Washington en het Kremlin trekken sinds het aantreden van president Trump naar elkaar toe. Toch zijn er wat betreft Oekraïne nog splijtzwammen. Zo zei de Amerikaanse president eerder dat de aanwezigheid van Europese vredestroepen in Oekraïne volgens zijn ambtgenoot Poetin wel bespreekbaar was. Lavrov weerlegde dat vandaag: volgens hem zou de aanwezigheid van zulke troepen Oekraïne ‘de Navo in trekken’, een scenario waar het Kremlin fel tegen gekant is.
Maartje Geels
De Russische regering werkt aan het overbrengen van zestien kinderen van Oekraïne naar Rusland en is van plan om tien kinderen te herenigen met familieleden in Oekraïne. Dat meldt staatspersbureau RIA Novosti.
Moskou en Kyiv hebben sinds de invasie van Rusland in februari 2022 verschillende uitwisselingen van kinderen uitgevoerd voor hereniging met hun families. Tot nu toe zijn 95 kinderen herenigd met hun familieleden in Oekraïne en zeventien kinderen teruggekeerd naar Rusland, zei de Russische presidentiële commissaris voor kinderrechten Maria Lvova-Belova tegen RIA Novosti.
Oekraïne zegt dat er tijdens de oorlog meer dan 19.500 kinderen naar Rusland of Russisch bezet gebied zijn gebracht zonder toestemming van familie of voogden. Rusland zegt dat de mensen zich vrijwillig lieten evacueren en dat het kwetsbare kinderen uit het oorlogsgebied beschermt.
ANP
Oekraïne heeft groen licht gegeven voor een akkoord met de Verenigde Staten over het delen van de inkomsten van grondstoffen uit Oekraïense bodem. Dat melden meerdere media, waaronder The Financial Times, op basis van anonieme Oekraïense functionarissen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft het voortduren van de militaire steun aan Kyiv afhankelijk gemaakt van een akkoord.
Trump aast al langer op Oekraïense bodemschatten, waaronder zeldzame aardmineralen als lithium en titanium. Hij heeft (ten onrechte) gesteld dat de Verenigde Staten 350 miljard dollar aan steun aan Oekraïne hebben geleverd en wilde daarom 500 miljard dollar aan grondstoffen.
Die eis zouden de Amerikanen volgens The Financial Times, dat de definitieve versie van het akkoord heeft ingezien, hebben laten varen. Daarmee zou de weg vrij zijn geweest voor Oekraïne om akkoord te gaan. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder niets te ondertekenen ‘wat door de komende tien generaties moet worden betaald’.
Oekraïne zou hebben toegezegd een fonds op te richten waarin het 50 procent van de inkomsten van de verkoop van grondstoffen zal storten. Met dat fonds moet worden geïnvesteerd in toekomstige projecten in Oekraïne. Hoe groot het Amerikaanse aandeel in het fonds wordt, staat niet in het akkoord.
Hoewel Oekraïne erop hamerde dat de VS veiligheidsgaranties in het vooruitzicht zouden stellen in ruil voor de delfstoffen, valt ook daarover niets te lezen in het akkoord. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zei onlangs dat een grondstoffendeal een garantie van de VS is ‘om zwaar te investeren in de economische toekomst’. Hij sprak over een ‘economische veiligheidsgarantie’.
Mogelijk wordt het akkoord nog deze week getekend. Twee ingewijden meldden aan persbureau Reuters dat Zelensky deze vrijdag daarvoor naar Washington zal reizen. Trump bevestigde later dat Zelensky dat van plan is. Hij zei eveneens dat hij een akkoord wil sluiten met Rusland over toegang tot diens aardmetalen. Het Kremlin zei eerder deze week al dat Rusland over meer aardmetalen beschikt dan Oekraïne, waar het de VS mogelijk van mag meeprofiteren.
Thom Canters
Lees hier ook: Kyiv zou akkoord zijn met grondstoffendeal met VS; maar rekent Trump zich niet onterecht rijk?
De Britse premier Keir Starmer heeft toegezegd per 2027 de defensieuitgaven van zijn land te verhogen naar 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De belofte komt twee dagen voor Starmers bezoek aan de Amerikaanse president Donald Trump, die wil dat Europese Navo-lidstaten meer geld aan defensie uitgeven en een grotere rol op zich nemen in de steun voor Oekraïne.
De aankondiging dat de Britse defensie-uitgaven naar 2,5 procent gaan, is niet nieuw; sinds zijn aantreden spreekt hij over een ‘rotsvaste toezegging’ van zijn regering. Tegelijkertijd weigert Starmer vooralsnog een datum op de verhoging te plakken. Eerder noemde hij het ‘niet serieus’ om ‘gewoon een willekeurige datum te kiezen’.
Nu Trump het startschot heeft gegeven voor het ‘zo snel mogelijk’ beëindigen van de oorlog in Oekraïne, beraden Europese bondgenoten van Kyiv zich op hoe ze zelfstandig de veiligheid op het continent kunnen waarborgen. ‘We moeten Oekraïne steunen, want als we geen duurzame vrede bereiken, zullen de economische instabiliteit en de bedreigingen voor onze veiligheid alleen maar groter worden’, zo verdedigde Starmer zijn besluit vandaag in het Britse Lagerhuis.
Het VK geeft op dit moment 2,3 procent van zijn bbp uit aan defensie. Om 2,5 procent te halen, moet er binnen nu en 2027 omgerekend ruim 16 miljard euro erbij. Starmer is van plan dat te bekostigen met bijna een halvering van de uitgaven aan buitenlandse hulp. ‘In tijden als deze moet de verdediging en veiligheid van het Britse volk altijd vooropstaan, aldus Starmer. Uiterlijk 2034 moet de 3 procent aangetikt worden.
De percentages waar Starmer nu over rept, komen lang niet in de buurt van de 5 procent die Trump heeft geopperd. Volgens Trump moet Europa een stuk meer uitgeven aan haar eigen veiligheid, in plaats van te profiteren van de Amerikaanse defensie-uitgaven. Bovendien heeft beweerd dat de VS 200 miljard dollar meer steun hebben gegeven aan Oekraïne dan Europa. In werkelijkheid ligt de Europese steun aan Oekraïne hoger dan die van de Amerikanen.
Thom Canters
Het Oekraïense parlement heeft vandaag een motie aangenomen die verklaart dat president Volodymyr Zelensky is verkozen tijdens ‘vrije, transparante en democratische’ verkiezingen. Gisteren, op de dag dat Rusland drie jaar geleden Oekraïne binnenviel, brachten onvoldoende parlementariërs hun stem uit.
De Amerikaanse president Donald Trump stelde recentelijk onterecht dat Zelensky een ‘dictator’ is die zonder de steun van het Oekraïense volk nog aan de macht is. De motie is te zien als een reactie op deze uiting. De ambstermijn van Zelensky liep eigenlijk in mei 2024 af, maar volgens de Oekraïense grondwet mogen er geen nieuwe verkiezingen plaatsvinden tijdens een oorlog.
Gisteren namen onverwacht 54 parlementsleden niet deel aan de stemming, onder wie 38 partijgenoten van Zelensky. Het is onduidelijk waarom zij zich gisteren van stemming onthielden. Vandaag stemden 268 van de 450 parlementsleden voor de motie, die exact dezelfde tekst heeft als de motie van gisteren.
Frank Rensen
Als de oorlog in Oekraïne nu tot een einde zou komen, kost de wederopbouw van het land meer dan 500 miljard euro. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Verenigde Naties, de Europese Commissie, de Wereldbank en Oekraïne zelf. Het bedrag is drie keer hoger dan het Oekraïense bbp van 2024.
De onderzoekers hebben geprobeerd te berekenen hoe groot de totale schade is aan onder meer de Oekraïense infrastructuur en de handelsinkomsten die het land is misgelopen door de oorlog. Alleen al voor het ruimen van het puin dat is ontstaan door Russische raketaanvallen, zal Oekraïne volgens hen zo’n 12,5 miljard euro moeten reserveren.
De publicatie van het onderzoek valt samen met besprekingen tussen de VS en Rusland over een mogelijk einde van de oorlog. Die gesprekken vonden vooralsnog plaats zonder betrokkenheid van de Europese Unie en Oekraïne zelf.
Wel onderhandelen Washington en Kyiv over Amerikaanse toegang tot zeldzame aardmetalen in Oekraïne. Het zou daarbij gaan om het leveren van militaire steun door de VS in ruil voor honderden miljarden euro’s aan Oekraïense grondstoffen. Een akkoord hierover zou nabij zijn; volgens de Oekraïense vicepremier Olha Stefanisjyna zijn ‘bijna alle belangrijke details afgerond’.
