Israël blokkeert vanaf zondag alle hulptransporten naar Gaza. Hamas spreekt van ‘goedkope chantage’. Door hulptransporten te blokkeren, zou Israël de Palestijnen willen dwingen tot nieuwe concessies.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De Israëlische actie brengt het voortduren van het staakt-het-vuren verder in gevaar, terwijl het bestand al aan een zijden draadje hangt. Zaterdag liep de eerste fase af van het bestand tussen Israël en Hamas, dat in drie fasen tot een permanente wapenstilstand moet leiden. In die eerste fase, die begon op 19 januari, ruilde Hamas 33 gijzelaars (van wie er 25 nog in leven waren) tegen 1.500 gevangen Palestijnen, en trok het Israëlische leger zich terug uit een aantal plaatsen in Gaza, waaronder de stadscentra.
Zondag zou de tweede fase moeten beginnen, die veel verder gaat dan de eerste, maar zover zijn de partijen nog lang niet. In afwachting van zware onderhandelingen stelde Israël voor de eerste fase te verlengen met nog eens zes weken. Dat was een plan van de Amerikaanse afgevaardigde voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff. Zo’n verlenging zou de Palestijnen de gelegenheid geven ramadan in acht te nemen, en de Israëliërs om hun paasfeest te vieren, Pesach.
In de tussentijd zouden onderhandelaars de volgende fase in het akkoord kunnen gaan invullen. Israël stelde wel aanvullende eisen: Hamas moet tijdens het uitstel doorgaan met het vrijlaten van gijzelaars, wat eigenlijk voorzien is voor fase 2. Bovendien zouden Israëlische troepen langer in Gaza moeten kunnen blijven.
Hamas verzet zich met klem tegen een verlenging onder al deze voorwaarden. De Palestijnse militante beweging wil beginnen met onderhandelen over de volgende fase, waarin het staakt-het-vuren permanent wordt en het Israëlische leger zich helemaal uit Gaza terugtrekt. Dat laatste is ‘een rode lijn’ voor Hamas. Pas als Israël Gaza verlaat, kan worden gesproken over vrijlating van de laatste 25 nog levende gijzelaars, en overhandiging van de stoffelijke resten van ongeveer 30 anderen.
Israël voelt op zijn beurt weer helemaal niets voor een volledige terugtrekking, en zelfs niet voor een gedeeltelijke. Volgens de afspraken zou het al op 9 maart weg moeten zijn uit de Philadelphi-corridor, de bufferzone aan de grens tussen Egypte en Gaza. Israël had daarmee ingestemd, maar schuift het nu weer voor zich uit.
Zondag blokkeerde Israël onaangekondigd alle hulptransporten naar Gaza, en barstte opnieuw een venijnige woordenwisseling los met Hamas. Dat noemde de actie ‘goedkope chantage’: Israël gebruikte honger om mensen onder druk te zetten, aldus Hamas, dat daar ‘een oorlogsmisdaad’ in ziet.
The Guardian meldt dat ‘Israëlische politieke analisten’ vooraf al hadden geconcludeerd dat Netanyahu eigenlijk helemaal niet dacht aan een fase 2 of 3. De premier had vanaf het begin gezworen dat vernietiging van Hamas het eigenlijke doel was van de oorlog, en dat die oorlog niet afgelopen zou zijn voordat dat doel zou zijn bereikt. Hij zou er nu op uit zijn zo snel mogelijk zoveel mogelijk gijzelaars vrij te krijgen, om dan weer verder te vechten.
Het staakt-het-vuren is 19 januari ingegaan. De eerste fase zou zes weken duren en op de zestiende dag hadden Israël en Hamas moeten beginnen met gesprekken over de tweede fase. Die had dan op 1 maart moeten ingaan. In januari werd ook afgesproken dat het staakt-het-vuren doorgaat zolang er wordt gepraat over de vervolgfase, mochten beide partijen langer nodig hebben.
In de tweede fase zou het staakt-het-vuren permanent moeten worden, zou Israël zich helemaal moeten terugtrekken uit Gaza, en zouden de laatste gijzelaars moeten worden uitgewisseld. In fase 3 zou dan de vrede worden getekend en een begin worden gemaakt met de wederopbouw van Gaza.
De afgelopen weken dienden zich telkens problemen aan over de uitvoering van de eerste fase. Israël en Hamas betichtten elkaar voortdurend van schendingen van de voorwaarden. Ruim een week geleden schortte Israël nog de vrijlating op van vijfhonderd Palestijnse gevangenen uit protest tegen de ‘vernederende propagandashow’ die Hamas maakte van vrijlatingen van Israëliërs en van de overdracht van stoffelijke overschotten.
De blokkade van de hulptransporten biedt weer voldoende stof om ruzie te maken. Israël dreigt al met mogelijke ‘hervatting van de oorlog’, Hamas dreigt via woordvoerder Hazem Qassem terug dat Israël dan ‘de verantwoordelijkheid draagt voor het lot van de gijzelaars die nog in de Gazastrook worden vastgehouden’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant