„Het is tijd….” zegt een een diepe Amerikaanse mannenstem uit de speakers. Nerveus worden benen los geschud, kuiten nog één keer gerekt. Het is donker in de opblaastunnel van het bekende energiedrankjesmerk waar de sporters zich verzamelen. Op een scherm telt een klok af.
Nog twee minuten. „Het is tijd om jouw vrienden, jouw stad, jouw lánd te laten zien waar jij toe in staat bent”, zegt de stem. Nog één minuut. De muziek zwelt aan. „Jouw ontelbare uren training, de voorbereiding, jouw toewijding aan dít moment, is eindelijk ten einde.” Drie… twee… één…
Daar gaan ze, de tunnel uit en de enorme hal van Ahoy Rotterdam in. Applaus stijgt op vanaf de hoge tribune middenin de hal. Niet te snel beginnen, is het devies voor de sporters, als ze beginnen aan hun eerste drie rondes hardlopen. In de verte doemt op wat ze nog te wachten staat: bezwete gezichten op de in rijen opgesteld roeimachines. Verzuurde benen bij de lunges. Op de burpee-mat steunen mensen met hun handen op hun knieën, happend naar adem.
Dit is Hyrox, een combinatie van ‘hybrid’ en rockstar’, en vooral de nieuwste gekte in de fitness-wereld: een wedstrijd voor ‘gymrats’ wereldwijd die hun sportschool-fitheid op de proef willen stellen.
Dat gaat in grote massa’s. Duizenden deelnemers en betalende toeschouwers komen eropaf. De organisatie achter het Hyrox-circus reist de wereld rond. Ieder weekend ruikt een gigantische evenementenhal in een ander land naar gymzaal. Dit weekend is Rotterdam aan de beurt.
De formule van Hyrox: acht keer een kilometer rennen, afgewisseld met acht verschillende fitness-oefeningen. Een slee met zware gewichten vooruit duwen, honderd meter walking lunges met een zandzak in je nek, tweehonderd meter lopen met in iedere hand een zware kettlebell, of een verzwaarde bal honderd keer tegen de muur omhoog gooien en opvangen in een squat. ‘Functionele’ oefeningen, die flink wat uithoudingsvermogen vergen maar die je eigenlijk niet fout kunt doen. Het doel van Hyrox is simpel: wie na dit alles de snelste tijd neerzet, is de winnaar.
Meedoen kan in je eentje, in duo’s of zelfs als team, en er zijn zowel tijdslots voor amateurs als voor professionals. Of je nu racet in Melbourne of in Madrid, overal ter wereld en ieder jaar opnieuw is het parcours precies hetzelfde.
Gingen er in 2023 nog zo’n 125.000 deelnemers van start, in 2025 ‘racen’ volgens de organisatie meer dan een half miljoen Hyroxers wereldwijd. Het evenement doet dit jaar 83 wereldsteden aan, en fanatieke sporters reizen er achteraan. Op de baan in Rotterdam komen Duitsers en Britten voorbij. Een andere deelnemer loopt gewikkeld in een Griekse vlag. Er is een Scandinavische taal te horen.
De tickets gaan over de toonbank met de snelheid van een popconcert. In Ahoy werd een paar maanden na de kaartverkoop zelfs nog een extra dag toegevoegd, waardoor op alle vier de dagen de 3.500 kaarten zijn uitverkocht. Op Facebook is voorafgaand aan ieder evenement een jacht op startbewijzen van mensen die hun kaartje toch verkopen. Deelnemers waarschuwen elkaar voor oplichters die neppe kaartjes verkopen, zo groot is de belangstelling.
Hoe heeft deze fitness-hype in zo’n korte tijd zo groot kunnen worden?
Onderweg komen de deelnemers roeimachines tegen, zijn er de beruchte walking lunges-met-zandzak en worden er met gewichten verzwaarde slees weggeduwd.