Betrokkenen vertellen Axios echter dat er in de laatste conceptversie van een mogelijk akkoord geen concrete financiële toezeggingen staan over Amerikaanse steun, alleen dat Washington ‘een verlangen heeft’ om Oekraïne ‘vrij, soeverein en veilig’ te houden.
Frank Rensen
Als het aan de Duitse minister van Financiën Jörg Kukies ligt, wordt Rusland niet meer toegelaten tot de G7, de club van belangrijkste industrielanden. Dat zei Kukies in een interview met persbureau Reuters.
De Duitse bewindsman reageert daarmee op een wens van de Amerikaanse president Donald Trump, die recentelijk opriep tot terugkeer van Rusland bij de G7. Nadat Rusland de Krim had geannexeerd in 2014, werd Rusland daarvan uitgesloten. Trump noemde dat onlangs ‘een fout’.
De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot heeft de terugkeer van Moskou tot de G7 eveneens uitgesloten. Hij noemde een Russische toetreding ‘ondenkbaar’.
‘De veroordeling door de G7 van de Russische agressie is heel duidelijk’, zei Jörg Kukies. ‘Vooral op de derde verjaardag van de brute aanval van Rusland.’
De G7-landen moeten unaniem instemmen met een voorstel tot toetreding van een land. Volgens Kukies zal Trumps voorstel de vereiste unanimiteit niet halen.
Vandaag reist de Duitse bewindsman naar Kaapstad voor een top van ministers van Financiën uit de ‘groep van 20’. De Amerikaanse minister Scott Bessent is daarbij niet aanwezig, naar eigen zeggen vanwege ‘verplichtingen in Washington’.
De economische spanningen tussen de VS en de EU zijn recentelijk toegenomen door Trumps plannen om importheffingen te introduceren op Europese goederen. Kukies wil een handelsoorlog met de VS vermijden: ‘Daar heeft niemand belang bij.’
Frank Rensen
Europa mag deelnemen aan de gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin maandag gezegd. Moskou en Washington voeren momenteel onderhandelingen in Saoedi-Arabië, maar voor Europa of Oekraïne was er tot nu geen plaats aan de onderhandelingstafel.
‘De Europeanen, maar ook andere landen, hebben het recht en de kans om deel te nemen. We zullen dit respecteren’, aldus Poetin tijdens een televisie-uitzending.
Volgens de Russische president besloten de Europese landen zelf de banden met Rusland op te zeggen na het begin van de invasie in Oekraïne drie jaar geleden. Maar volgens Poetin is de Europese deelname aan het onderhandelingsproces ‘noodzakelijk’. (Belga)
De Poolse luchtmacht heeft dinsdagochtend vliegtuigen ingezet om de veiligheid van het Poolse luchtruim te garanderen tijdens een Russische luchtaanval op Oekraïne. In heel Oekraïne klinkt het luchtalarm.
Volgens de Oekraïense autoriteiten wordt de hoofdstad Kyiv aangevallen met kruisraketten. 'Het luchtalarm houdt aan. Blijf in schuilkelders totdat het gevaar is geweken', zo zegt de militaire administratie van de regio Kyiv in een bericht op het platform Telegram. Bij de aanval raakte een 44-jarige vrouw gewond en werden diverse huizen beschadigd, zo meldde de gouverneur van de regio.
Het Russische ministerie van Defensie meldde dat er in de nacht van maandag op dinsdag 19 Oekraïense drones zijn vernietigd.
ANP, Belga
De ontmoeting tussen president Donald Trump en Emmanuel Macron in Washington heeft ‘substantiële vooruitgang’ gebracht, zo zei de Franse president maandagavond. Zo zou zijn gesproken over Amerikaanse veiligheidsgaranties voor een Europese vredesmacht die een bestand in Oekraine zou moeten bewaken.
Lees hier het volledige artikel van Frankrijk-correspondent Eline Huisman.
De Verenigde Staten zijn er niet in geslaagd om een omstreden oproep tot vrede in Oekraïne erdoorheen te krijgen bij de Verenigde Naties (VN). In de resolutie lieten de Amerikanen het na om de Russische agressie te veroordelen. Nadat Europese amendementen waren toegevoegd die dat wel deden, kon het voorstel wel op een meerderheid rekenen. De VS onthielden zich uiteindelijk van stemming.
De uitkomst van dergelijke stemmingen in de Nationale Vergadering van de VN zijn niet bindend. Wel vormen de resoluties graadmeters voor de publieke opinie op het wereldtoneel.
In de originele resolutie betreurden de VS de verliezen tijdens het ‘Rusland-Oekraïneconflict’, en riepen ze op tot een snel einde aan de oorlog en een langdurige vrede. Omdat Rusland daarin niet werd veroordeeld, voegden Europese lidstaten daar amendementen aan toe. Daarin spreken ze onder meer van een invasie, herhalen ze de VN-steun voor de ‘soevereiniteit, onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Oekraïne’.
Een meerderheid van de lidstaten heeft eveneens gestemd voor een Oekraïense resolutie die oproept tot de onmiddellijke terugtrekking van de Russische troepen uit Oekraïne. Ingewijden zeiden gisteren tegen persbureau AP dat de VS Oekraïne tevergeefs onder druk hebben gezet om de resolutie in te trekken.
Jasper Daams
Westerse leiders hebben maandag Oekraïne en president Volodymyr Zelensky een hart onder de riem gestoken door Kyiv te bezoeken. De leiders van onder andere Canada, Spanje, de Baltische staten en de Europese Unie prezen Zelensky publiekelijk.
Lees hier het volledige artikel van Stieven Ramdharie.
EU-buitenlandchef Kaja Kallas hoopt van lidstaten snel goedkeuring te krijgen voor haar plan voor extra militaire steun aan Oekraïne. Het plan behelst onder meer de levering van extra luchtverdedigingssystemen, raketten, drones, munitie en training van militairen. Kallas zei op een persconferentie na afloop van een bijeenkomst met de Europese buitenlandministers ‘brede steun' voor haar voorstel te proeven.
Nieuwssite Politico berichtte vorige week dat Kallas werkt aan het plan, ter waarde van 20 miljard euro – en mogelijk meer, aldus ingewijden. Tot dusver gaf de EU in totaal 62 miljard euro aan wapens aan Oekraïne sinds het uitbreken van de oorlog, vandaag drie jaar geleden.
Om te voorkomen dat lidstaten kunnen dwarsliggen, wil Kallas het bedrag niet uit een EU-potje halen. Zo toonde Hongarije zich in het verleden al eens een sta-in-de-weg voor steun aan Kyiv. In plaats daarvan worden individuele bijdragen van lidstaten ditmaal naar verluidt gebundeld.
Kallas zelf zei vandaag dat in het voorstel geen concrete bedragen worden genoemd, en dat het aan de regeringsleiders is om te bepalen hoeveel ze bijdragen. Als het aan de voormalgie premier van Estland ligt, nemen de lidstaten een deel van de militaire kosten op zich op basis van een percentage van hun bruto binnenlands product. In plaats van geld mogen ze ook extra materieel leveren en militairen trainen.
Kallas wil dat de Europese buitenlandministers op 6 maart een besluit nemen over het plan. Dan vindt een ingelaste top plaats met regeringsleiders van de lidstaten. Over lidstaten die langer de tijd nodig zouden hebben om tot een beslissing te komen, was Kallas helder. ‘Het probleem is dat we geen tijd hebben en daarom dring ik er echt op aan dat we op 6 maart beslissingen kunnen nemen.’
Jasper Daams
Het Verenigd Koninkrijk heeft een nieuwe reeks strafmaatregelen tegen Rusland aangekondigd. Het gaat volgens de Britse premier Keir Starmer om het ‘grootste sanctiepakket’ sinds de Russische invasie in Oekraïne, vandaag drie jaar geleden. De lidstaten van de Europese Unie werden het eerder vandaag ook al eens over nieuwe sancties.
De Britse sancties richten zich onder meer tegen de zogeheten Russische schaduwvloot - de verouderde olietankers waarmee Rusland het westerse prijsplafond op Russische olie omzeilt. Veertig schepen worden toegevoegd aan een zwarte lijst, waarop al 93 tankers staan.