Het idee voor Hyrox ontstond in 2017, toen de Duitse ex-hockeyprof Moritz Fürste en sportondernemer Christian Toetzke met elkaar in contact kwamen. Fürste was op zoek naar een doel na zijn topsportcarrière, Toetzke heeft een neus voor het opzetten van massale sportwedstrijden als marathons, wielerkoersen en triatlons. Eerder werkte hij voor sportmarketingbureau Lagardère, een miljardenbedrijf waarvoor hij succesvolle sportevenementen van over de hele wereld binnenhaalde.
Het duo zag een gat in de markt voor alle mensen die zich braaf wekelijks naar de bootcamp of de circuittraining slepen. Hun squats worden beter, ze kunnen steeds meer burpees binnen één minuut, en raken onderweg wat kilo’s kwijt.
„Maar behalve een fitter of mooier lichaam is er in de sportschool geen echt doel”, zegt Fürste via een videoverbinding. „Met Hyrox kun je je fitheid testen, competitie aangaan, onderling of met jezelf.” Het duo noemt hun concept „de marathon van de fitness.” De eerste Hyrox was in 2018, in Hamburg.
Wedstrijdelementen in fitness zijn niet nieuw. Zo worden er al meer dan twintig jaar crossfit-competities georganiseerd, ook een sport waar functionele oefeningen op hoge intensiteit worden afgewisseld. Maar bij crossfit zijn de oefeningen relatief zwaar en vaak ook erg technisch. Het kost veel training voordat je de oefening goed en veilig kunt uitvoeren. Hyrox is laagdrempeliger, wat de aantrekkingskracht vergroot.
Wat ook bijdraagt aan de populariteit: de organisatie doet er alles aan om deelnemers én toeschouwers te laten voelen dat dit meer is dan een sport. Hyrox moet een experience zijn. „Onze concurrentie?”, zegt Fürste desgevraagd, „dat is de hele entertainmentindustrie.”
In Hyrox komen alle succesformules van sport en entertainment samen. Het groepsgevoel van een marathon; met honderden tegelijk rennen terwijl het publiek klapt en filmt. De massaliteit van een festival, met foodtrucks, polsbandjes en looproutes in een tot gym omgebouwde evenementenhal. De heroïsche associatie met stormbanen en mud runs (Defensie is niet voor niets een van de sponsoren van Hyrox Nederland) en de opzwepende hysterie van sportlessen zoals Rocycle: spinning in een donkere ruimte met technomuziek en een instructeur die motiverende leuzen roept.
De organisatie achter Hyrox pakt het commercieel aan. Hyrox is niet alleen een sportwedstrijd, het is boven alles een merk dat moet beklijven. Zo kunnen deelnemers in de aankomsthal in Ahoy terecht in de enorme pop-upwinkel met merchandise: hardloopschoenen, truien, petten, eiwitpoeder. Creatine en zoete gelletjes; alles draagt het Hyrox-logo, in samenwerking met bekende sportkledingmerken en fabrikanten van voedingssupplementen. Tegen extra betaling kun je, bovenop je startbewijs á 110 euro, de foto’s kopen van fotografen die jou de hele race volgen. Ideaal om te delen op je socials.
Ook sportscholen kunnen hun naam verbinden aan de populaire race. Voor 1.500 euro per jaar mogen al zeker zesduizend sportscholen wereldwijd zich een ‘Hyrox Training Club’ noemen. Zij mogen een Hyrox-les door een gecertificeerde trainer opnemen in het lesrooster. Wie zo’n trainer wil worden, kan voor 500 euro een zevendelige online cursus tot gecertificeerde ‘Hyrox-coach’ volgen. Level 1 is al uit, binnenkort volgen trainingen van Level 2 en 3, onder meer over voeding, trainingsschema’s en „de Hyrox-filosofie”.
Hoe kent iedereen Hyrox eigenlijk? „Van TikTok”, zegt Rosalie Hooft (24), terwijl ze met haar vriendin in de rij staat om nog snel de wall ball te oefenen voordat het duo straks van start gaat. „En van Insta”, vult Emma van der Ham (23) aan. „Als je af en toe naar de gym gaat, komt Hyrox vanzelf in je tijdlijn voorbij.” De twee dragen precies dezelfde suikerspinroze sport-bh met een kort broekje in dezelfde kleur. Op hun gezichten glittert make-up. Het haar van Rosalie zit strak naar achter in een perfecte vlecht tot op haar billen.
Hyrox slaat opvallend goed aan bij vrouwen. Volgens de organisatie is 46 procent van alle deelnemers vrouw. „Ongezien in de wereld van triatlons en marathons, waar de verhouding rond de 30/70 ligt”, zegt Fürste. Hoe dat komt? „De sport is erg Instagrammable.”
Dat zie je terug op het parcours in Ahoy, waar veel vrouwelijke duo’s de outfits perfect op elkaar afstemmen: de een het gele broekje en de zwarte top, de ander precies andersom, en samen identieke knotjes of vlechten. Maar ook de mannelijke deelnemers zijn zich bewust van de tientallen fotografen die er rondlopen op de baan. Het gros loopt in ontbloot bovenlijf.
„We hoeven nauwelijks aan marketing te doen”, zegt Fürste, want onze wereldwijde community doet dat al voor ons.” Veel ‘gymfluencers’ ontdekken de Hyrox-oefeningen en delen hun filmpjes met een miljoenenpubliek. Er zijn video’s met titels als: „de tien oefeningen die je móet doen om je voor te bereiden op een Hyrox”, „zo voer je de sled push perfect uit”.
De jury, herkenbaar aan de grijze t-shirts, houdt in de gaten of de zware bal wel écht honderd keer tegen de plaat is gegooid.
Sonja Buiting-Krämer (52) ging samen met haar echtgenoot jarenlang de ene na de andere triatlon en Strong Viking Run af. „Toen mensen bij ons in de sportschool zeiden dat Hyrox echt iets voor ons is, lachten we ze uit”, zegt ze aan de telefoon. „Wij zijn echte buitensporters.”
Na één Hyrox waren ze verkocht. Dat was twee jaar geleden. Inmiddels staan er al drie op de teller.
Buiting-Krämer raakte zelfs zo verslingerd, dat ze haar baan opzegde om ‘Hyrox Performance Coach’ te worden. Ze volgde de Level 1-cursus, en wacht nu op Levels 2 en 3. Sinds januari heeft ze haar eigen bedrijf en begeleidt ze bij verschillende sportscholen in het Gelderse ‘s-Heerenberg deelnemers naar hun eerste Hyrox. „En daarna naar de volgende, en de volgende”, zegt ze. „Sommige mensen denken: dit doe ik één keer, maar daar blijft het vaak niet bij.”
Buiting-Krämer pakt haar schema erbij, en leest voor hoe haar Hyrox-les van volgende week eruitziet. Eerst de kettlebell high windmill, dan de extreme mountainclimbers met push up, daarna de kettlebell Jefferson pull en de jack knife sit up. „Alles voor 45 seconden, met 20 seconden rust tussendoor.”
Wat een Hyrox-training nou zo anders maakt dan een ‘gewone’ bootcamp, of een circuittraining? Eigenlijk niet zoveel, geeft Buiting-Krämer toe. „Het gaat om de motivatie. Mensen komen terug, omdat ze een doel hebben: die race finishen. En dan gelijk verder trainen voor een betere tijd.”
Het groeiende animo in haar sportlesjes is volgens Buiting-Krämer het bewijs dat de populariteit van de sport groeit. „Soms staan er wel dertig man in mijn les. Voor veel mensen is dit nu hun vaste sport geworden.”
Het lijkt een kwestie van tijd voordat de eerste ‘nep-Hyroxen’ opduiken: vergelijkbare races, maar met nét andere oefeningen en een kleiner prijskaartje. En dat gebeurt al her en der. Fürste en Toetzke zeggen er niet wakker van te liggen. Sterker nog, het draagt volgens hen alleen maar bij aan hún succes. „Al die andere merken zorgen ervoor dat fitness-racing wereldwijd groeit, dat het over 15 jaar een olympische sport wordt. Maar Hyrox is de grootse, het gouden product, en zal dat ook blijven.”
Source: NRC