Ook wordt het verboden zaken te doen met een Kazachse bank die diensten zou leveren aan Rusland. Datzelfde geldt ook voor buitenlandse bedrijven, waaronder uit China, die goederen zouden leveren die Rusland militair in kan zetten.
Rusland is vanwege de westerse sancties uitgeweken naar China en India, die nu de belangrijkste handelspartners zijn. Bovendien lukt het Rusland om met de schaduwvloot alsnog olie te verkopen boven de maximumprijs van 60 dollar per vat die westerse landen hebben ingesteld. Tegelijkertijd importeert de EU nog altijd Russisch gas. Vorig jaar ging het om een bedrag van 21,9 miljard euro, becijferde het Centre for Research on Energy and Clean Air. Dat is minder dan de financiële steun die de EU het afgelopen jaar apart zette voor Oekraïne (18,7 miljard euro).
Starmer kondigde de maatregelen aan in een virtuele toespraak op een top in Kyiv over de steun voor Oekraïne. Daar sprak hij ook over de vredesonderhandelingen met Rusland. ‘We moeten onze collectieve kracht inzetten om vrede te bereiken’, aldus de premier. ‘President Trump heeft de afgelopen weken een wereldwijde discussie in gang gezet en daarmee een opening gecreëerd.’ Hij herhaalde dat het VK bereid is troepen te leveren om toe te zien op het naleven van een staakt-het-vuren, mits dat gepaard gaat met Amerikaanse veiligheidsgaranties.
Thom Canters
De Franse president Emmanuel Macron reist vandaag naar Washington voor een werklunch met zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump. De ontmoeting vindt plaats op aandringen van Macron, in een poging voor zowel Oekraïne als de Europese Unie een plaats te garanderen in de onderhandelingen over een einde aan de oorlog.
Ook zal Macron een voorstel presenteren voor de inzet van troepen in Oekraïne voor het bewaken van een staakt-het-vuren. Amerikaanse steungaranties zijn daarbij essentieel, zo stelt Parijs, onder meer in de vorm van transport en inlichtingen. De Parijse plannen zijn gemaakt in nauwe samenwerking met de Britten. Donderdag brengt ook de Britse premier Keir Starmer een bezoek aan Trump.
‘Ik zal hem zeggen dat je niet zwak kunt zijn tegenover president Poetin’, kondigde Macron onlangs al aan via sociale media. Het Elysée benadrukt dat de Franse president een van de weinige staatshoofden ter wereld is die ook tijdens het eerste mandaat van Trump al nauw met hem heeft samengewerkt.
Na de lunch volgt een gezamenlijke persconferentie van beide staatshoofden, vanavond rond acht uur Nederlandse tijd.
Eline Huisman
Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars zijn dicht bij een akkoord over Amerikaanse toegang tot Oekraïense grondstoffen. Volgens de Oekraïense vicepremier Olha Stefanisjyna zijn ‘bijna alle belangrijke details afgerond’. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff, die betrokken is bij de gesprekken, zei gisteren al dat een akkoord mogelijk ergens deze week gesloten kan worden.
De VS azen op de 500 miljard dollar aan zeldzame aardmetalen als uranium, lithium en titanium in de Oekraïense bodem, in ruil voor Amerikaanse militaire steun en als vergoeding voor de hulp die de Amerikanen afgelopen drie jaar aan Oekraïne hebben gegeven in de oorlog met Rusland. Tot nu toe hebben de Amerikanen voor zo’n 64 miljard dollar aan wapensteun aan Kyiv verstrekt, naast grofweg 50 miljard dollar aan financiële en humanitaire steun.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky was aanvankelijk nog sceptisch over een deal: de waarde van de grondstoffen zou niet in verhouding staan tot de steun die de Amerikanen hebben gegeven. Afgelopen zondag zei hij echter dat Oekraïne ‘bereid is te delen’.
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Precies drie jaar na de Russische invasie in Oekraïne hebben de Europese ministers van Buitenlandse Zaken ingestemd met het zestiende sanctiepakket tegen Rusland. De sancties omvatten onder meer een verbod op de invoer van Russisch (zuiver) aluminium en strafmaatregelen tegen een nieuwe reeks verouderde tankers waarmee Rusland het westerse prijsplafond op olie omzeilt, de zogeheten schaduwvloot.
Bovendien wordt het verboden om zaken te doen met dertien (lucht)havens die Rusland gebruikt om Europese sancties te omzeilen. Tegen 53 bedrijven zijn exportbeperkingen ingesteld voor zogeheten dual-usegoederen, die voor zowel civiele als militaire doeleinden kunnen worden gebruikt. Het gaat niet alleen om Russische, maar ook om onder meer Chinese bedrijven, die met het leveren van bijvoorbeeld chips bijdragen aan de oorlog tegen Oekraïne.
De goedkeuring van het sanctiepakket betrof slechts een formaliteit, omdat de ambassadeurs van de afzonderlijke lidstaten het er vorige week al over eens waren geworden.
Twitter bericht wordt geladen...
Eerder vandaag kondigde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, die in Kyiv is voor de herdenking van de Russische invasie, aan dat Oekraïne in maart 3,5 miljard euro aan Europese steun krijgt. Dat geld is afkomstig uit een speciaal steunfonds voor Oekraïne.
‘Europa is hier om Oekraïne op dit kritieke moment te versterken’, zei Von der Leyen maandag vanuit de Oekraïense hoofdstad. Naast financiële steun moet ook de ‘onmiddellijke levering van wapens en munitie’ worden versneld. ‘Dit zal de komende weken centraal staan in ons werk.’
In een gezamenlijke verklaring van Von der Leyen, EU-president António Costa en Europees parlementsvoorzitter Roberta Metsola benadrukken zij dat ‘Rusland en zijn leiders als enigen verantwoordelijk zijn voor deze oorlog en de wreedheden tegen de Oekraïense bevolking’. De Amerikaanse president Donald Trump schoof vorige week de schuld voor (het voortduren van) de oorlog in de schoenen van Oekraïne.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op sociale media stilgestaan bij het begin van de Russische invasie in Oekraïne, maandag precies drie jaar geleden.
‘Drie jaar van verzet. Drie jaar dankbaarheid. Drie jaar van de absolute heldhaftigheid van Oekraïners’, schrijft Zelensky op X. ‘Ik bedank iedereen die het land verdedigt en steunt. Iedereen die voor Oekraïne werkt. Moge de herinnering aan allen die hun leven gaven voor ons land en ons volk eeuwig voortleven.’
Intussen zijn leiders van de westerse bondgenoten van Oekraïne in hoofdstad Kyiv gearriveerd voor de herdenking van de invasie. Op het treinstation werden onder anderen de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, EU-president António Costa, en de Canadese premier Justin Trudeau begroet door de Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha en Zelensky’s stafchef Andri Jermak.
Later vandaag zullen zij een top bijwonen met de leiders van andere bondgenoten van Oekraïne. Daarbij zal onder meer worden gesproken over het begin van de vredesonderhandelingen met Rusland, die door de Amerikaanse president Donald Trump in gang zijn gezet. Zowel de EU als Oekraïne zijn vooralsnog niet direct betrokken bij de gesprekken tussen de Verenigde Staten en Rusland.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Oekraïense leider Zelensky is bereid het presidentschap op te geven, als zijn land dan mag toetreden tot de Navo. Ook zei hij zijn positie te willen opgeven voor vrede. ‘Als jullie mij van deze post weg willen hebben, ben ik bereid op te stappen, als dat vrede voor Oekraïne betekent’, reageerde Zelensky zondag in Kyiv tegenover journalisten. De Amerikaanse president Donald Trump noemde Zelensky eerder afgelopen week een ‘dictator’.
• De verbale aanval van Trump op Zelensky kwam nadat de Oekraïense president zijn Amerikaanse ambtsgenoot ervan had beschuldigd gevangen te zitten in een ‘bubbel van desinformatie’. Trump had beweerd dat Oekraïne de schuld draagt voor het beginnen van de oorlog, evenals voor het niet beëindigen daarvan.
• Een akkoord over Amerikaanse toegang tot grondstoffen in de Oekraïense bodem lijkt ophanden. Trumps gezant Steve Witkoff stelde vandaag dat de Verenigde Staten en Oekraïne komende week naar verwachting een overeenkomst zullen bereiken. Sinds het aantreden van president Trump vraagt Washington om toegang tot zeldzame Oekraïense aardmetalen en mineralen. Het land wil voor omgerekend 500 miljard dollar aan delfstoffen hebben, bij wijze van terugbetaling voor alle Amerikaanse steun.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant